Pierre Lemaitre

Ślubna suknia

* * *

fragment

Tytuł oryginału: Robe de marié

Projekt okładki: Katarzyna Konior

Redakcja: Lech Staszkiel

Redakcja techniczna: Zbigniew Katafiasz

Konwersja do formatu EPUB: Robert Fritzkowski

Korekta: Julia Leśniak

Zdjęcie wykorzystane na okładce

© Julia Keller – Fotolia.com

© Calmann-Lévy, 2009

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2012

© for the Polish translation by Joanna Polachowska

ISBN 978-83-7758-883-7

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2012

Wydanie I

Dla Pascaline, oczywiście,
bo bez niej nic by…

SOPHIE

* * *

Siedzi na podłodze pod ścianą, zanosząc się spazmatycznym płaczem.

Obok, z głową na jej udach, leży nieruchomo Léo. Sophie jedną ręką głaszcze go po włosach, drugą próbuje otrzeć łzy, lecz jej ruchom brakuje koordynacji. Płacze. Niekiedy jej szloch przechodzi w krzyk, kołysząc głową, zaczyna zawodzić lamentem dobywającym się prosto z trzewi. Czasami jej rozpacz osiąga takie natężenie, że wali tyłem głowy o ścianę. Ból trochę ją uspokaja, lecz zaraz z powrotem wszystko w niej się załamuje. Léo jest bardzo grzeczny, nie rusza się. Sophie opuszcza wzrok, patrzy na niego, przyciska jego głowę do brzucha i płacze. Wprost trudno sobie wyobrazić, jak bardzo jest nieszczęśliwa.

1

Tego ranka, jak w wiele innych poranków, Sophie obudziła się z płaczem i ze ściśniętym gardłem, choć nie ma żadnego powodu, żeby się bać. W jej życiu łzy nie są niczym wyjątkowym; od kiedy straciła rozum, co noc płacze. Gdyby nie mokre policzki, mogłaby nawet myśleć, że nocami śpi snem głębokim i spokojnym. Rano twarz skąpana we łzach i zaciśnięte gardło są tylko zwykłą informacją. Od kiedy tak się dzieje? Od wypadku Vincenta? Od jego śmierci? Od tej pierwszej, dużo wcześniejszej, śmierci?

Podpiera się na łokciu, siada prosto. Ociera oczy prześcieradłem, po omacku szuka papierosów, nie znajduje, i wtedy nagle dociera do niej, gdzie jest. Wszystko do niej wraca, wydarzenia z poprzedniego dnia, z wczorajszego wieczoru… Momentalnie przypomina sobie, że powinna wyjść, opuścić ten dom. Wstać i wyjść, ale dalej siedzi jak przykuta do łóżka, niezdolna do jakiegokolwiek ruchu. Wykończona.

Dziś rano, kiedy wreszcie udało jej się zwlec z łóżka i dojść do salonu, pani Gervais spokojnie siedziała na kanapie, stukając w klawiaturę.

– W porządku? Wypoczęta?

– W porządku. Wypoczęta.

– Nietęgą ma pani minę.

– Rano zawsze tak wyglądam.

Pani Gervais sejwuje dokument i zatrzaskuje wieko laptopa.

– Léo jeszcze śpi – mówi, podchodząc do wieszaka na płaszcze. – Nie zaglądałam do niego, bo bałam się, że go obudzę. Dziś nie ma lekcji, więc niech sobie pośpi i pozwoli pani trochę odetchnąć…

Dziś nie ma lekcji, jak przez mgłę przypomina sobie Sophie. Z powodu zebrania nauczycieli. Pani Gervais, już w płaszczu, stoi przy drzwiach.

– Muszę iść…

Sophie czuje, że nie będzie miała odwagi powiadomić jej o swojej decyzji. Zresztą nawet gdyby miała, i tak by nie zdążyła. Pani Gervais zamknęła już za sobą drzwi.

Powie dziś wieczorem…

Sophie słyszy jej kroki na schodach. Christine Gervais nigdy nie korzysta z windy.

Zapadła cisza. Po raz pierwszy, od kiedy tu pracuje, zapala w salonie papierosa i zaczyna chodzić tam i z powrotem. Przypomina osobę ocalałą z katastrofy, ma wrażenie, że wszystko, na co spojrzy, nie ma sensu. Musi odejść. Teraz, kiedy została sama, kiedy jest na nogach i trzyma w palcach papierosa, nie czuje już takiego pośpiechu. Ale wie, że z powodu Léo musi odejść. Chcąc mieć trochę czasu, odzyskać jasność myślenia, idzie do kuchni i nastawia elektryczny czajnik.

Léo. Sześć lat.

Kiedy zobaczyła go po raz pierwszy, wydał jej się prześliczny. Działo się to cztery miesiące temu, w tym samym salonie na rue Molière. Wbiegł do pokoju, na jej widok zatrzymał się i uważnie na nią popatrzył, lekko pochylając głowę, co było u niego oznaką intensywnego namysłu. Jego matka powiedziała:

– Léo, to właśnie jest Sophie, o której ci mówiłam.

Chłopczyk przez dłuższą chwilę przyglądał się jej. A potem rzucił krótko: „Zgoda”, podszedł i ją pocałował.

Léo jest dzieckiem grzecznym, trochę kapryśnym, inteligentnym i niesamowicie żywym. Praca Sophie polega na odprowadzaniu go rano do szkoły, odbieraniu w południe, a potem wieczorem i zajmowaniu się nim do tej trudnej do przewidzenia godziny, kiedy pani Gervais lub jej mąż wreszcie wrócą do domu. Tak więc pora, kiedy od nich wychodzi, waha się od piątej po południu do drugiej nad ranem. Właśnie dzięki swojej dyspozycyjności dostała tę pracę: od pierwszej rozmowy było jasne, że Sophie nie ma żadnego życia prywatnego. Wprawdzie pani Gervais starała się tej dyspozycyjności nie nadużywać, lecz proza życia bierze zwykle górę nad zasadami; nie minęły dwa miesiące i Sophie w życiu ich rodziny stała się niezbędna. Ponieważ zawsze jest pod ręką, zawsze gotowa, zawsze chętna do pomocy.

Ojciec chłopca, wysoki, chudy i oschły czterdziestolatek, jest dyrektorem departamentu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Jego żona, postawna elegancka kobieta o niezwykle ujmującym uśmiechu, próbuje pogodzić wymogi pracy w firmie audytowej z wymogami macierzyństwa oraz pozycją małżonki przyszłego sekretarza stanu. Oboje świetnie zarabiają. Sophie była na tyle rozsądna, by nie wykorzystać tego faktu przy ustalaniu wynagrodzenia. Prawdę mówiąc, nawet o tym nie pomyślała, bo suma, jaką jej zaproponowano, w zupełności wystarczała na jej potrzeby. Pod koniec drugiego miesiąca pani Gervais podwyższyła jej stawkę.

A Léo przepada za Sophie. Wydaje się, że tylko ona jest w stanie bez trudu wyegzekwować od chłopca to, co jego matce zajęłoby całe godziny. Léo nie jest, czego mogłaby obawiać się Sophie, rozpuszczonym bachorem i małym tyranem, tylko spokojnym dzieckiem umiejącym słuchać. Miewa oczywiście humory, ale Sophie zajmuje wysokie miejsce w jego hierarchii. Na samym szczycie.

Każdego popołudnia około osiemnastej Christine Gervais dzwoni, żeby się dowiedzieć, co słychać, podać z lekkim zakłopotaniem godzinę swojego powrotu. Przez telefon rozmawia kilka minut z synkiem, a potem z Sophie, próbując wprowadzić do ich rozmowy akcent bardziej osobisty.

Jej starania spotykają się z niewielkim odzewem; Sophie, choć w sposób nie całkiem zamierzony, poprzestaje na zwyczajowych ogólnikach, w których najwięcej miejsca zajmuje relacja z minionego dnia.

Punktualnie o godzinie dwudziestej Léo idzie spać. To bardzo ważne. Sophie nie ma własnych dzieci, ale ma zasady. Czyta małemu bajkę, a potem na resztę wieczoru zasiada przed ogromnym ekranem plazmowego telewizora, na którym można obejrzeć niemal wszystko, co oferują kanały satelitarne. Jest to ukryty podarunek, który w drugim miesiącu pracy sprezentowała jej pani Gervais, stwierdziwszy, że niezależnie, o której godzinie wróci, widzi Sophie przed telewizorem. Nieraz ją dziwiło, że młoda trzydziestoletnia kobieta, ewidentnie wykształcona, zadowala się tak skromną rozrywką; że całymi wieczorami tkwi przed małym ekranem, nawet jeśli teraz jest już duży. Podczas wstępnej rozmowy Sophie powiedziała, że studiowała marketing. A ponieważ pani Gervais chciała dowiedzieć się czegoś więcej, młoda kobieta wspomniała o uniwersyteckim dyplomie, o pracy dla pewnej brytyjskiej firmy – nie precyzując jednak na jakim stanowisku, o tym, że była mężatką, ale już nie jest. Christine Gervais wystarczyły te informacje. Sophie została jej polecona przez jedną z przyjaciółek z dzieciństwa, obecnie szefową agencji pośrednictwa pracy, która podczas rozmowy kwalifikacyjnej uznała Sophie, nie wiedzieć czemu, za miłą i sympatyczną. Poza tym sprawa była pilna: dotychczasowa niania Léo znienacka i bez uprzedzenia odeszła. Spokojna, poważna twarz Sophie wzbudzała zaufanie.

W pierwszych tygodniach pani Gervais podjęła kilka prób dowiedzenia się czegoś więcej o życiu nowej opiekunki. Taktownie jednak z nich zrezygnowała, z odpowiedzi młodej kobiety wnioskując, że życie jej musiała zniszczyć jakaś „straszna, lecz cicha tragedia” – resztka romantyzmu, jaki spotkać można wszędzie, nawet w kręgach bogatej burżuazji.

Kiedy czajnik się wyłącza, Sophie jak zwykle błądzi myślami gdzie indziej. Jest to stan, który potrafi trwać bardzo długo. Rodzaj duchowej nieobecności. W takich chwilach jej umysł zastyga na jednej sprawie, na jednym obrazie, wokół których jej myśli krążą powoli i uporczywie, traci poczucie czasu. A potem, jak pod wpływem siły ciężkości, nagle z powrotem ląduje w czasie teraźniejszym. I na nowo podejmuje normalne życie w punkcie, w którym je opuściła. Schemat jest zawsze ten sam.

