Artur Oppman

ZE STAREGO MIASTA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis utworów

SZEWC ONUFER.

I.

II.

IIl.

IV.

V.

VI.

KSIĄDZ KANONIK KROPIDŁO.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

ROCH DENAR, SKRYBENT MIESZCZAŃSKI.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

TRZY BOGINIE.

I. 

II.

III.

IV.

DZWONNIK KACPER DŁAWIDUDA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

KONSYLIARZ BARNABA WALENTY.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

MACIEJOWA i BARTŁOMIEJ.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

STARY AKTOR.

II.

III.

IV.

V.

VI.

OSTATNI KLASSYK.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

ZE STAREGO MIASTA

Typy z zaułków.

Artur Oppman

SZEWC ONUFER.

I.

Szewc Onufer, tęgi majster

Z ojca, dziada i pradziada.

Od małego pacholęcia

Tajemnice kunsztu bada.

Wedle igły. wedle dratwy.

Jak niewielu jest on świadom.

Zaś ma warsztat w kamienicy.

Co współczesna jego dziadom.

Przy kościele Augustyanów

Stoi chata Onufrowa, —

W niej po szewcku i Bożemu

Konsolacyę liczną chowa.

Dobry sąsiad z Onufrego

Dla plebanii i świątyni —

Nie opuszcza nabożeństwa

I fundacye hojne czyni...

II.

Ma Onufer Onuftrową.

Urodzeniem sobie równą.

Bo powiadał jego rodzic:

"Niech się żeni szewc z szewcówną!... "

Jejmość pani Onufrowa,

Córa majstra Jana Szczygła.

Parentelą i posagiem

Ród mężowski w górę dźwigła.

Jak przystało na majstrowę

W korpulencyą. jest zasobna,

Głos jej gruby, gest wspaniały.

Pulchna rączka niezbyt drobna.

Z roku na rok jest przybytek

W starych mieszczan cnej rodzinie,

Więc raduje się Onufer,

Że ród szewców nie zaginie...

IIl.

W czterech izbach Onufrostwa

Nie ubogo i chędogo —

Wszak mieszczanie z prapradziada

Iść w paragon z szlachtą mogą!

Garnitury jutą kryte,

Wielkie szafy, zydle drobne.

Simmlerowskiej snać roboty.

Bo masywne i ozdobne.

Zaś na ścianach konterfekty:

Gały zacny świat mieszczański.

A "serwantka" w rogu salki.

A kantorek w drugim gdański.

Nie od dzisiaj ród Onufra

Słynne w świecie szyje buty.

Nie od dzisiaj zbija grosze

W skrzyni krzepkiej i okulej...

IV.

Gdy kolegów majster zbierze

Od kufelka i od dratwy.

Spędza z nimi błogie chwile.

Wśród krewniaków i wśród dziatwy.

Przewodniczy stary Szczygieł

Z gęstym wąsem, z głową siwą.

Płynie ciurkiem anyżówka

I marcowe szumi piwo.

Radby majster żyć przez wieki

Z towarzystwem swem cechowem.

Rad ich zalać spirytusem,

Skąpać w piwie dubeltowem.

Więc węgrzyna na stół stawia

Przy kompanii hucznych śpiewach -

"Niechaj żyje cech szewiecki!

Znajcie pana po cholewach!"...

V.

Choć ma grosze szewc Onufer

W skrzyni krzepkiej i okutej,

Chce by jego Onufrzęta

Tak. jak ojciec szyły buty.

Nauczyła ich majstrowa

Kochać igłę cenić dratwę,

Zaś szacunek dla pocięgla,

Sam pan majster wpaja w dziatwę.

Nieraz prawi najstarszemu

Z głębi serca morał snuły:

"Grunt są, chłopcze, dobre nogi!

Grunt na nogach dobre buty!

Ty z tradycyi jesteś szewcem,

Szewcem z dziada i pradziada —

Godność rodu cenić, chłopcze,

I należy i wypada... "

VI.

Płyną lata, niby lale,

Nie wracają nigdy więcej —

Już wyrosły Onufrzęta

Z doby życia pacholęcej.

Już wyrosły Onufrzęta.

Szyją juchty, szyją saki

Łeb posiwiał Onufremu,

Nos mu zgrubiał od tabaki.

Do kościoła Augustyanów

Codzień zrana chodzi siary,

Zaś pod wieczór, regularnie,

Na nieszporach jest u Fary.

Klepie pacierz szewc Onufer

I za dzieci i za siebie

I rozmyśla, że szyć buty

Będzie wkrótce chyba... w niebie...

KSIĄDZ KANONIK KROPIDŁO.

I.

Ksiądz kanonik Kropidło.

Kapłan siwy i stary.

Do ósmego krzyżyka

Był proboszczem u Fary.

Już go rychło śmierć weźmie

Pod bezpieczne swe skrzydło —

Młodszy kapłan dziś zajął

Miejsce księdza Kropidło.

Ma kanonik na Piwnej

Dwie klasztorne komnatki,

W nich na oknach, po ścianach

Klatki, klatki i klatki.

"Bo to widzisz... starego

Ożywiają te ptaki...

Com chciał mówić?... No... spróbuj

Bernardyńskiej tabaki... "

II.

Światowego poloru

Niema proboszcz ni trocha —

Sam mieszczańskie jest dziecko.

Więc mieszczańską brać kocha.

Do siwego staruszka

Każdy przystęp ma łatwy —

On zna dolę — niedolę

Staromiejskiej swej dziatwy.

Na usługi bliźniego

I w dzień gotów i w nocy.

Nie odmówi porady.

Nie odmówi pomocy.

By uniknąć dziękowali

Wetknie datek za progiem:

"Com chciał mówić?... Daj pokój!...

Z Bogiem, synu!... Idź z Bogiem!... "

III.

Ledwie słońce ozłoci

Stare domy i wieże,

Ksiądz odmawia żarliwie

Swe' poranne pacierze.

Potem karmi ptaszęta

I rośliny podlewa,

Klei. struże, buduje

Klatki z drutu i z drzewa.

A gdy starą Warszawę

Zmrok obejmie w swe sploty,

On przy lampie olejnej

Czyta świętych żywoty.

Ich męczeństwo odczuwa,

Wielką wiarę ich dzieli

I z uśmiechem usypia

Na swej mniszej pościeli.

IV.

Był kanonik prefektem

Kawał czasu niemały —

Nieraz figle starcowi

Psotne żaki płatały.

Wtedy uśmiech serdeczny

Twarz łagodną mu złocił:

"Com chciał mówić?... A lekcya?

Pójdź-no tutaj... Tyś psocił?"

Gdy się żegnał ksiądz prefekt

Ze swoimi chłopcami,

Oni ręce staruszka

Całowali ze łzami.

Dziś niejeden już poszedł

Na życiowe gdzieś szlaki..

"Szczęść im Boże! Szczęść Boże!...

Dobre... dobre chłopaki... "

Koniec wersji demonstracyjnej.

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROCH DENAR, SKRYBENT MIESZCZAŃSKI.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TRZY BOGINIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I. 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZWONNIK KACPER DŁAWIDUDA.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KONSYLIARZ BARNABA WALENTY.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MACIEJOWA i BARTŁOMIEJ.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STARY AKTOR.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSTATNI KLASSYK.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej