Zofia Bukowiecka

W PIĘĆSETNĄ ROCZNICĘ ZWYCIĘSTWA

Konwersja: Nexto Digital Services

W PIĘĆSETNĄ ROCZNICĘ ZWYCIĘSTWA GRUNWALDZKIEGO

Bukowiecka Zofia

Pięć set lat, wielki zaprawdę trudny do ogarnięcia myślą okres czasu! Nieprzeliczenie wielki, ani tego łatwo pamięcią objąć, ani wyliczyć ile od owej pory upłynęło dni, albo godzin, ile Wisła i Warta i Niemen zaniosły do morza naszych łez ze swemi wodami, ile porządków zmieniło się w polskiej ziemi od owego czasu.

Bo prawda, że bardzo to dawno. Przecie życie człowieka liczą niektórzy na 50 lat; więc pomyślcie, że wstać by musiało koleją z grobu dziesięciu naszych dziadów i pradziadów, a dopiero ten dziesiąty, przed pięciu wiekami żyjący, opowiedzieć by mógł to, o czem ja dziś chcę mówić, o wielkich bojach, o wielkiem zwycięstwie, które Polacy odnieśli nad Krzyżakami pod Grunwaldem. Dziesięciu ojców naszych wskrzesić, jako święty Stanisław, biskup krakowski, wskrzesił Piotrowina, i postawić na oczy całej ziemi, niechajby ci z tamtego świata wracający dali świadectwo za Polską. Na wielkie cmentarzysko ojczyste pójść w godzinie cudu i wywołać z grobu tych poprzedników naszych co się tu kładli koleją wieków po pracy. W poświęconej ziemi spoczywają zasłużeni ojcowie nasi dwa razy poświęconej; kropił ziemię cmentarną najprzód wodą święconą ksiądz, jako każe obrządek katolicki, a potem zlewali ją krwią prawi synowie ojczyzny Polski i w krwi tej, niby w purpurowym przepysznym całunie, leżą kości dziadów naszych do dnia sądu ostatecznego.

Któż przewidzi człowieczym rozumem, kiedy godzina tego sądu wybije, kiedy powoła Pan narody, aby stanęły sobie oko w oko jeden drugiemu i powiedziały jako było na świecie i jako być mogło przy dobrej woli. Nie mnie odgadnąć wyroki Boże, nie mnie rzec: „stanie się to za rok, czy za sto lat." Ja wiem, że oto dziś upływa lat tych 500 odkąd nad naszą ziemią wybiła już godzina takiego sądu. Wystąpiły w onej godzinie naprzeciw siebie dwie moce, polska i krzyżacka, do rozprawy, a zmagały w wielkim trudzie jedna drugą, jako zmagać się zwykli siłacze nad siłaczami, że patrzącym od tego widoku dech zapiera piersi, to każdy odgadnąć może łatwo, iż rozprawiają się tu ludzie o śmierć lub życie.

Oto jakie mi przyszło opowiadać dzieje dziś po pięciuset latach żyjącej, oto dlaczego chciałabym na świadectwo prawdzie powołać tych ojców narodu, którzy śpią dawno snem śmierci. Niechby wstali jeden za drugim dziesięciu, dziadowie nasi, niechby stanęli tu szeregiem trup przy trupie i zaświadczyli, jako zaprzysięgli na własną krew świadkowie, że prawdziwemi są moje słowa. Więc pierwszy, co go pamiętają jeszcze żyjący po dziś dzień ludzie, wyjmie z trumny rozrzucone piszczele i powie:

— Broniłem matki Polski w 1863 roku, dlatego leżę tu przeszyty kulą. —

Koniec wersji demonstracyjnej.