Tym razem, co ciekawe, pojawiła się przed nią twarz doktora Breveta. Już od bardzo dawna o nim nie myślała. Przez telefon wyobrażała go sobie inaczej, jako mężczyznę wysokiego, władczego; w rzeczywistości okazał się niepozornym człowieczkiem, przywodzącym na myśl drobnego urzędnika w kancelarii notarialnej, przejętego, że pozwolono mu przyjmować mniej ważnych klientów. Pod ścianą biblioteka zastawiona bibelotami. Sophie nie chciała położyć się na kozetce, od razu po wejściu zaznaczyła, że woli siedzieć. Doktor Berevet machnął ręką na znak, że nie musi. „Tutaj nie trzeba”, dodał. Sophie próbowała wytłumaczyć, co ją sprowadza. W końcu lekarz zadecydował: „Zeszyt”. Sophie ma wszystkie swoje czynności notować. Być może te zaniki pamięci wyolbrzymia. Trzeba spróbować spojrzeć na sprawę obiektywnie, powiedział doktor Brevet; dzięki temu „będzie dokładnie wiadomo, o czym konkretnie pani zapomniała, co pani zgubiła”. Więc Sophie zaczęła wszystko zapisywać. Robiła to prawie przez trzy tygodnie… Do następnej wizyty. A ile rzeczy w tym czasie zgubiła! O ilu spotkaniach zapomniała! Na dwie godziny przed wizytą u doktora Breveta zorientowała się, że zapodziała nawet swój zeszyt. Nigdzie go nie mogła odszukać. Chociaż przetrząsnęła całe mieszkanie. Czy to nie właśnie wtedy znalazła prezent urodzinowy dla Vincenta? Ten, którego w żaden sposób nie mogła znaleźć w momencie, kiedy chciała mu go wręczyć.

Wszystko się miesza, jej życie to jeden wielki chaos…

Nalewa wodę do kubka i dopala papierosa. Piątek. Dziś Léo nie ma lekcji. Zwykle Sophie zajmuje się nim przez cały dzień tylko w środy i czasami w weekendy. Chodzą wtedy w różne miejsca, zależnie od ochoty i okazji. Dotąd całkiem nieźle się bawili; często się też sprzeczali. Zatem wszystko układa się dobrze.

A przynajmniej tak było do chwili, kiedy zaczęła odczuwać niejasny niepokój, a potem irytację. Emocje, które próbowała bagatelizować, odpędzać jak dokuczliwą muchę, ale które uporczywie wracały. Odbiło się to na jej stosunku do dziecka. Z początku nie było w tym nic niepokojącego; jedynie jakieś podskórne, ciche napięcie. Coś sekretnego, co dotyczyło ich dwojga.

Aż w końcu wczoraj na skwerze Dantremonta nagle uświadomiła sobie prawdę.

W ostatnich dniach maja pogoda w Paryżu była piękna. Léo poprosił o loda. Sophie usiadła na ławce, nie czuła się dobrze. Z początku przypisała tę niedyspozycję faktowi, że jest na skwerze, w miejscu, którego serdecznie nie znosi, bo nieustannie musi opędzać się od gadatliwych matek innych dzieci. Udało jej się już ukrócić ciągłe zakusy stałych bywalczyń, które trzymają się teraz od niej z daleka, ale wciąż pozostaje problem z osobami nowymi, przygodnymi, z przechodniami, nie mówiąc już o emerytkach. Sophie nie cierpi skweru.

Przegląda właśnie z roztargnieniem jakieś pismo, kiedy staje przed nią Léo. Chłopczyk liżąc loda, wlepia w nią wzrok. Sophie odwzajemnia jego spojrzenie. I w tym momencie dociera do niej, że już dłużej nie jest w stanie ukrywać przed sobą prawdy: z niewiadomych powodów zaczęła nie znosić tego dziecka. Léo nie spuszcza z niej oczu, ona zaś z przerażeniem stwierdza, jak bardzo nie cierpi tej jego twarzy aniołka, jego zachłannych ust, jego kretyńskiego uśmiechu, jego idiotycznych ubrań.

„Wracamy”, rzuca takim tonem, jakby chciała powiedzieć: „Wracam”. Mechanizm jej mózgu – z jego zanikami pamięci, lukami, defektami – z powrotem zaczyna pracować. Sophie rusza szybkim krokiem w stronę domu (Léo skarży się, że nie może nadążyć), a przed jej oczami kłębią się chaotyczne obrazy: samochód Vincenta roztrzaskany na drzewie, migotanie policyjnego koguta w ciemnościach, eleganckie puzderko z zegarkiem dla Vincenta, ciało pani Duguet spadające po schodach, alarm w ich domu wyjący w środku nocy… Obrazy przesuwają się w jedną stronę, potem w drugą, pojawiają się inne, dawniejsze. Diabelski młyn znowu zaczyna się obracać.

Sophie sama już nie wie, od ilu lat trwa jej obłęd. Wszystko zaczęło się tak dawno temu… Ma wrażenie, że jej czas upływał dwa razy szybciej. Najpierw łagodny stok, a potem, z upływem miesięcy, narastające wrażenie, że znajduje się na torze lodowym, z zawrotną szybkością pędzi w dół. To było w okresie, kiedy Sophie wyszła za mąż. Działo się przed… przed tym wszystkim. Vincent był człowiekiem niezwykle cierpliwym. Kiedy Sophie o nim myśli, widzi go zawsze w tym samym ciągu przenikających się kadrów filmowych: na wspomnienie Vincenta młodego, uśmiechniętego, niezmiennie opanowanego nakłada się jego obraz z ostatnich miesięcy życia: wymizerowanej twarzy, pożółkłej skóry, szklistych oczu. Na początku ich małżeństwa (Sophie dokładnie pamięta, jak wyglądało ich mieszkanie – jak to możliwe, żeby w jednej głowie mogło współistnieć tyle wspomnień i tyle luk?) chodziło tylko o roztargnienie. Mówiło się: „Sophie jest roztargniona”, pocieszała się jednak, że zawsze taka była. Potem jej roztargnienie stało się dziwactwem. A później, w ciągu kilku miesięcy, nastąpiło gwałtowne pogorszenie… Zapominała o spotkaniach, rzeczach, ludziach, gubiła przedmioty, klucze, dokumenty, które tydzień później znajdowała w różnych najdziwniejszych miejscach. Mimo całego opanowania Vincent zaczął się irytować. Trudno mu się dziwić. No bo… żeby zapomnieć o pigułce antykoncepcyjnej, zapodziać prezenty urodzinowe, ozdoby na choinkę… Coś takiego może zdenerwować nawet najbardziej zahartowanych. Więc Sophie zaczęła wszystko zapisywać ze skrupulatnością narkomanki na odwyku. Ale gubiła zeszyty. Zgubiła swój samochód, straciła przyjaciół, aresztowano ją za kradzież; zakłócenia powoli obejmowały wszystkie dziedziny jej życia, a wtedy zaczęła, jak alkoholiczka, ukrywać swoje wpadki, oszukiwać, maskować się, żeby Vincent ani inni niczego nie zauważyli. Terapeuta proponował jej pobyt w szpitalu. Odmawiała, aż w końcu w jej szaleństwo wkroczyła śmierć.

Nie zwalniając kroku, Sophie otwiera torebkę, wyjmuje papierosa, zapala go drżącą ręką, głęboko się zaciąga. Zamyka oczy. Mimo szumu w głowie, mimo trawiącej ją choroby zauważa, że Léo zniknął. Odwraca się i daleko w tyle dostrzega chłopczyka, który założywszy ręce, ze stanowczą miną stoi na chodniku, nie zamierzając ruszyć się o krok. Widok tego nadąsanego bachora, stojącego jak słup na środku chodnika, budzi w niej nagle straszliwy gniew. Sophie zawraca, podchodzi do niego i wymierza mu siarczysty policzek.

I dopiero na odgłos tego policzka przytomnieje. Jest jej wstyd, rozgląda się, czy nikt nie widział. Ale nie ma nikogo, ulica jest cicha i tylko jezdnią na ich wysokości powoli przejeżdża jakiś motocykl. Sophie patrzy na dziecko, które pocierając ręką policzek, nie płacząc, odwzajemnia jej spojrzenie, jakby niejasno czuło, że tak naprawdę wcale nie o nie tu chodzi.

Ostrym tonem Sophie mówi: „Wracamy”.

I to wszystko.

Przez cały wieczór nie zamienili z sobą słowa. Każde miało własne powody. Sophie zastanawiała się, czy ten fatalny policzek nie przysporzy jej problemów z panią Gervais, jednocześnie mając świadomość, że jest jej wszystko jedno. Teraz powinna odejść, było tak, jakby już odeszła.

Jakby umyślnie tego właśnie wieczoru Christine Gervais wróciła późno. Sophie spała na kanapie przed ekranem, na którym przy wtórze głośnych krzyków i owacji dalej trwał mecz koszykówki. Obudziła ją dopiero cisza, kiedy pani Gervais wyłączyła telewizor, tonem usprawiedliwienia dodając:

– Jest późno…

Sophie popatrzyła na stojącą przed nią postać w płaszczu. Wymamrotała niewyraźne zaprzeczenie.

– Chce pani tu przenocować?

Kiedy pani Gervais wraca późno, zawsze proponuje, żeby Sophie została na noc, ta odmawia i wtedy pani Gervais daje jej na taksówkę.

W jednej krótkiej chwili Sophie przypomniało się zakończenie tego dnia, milczący wieczór, umykające spojrzenia, Léo, który z powagą wysłuchał wieczornej bajki, wyraźnie nieobecny myślą. I który przyjął od niej pocałunek na dobranoc z tak widocznym poczuciem winy, że ku własnemu zaskoczeniu powiedziała:

– Nic takiego się nie stało, aniołku, naprawdę nic. Przepraszam cię…

Léo skinął główką na znak, że rozumie. Tak jakby do jego świata nagle wdarło się dorosłe życie, tak jakby on również był zmęczony. Chwilę potem zasnął.

Tym razem Sophie była tak przygnębiona, że zgodziła się zostać.

Teraz ściska w dłoniach kubek z wystygłą herbatą, nie zwracając uwagi na łzy, które ciężko kapią na parkiet. Przez moment znów pojawia się przed nią obraz kota, przybitego do drewnianej bramy. Czarno-białego kota. Potem inne obrazy. Jakże wiele zgonów. Jej historia obfituje w trupy.

Już czas. Spogląda na ścienny zegar w kuchni: dziewiąta dwadzieścia. Nawet nie wie, kiedy zdążyła zapalić następnego papierosa; nerwowo go gasi.

– Léo!

Aż podskakuje na dźwięk własnego głosu; sama nie wie, dlaczego słyszy w nim lęk.

– Léo?

Szybko idzie do pokoju dziecka. Pościel na łóżku jest skłębiona, przypomina mały kopczyk. Sophie oddycha z ulgą, a nawet lekko się uśmiecha. Ustąpienie lęku wywołuje w niej mimowolny odruch wdzięczności i czułości.

Podchodzi do łóżka ze słowami:

– Zaraz, zaraz, gdzie podziewa się ten chłopczyk?

Odwraca się.

Kątem oka obserwując łóżko, lekko stuka drzwiami szafy.

– Nie, w szafie go nie ma. To może w szufladach…?

Wyciąga i wsuwa szufladę raz, drugi, trzeci, mówiąc:

– W tej szufladzie nie… W tej też nie… Nie ma go… Gdzie on może być?

Podchodzi do drzwi i już głośniej rzuca:

– No cóż, skoro go nie ma, to sobie idę…

Zamyka głośno drzwi, ale nie wychodzi z pokoju, obserwuje wybrzuszenie pościeli na łóżku. Czeka na jakiś ruch. I czuje, jak ogarnia ją lęk, ściska ją w żołądku. Ten kształt na łóżku jest niesamowity. Sophie stoi bez ruchu, do oczu znów napływają jej łzy, ale nie takie jak przed chwilą; te dawne łzy, te, które roniła na zakrwawione ciało mężczyzny na kierownicy samochodu, te, które towarzyszyły jej dłoniom na plecach starej kobiety zepchniętej ze schodów.

Krokiem robota podchodzi do łóżka i gwałtownie ściąga pościel.

Léo faktycznie leży na łóżku, ale nie śpi. Jest nagi, skulony, nadgarstki ma przywiązane do kostek, głową dotyka kolan. Jego widziana z profilu twarz ma makabryczny odcień. Jest skrępowany własną piżamą. Sznurowadło na jego szyi zostało zaciśnięte z taką siłą, że głęboką bruzdą wpiło się w ciało.

Sophie przygryza dłoń, ale nie może powstrzymać wymiotów. Pochyla się naprzód, w ostatniej chwili unika oparcia się o zwłoki dziecka, ale i tak musi oprzeć się o łóżko. A wtedy małe ciało przesuwa się w jej stronę i główka Léo uderza o jej kolana. Sophie chwyta go i przyciska do siebie z taką siłą, że w końcu oboje się przewracają.

I oto siedzi teraz na podłodze plecami oparta o ścianę, a obok niej leży ciało chłopca, zimne i bezwładne… Jej własne krzyki są dla niej takim wstrząsem, jakby słyszała lament kogoś innego. Opuszcza wzrok na dziecko. Mimo przesłaniających jej oczy zasłon łez, dociera do niej ogrom katastrofy. Mechanicznie głaszcze Léo po włosach. Twarz dziecka, zsiniała i pożyłkowana, zwrócona jest w jej stronę, ale jego nieruchome oczy utkwione są w pustkę.

2

Ile czasu minęło? Nie wie. Z powrotem otwiera oczy. Pierwsze, co do niej dociera, to smród wymiocin na jej T-shircie.

Wciąż siedzi na ziemi plecami oparta o ścianę, z uporem wpatrując się w podłogę, jakby pragnęła, by już nic – ani jej głowa, ani ręce, ani myśli – się nie poruszyło. Jakby pragnęła trwać tak bez ruchu, wtopić się w ścianę. Ale ten zapach znów wywołuje w niej mdłości. Lekko porusza głową. Nieznaczny ruch w prawo, w stronę drzwi. Która jest godzina? Nieznaczny ruch w przeciwną stronę, w lewo. W jej polu widzenia pojawia się noga łóżka. To tak jak w puzzlach: wystarczy jeden fragment, by w myślach odtworzyć całość. Lekko porusza palcami, wyczuwa pod nimi włosy, jak pływaczka powoli wynurza się na powierzchnię, gdzie czeka na nią horror, ale nagle zastyga jak rażona prądem: zaczyna dzwonić telefon.

Tym razem natychmiast odwraca głowę w stronę drzwi. To stamtąd dobiega dzwonek, z najbliższego aparatu stojącego w korytarzu na czereśniowym stoliku. Na moment spogląda w dół i znów przeżywa wstrząs na widok ciała dziecka: Léo leży na boku z głową na jej kolanach, swoją nieruchomością przywodząc na myśl obraz.

Na obrazie jest spoczywające obok niej martwe dziecko, telefon, który nie przestaje dzwonić, i ona opiekująca się tym dzieckiem, zwykle odbierająca telefony Sophie, która siedzi teraz pod ścianą z głową chwiejącą się na obie strony, wdychając woń własnych wymiotów. Kręci jej się w głowie, znów robi jej się słabo, jeszcze chwila i zemdleje. Rozpaczliwym gestem rozbitka wyciąga rękę. To pewnie skutek paniki, ale wydaje jej się, że telefon zaczął dzwonić o ton głośniej. Teraz słyszy już tylko dźwięk tego dzwonka, który przeszywa jej mózg, który wnika w nią i paraliżuje. Próbuje wymacać jakieś oparcie, z prawej strony natrafia w końcu na coś twardego, coś, czego będzie się mogła przytrzymać, żeby uchronić się przed całkowitą utratą przytomności. I ten dzwonek, ciągły, niekończący się… Chwyta dłonią róg szafki, na której stoi nocna lampka chłopca, z całych sił zaciska na nim palce i ten wysiłek mięśni sprawia, że jej słabość na moment ustępuje. A telefon przestaje dzwonić. Mijają długie sekundy. Sophie wstrzymuje oddech, w duchu powoli liczy… cztery, pięć, sześć… dzwonek umilkł.

Wsuwa ramię pod ciało chłopczyka. Jest lekki jak piórko. Kładzie jego głowę na podłodze i z niewyobrażalnym trudem klęka. Cisza, która znów powróciła, jest niemal namacalna. Sophie ma urywany oddech, jak kobieta, która rodzi. Z kącika jej ust spływa długa strużka śliny. Nie odwracając głowy, spogląda przed siebie, szuka czyjejś obecności. Myśli: w mieszkaniu ktoś jest. Ktoś, kto zabił Léo, ktoś, kto mnie też zabije.

W tym momencie telefon znowu zaczyna dzwonić. Kolejny wstrząs, który jak prąd przeszywa jej ciało od stóp do głów. Rozgląda się; znaleźć coś, jak najszybciej… Lampka nocna. Chwyta ją, pociąga gwałtownie, wyrywa sznur z kontaktu. I rusza przez pokój, powoli kroczy w stronę telefonu, trzymając lampkę niczym pochodnię, niczym broń, nie bacząc na śmieszność sytuacji. Ale jak usłyszeć czyjąś obecność przy tym dzwonku, który jednostajnym tonem hałasuje i skrzeczy, który mechanicznie i obsesyjnie przeszywa przestrzeń. Jest już blisko drzwi, kiedy raptem zapada cisza. I nagle, nie wiadomo czemu, Sophie nabiera pewności, że w mieszkaniu nie ma nikogo, że jest w nim sama.

Bez zastanowienia, bez wahania, dzierżąc lampę jak berło, wlokąc za sobą korytarzem jej sznur, zaczyna sprawdzać inne pokoje. Potem wraca do salonu, na moment zagląda do kuchni, otwiera drzwi, wszystkie drzwi.

Nie ma nikogo.

Opada na kanapę i nareszcie wypuszcza lampę z ręki. Wymiociny na jej podkoszulku wyglądają jak świeżo powstałe. Znów robi jej się niedobrze. Jednym ruchem zdejmuje podkoszulek, rzuca go na ziemię, zaraz podrywa się z powrotem i idzie do pokoju dziecka. I stoi teraz, oparta o futrynę, z ramionami skrzyżowanymi na nagich piersiach, patrząc na małe martwe ciało i cicho płacząc… Powinna zadzwonić. Nic to nie zmieni, ale powinna zadzwonić. Na policję, na pogotowie, do strażaków? Do pani Gervais? Do kogo się w takich razach dzwoni? Paraliżuje ją strach.

Chciałaby się ruszyć, coś zrobić, ale nie może. Na Boga, Sophie, w jaką znów kabałę się wkopałaś? Jakby ci jeszcze tamtego było za mało… Musisz natychmiast wyjść, teraz, zanim telefon ponownie zacznie dzwonić, nim zaniepokojona matka nie przyjedzie tu taksówką, niepotrzebne ci jej krzyki, jej łzy, policja, pytania, przesłuchania.

Sama już nie wie, co robić. Zadzwonić? Wyjść? Ma do wyboru dwa fatalne rozwiązania. Tak wygląda całe jej życie.

W końcu prostuje się. Coś w niej podjęło decyzję. I Sophie zaczyna biegać po mieszkaniu z pokoju do pokoju, lecz jej ruchy są chaotyczne, miota się bez celu, słyszy swój głos płaczliwy jak głos dziecka. Powtarza sobie: „Skup się, Sophie. Weź głęboki oddech i spróbuj pomyśleć. Musisz się ubrać, obmyć twarz, zabrać swoje rzeczy. Jak najszybciej. I wyjść. Pozbieraj swoje rzeczy, wrzuć je do torebki, pospiesz się”. Tak długo krążyła po mieszkaniu, że straciła orientację. Mijając pokój Léo, nie może się powstrzymać, by nie przystanąć. A wtedy pierwszą rzeczą, jaką dostrzega, nie jest zastygła i woskowa twarz dziecka, lecz jego szyja i zaciśnięte na niej brązowe sznurowadło, którego skręcony koniec leży na podłodze. Poznaje je. To sznurowadło z jej sportowych butów.

3

Są w tym dniu rzeczy, których już nie pamięta. Następne, co widzi, to zegar na kościele św. Elżbiety wskazujący jedenastą piętnaście.

Na dworze oślepiająco świeci słońce, krew pulsuje jej w skroniach jak oszalała. I to okropne wyczerpanie… Nagle znów powraca do niej obraz ciała chłopczyka. Tak jakby się po raz drugi przebudziła. Próbuje się czegoś przytrzymać… Jej dłoń napotyka jakąś szybę. Butik. Szkło jest zimne. Czuje spływające jej pod pachami kropelki potu. Lodowate.

Co tutaj robi? A przede wszystkim, gdzie jest? Chce sprawdzić godzinę, ale nie ma już zegarka. A przecież jest pewna, że go miała… Nie, może i nie miała. Już nie pamięta. Rue du Temple. Dobry Boże, to dojście tutaj zajęło jej aż półtorej godziny? Co przez ten czas robiła? Dokąd poszła? Ale przede wszystkim, Sophie, dokąd teraz idziesz? Doszłaś na piechotę z rue Molière aż tutaj? Przyjechałaś metrem?

Czarna dziura. Wie, że zwariowała. Nie, nie zwariowała, tylko potrzebuje czasu, to wszystko, trochę czasu, żeby móc zebrać myśli. Otóż to, musiała przyjechać tu metrem. Nie czuje już własnego ciała, tylko pot spływający pod pachami, jego krople, które ociera, przyciskając łokcie do torsu. W co jest ubrana? Czy wygląda na wariatkę? Kołowrotek myśli w głowie, chaotyczne obrazy. Zastanowić się, zrobić coś. Ale co?

W szybie wystawowej napotyka wzrokiem swoją postać i sama się nie poznaje. Jej pierwszą myślą jest, że to nie ona. Ale tak, to naprawdę ona, tyle że jest w niej coś innego… Coś innego, ale co?

Spogląda na ciągnącą się przed nią aleję.

Musi iść i próbować pomyśleć. Ale nogi odmawiają jej posłuszeństwa. Funkcjonuje jeszcze tylko jej głowa, a w niej kalejdoskop obrazów i słów, które stara się uciszyć, nabierając powietrza w płuca. Ale klatka piersiowa jest jak ściśnięta imadłem. Opierając się ręką o witrynę, usiłuje zebrać myśli.

Uciekłaś. Otóż to, bałaś się i uciekłaś. Kiedy znajdą martwego Léo, będą cię szukali. Oskarżą cię o… Jak to się określa? O coś, co ma związek ze „wspólnictwem”… Skup się.

Właściwie to proste. Byłaś opiekunką dziecka, ktoś przyszedł i je zabił. Léo…

Ale już tego, że gdy uciekła z mieszkania, drzwi były zamknięte na klucz, co więcej, przekręcony dwa razy, nie potrafi sobie wytłumaczyć. Później znajdzie wyjaśnienie.

Unosi wzrok. Zna to miejsce. Jest niedaleko swojego domu. No jasne, uciekłaś i wróciłaś do siebie.

Przyjście tutaj to czyste szaleństwo. Gdyby była w pełni poczytalna, nigdy by tu nie wróciła. Będą jej szukali. Już jej szukają. Dopada ją kolejna fala zmęczenia. Obok, po prawej, jest kafejka. Wchodzi.

Siada przy stoliku w głębi sali. Intensywnie myśli. Najpierw powinna rozeznać się w terenie. Nerwowo wpatruje się w twarz podchodzącego kelnera, szybkim spojrzeniem ogarnia salę, sprawdzając, którędy będzie mogła wymknąć się na ulicę, gdyby… ale nic się nie dzieje. Kelner o nic nie pyta, tylko patrzy na nią zblazowanym wzrokiem. Sophie zamawia kawę. Kelner zmęczonym krokiem odchodzi w stronę kontuaru.

Tak, najpierw musi ustalić, gdzie jest.

Rue du Temple. Znajduje się trzy, nie, cztery przystanki metra od swojego mieszkania. Tak, cztery stacje: Temple, République, przesiadka i potem… Na Boga, jaka jest czwarta stacja? Codziennie na niej wysiada, jeździła tą linią setki razy. Wyraźnie pamięta wejście, schody z żelaznymi poręczami, i zaraz obok kiosk z gazetami z tym facetem, który zawsze mówi: „Ja pieprzę, ale pogoda, co?”… Cholera!

Kelner przynosi kawę, obok filiżanki kładzie rachunek: euro i dziesięć centów. Co zrobiłam z pieniędzmi? Torebkę postawiła na stoliku. Nawet nie zauważyła, że ją z sobą wzięła.

Działa, nie pamiętając, co robi, automatycznie, z pustką w głowie, bezwiednie. Tak właśnie się to stało. I z tego właśnie powodu uciekła.

Skoncentrować się. Jak do cholery nazywa się ta stacja? To, że tutaj przyszła, jej torebka, jej zegarek… Coś się z nią dzieje, jakby istniały w niej dwie Sophie. Jedna trzęsie się ze strachu nad stygnącą kawą i druga, która przebyła długą trasę z rue Molière aż tutaj, która złapała swoją torebkę, która zapomniała zabrać zegarek i która wraca teraz do siebie jakby nigdy nic.

Obejmuje rękami głowę i do oczu napływają jej łzy. Kelner, nie przerywając wycierania kieliszków, zerka na nią ze sztucznie obojętną miną. Jestem wariatką i to po mnie widać… Powinnam wyjść. Wstać i wyjść.

I nagle czuje przypływ adrenaliny: skoro jestem wariatką, być może wszystkie te obrazy są nieprawdziwe. Może to tylko zły sen…? Znalazłam się po drugiej stronie lustra. Tak, to z pewnością nic innego jak zły sen. Marzyłam, żeby zabić to dziecko. A że dziś rano przeraziłam się i uciekłam? Przeraziłam się własnego snu, to wszystko.

Bonne-Nouvelle! Czwarta stacja metra to Bonne-Nouvelle! Nie, przed nią jest jeszcze inna. Ale tym razem od razu sobie przypomina: Strasbourg-Saint-Denis.

A stacja, na której zawsze wysiada, to Bonne-Nouvelle. Jest tego całkowicie pewna, świetnie ją pamięta.

Kelner dziwnie na nią patrzy. Sophie głośno się roześmiała. Płacze, a potem nagle wybucha śmiechem.

Czy to wszystko dzieje się naprawdę? Musi się dowiedzieć. Wyjaśnić to. Zadzwonić. Jaki dziś dzień? Piątek… Léo nie ma lekcji. Jest w domu. Léo musi być w domu.

Sam.

Uciekłam i dziecko zostało samo.

Musi zadzwonić.

Chwyta torebkę, gwałtownie ją otwiera. Grzebie w środku. Telefon państwa Gervais jest w menu kontaktów. Ociera oczy, żeby wyraźniej widzieć przesuwające się numery. Dzwoni. Jeden sygnał, drugi, trzeci… Nikt nie odbiera. Léo nie ma lekcji, jest sam w mieszkaniu, telefon dzwoni i nikt nie podnosi słuchawki… Sophie znów oblewa się potem, tym razem na plecach. „Odbierz, do cholery!” Odruchowo zaczyna liczyć sygnały, cztery, pięć, sześć. Kliknięcie, potem cisza i wreszcie głos, którego nie spodziewała się usłyszeć. Chciała, żeby odebrał Léo, a odzywa się jego matka: „Dzień dobry, tu mieszkanie Christine i Alaina Gervais…”. Na dźwięk tego spokojnego, zdecydowanego głosu od stóp do głów przechodzi ją lodowaty dreszcz. Na co czeka, dlaczego nie przerywa połączenia? Każde kolejne słowo przygważdża ją do krzesła. „Nie ma nas teraz w domu…” Sophie z całej siły naciska klawisz kończący połączenie.

To niesamowite, ile wysiłku kosztuje ją sformułowanie bodaj dwóch sensownych myśli… Próba przeanalizowania. Zrozumienia. Léo potrafi odebrać telefon, dla niego to wręcz frajda, kiedy może uprzedzić innych, podnieść słuchawkę, odpowiedzieć, zapytać, kto dzwoni. To proste: jeśli Léo jest w domu, musi odebrać; jeśli nie odbierze, to znaczy że go nie ma.

Do cholery, gdzie może być ten mały gówniarz?! Sam nie otworzy drzwi; jego matka kazała zainstalować specjalny zamek, kiedy zaczął się wszędzie szwendać, a ona bała się, że może nie wiadomo co zmalować. Nie odbiera, nie mógł wyjść – istna kwadratura koła. Gdzie się ten szczeniak podziewa!

Zastanowić się. Która to godzina? Jedenasta trzydzieści.

Na stoliku leżą przedmioty, które wypadły z jej torebki. Jest wśród nich nawet tampon Nett. Co ona najlepszego wyprawia? Przy ladzie kelner rozmawia z jakimiś dwoma facetami. Prawdopodobnie stali klienci. Na pewno gadają o niej. Spojrzenia spod oka, ostrożne, ukradkowe. Nie może tu zostać. Musi wyjść. Jednem ruchem zbiera ze stolika rozrzucone przedmioty, wrzuca do torebki i biegnie do wyjścia.

– Proszę pani!

Odwraca się. Mężczyźni dziwnie na nią patrzą. Sięga do torebki, z wielkim trudem wygrzebuje dwie monety, kładzie je na ladzie i wychodzi.

Pogoda jest nadal piękna. Sophie odruchowo rejestruje uliczny ruch, spieszących przechodniów, przejeżdżające samochody, motory ruszające z miejsca. Iść. Iść i intensywnie myśleć. Tym razem z całą wyrazistością pojawia się przed nią obraz Léo; widzi wszystko, w najdrobniejszych szczegółach. To nie żaden zły sen. Dziecko nie żyje, a ona uciekła.

W południe przychodzi sprzątaczka. Nie ma żadnego powodu, by ktokolwiek zjawił się w mieszkaniu wcześniej. W południe zwłoki dziecka zostaną odkryte.

Dlatego musi wyjechać. Zachować czujność. Niebezpieczeństwo może nadejść z każdej strony, w każdej chwili. Nie może tkwić w miejscu, musi się ruszać, działać. Spakować swoje rzeczy i uciekać, szybko, zanim ją dopadną. Oddalić się, żeby mieć czas do namysłu. Do zrozumienia. Kiedy znajdzie się w jakimś spokojnym miejscu, będzie mogła się nad tym zastanowić. A wtedy wróci i wszystko wyjaśni. Ale teraz musi uciekać. Tylko dokąd?

Zatrzymuje się tak nagle, że idąca z tyłu osoba na nią wpada. Sophie mamrocze przeprosiny. Stoi na środku chodnika, rozgląda się dookoła. Na bulwarze panuje ożywiony ruch. I niesamowicie grzeje słońce. Życie wydaje się nieco bardziej normalne.

Oto kwiaciarnia, salon wnętrzarski. Musi działać szybko. Na zegarze w sklepie z meblami dostrzega godzinę; jedenasta trzydzieści pięć. Wpada do hallu swojego budynku, grzebie w torebce, wyjmuje klucz. W skrzynce pocztowej jakaś korespondencja. Nie tracić czasu. Trzecie piętro. Klucze do zamka i do zasuwy. Trzęsą jej się ręce, kładzie torebkę na ziemi, stara się wyrównać oddech, za drugim podejściem klucz się obraca.

Staje w progu szeroko otwartych drzwi; nawet przez moment nie pomyślała, że mogła źle skalkulować czas. Że mogą już na nią czekać… Na podeście panuje cisza. Swojskie światło jej mieszkania dociera do jej stóp. Stoi jak skamieniała, ale jedyne, co słyszy, to bicie własnego serca. Nagle aż podskakuje: obrót klucza w drzwiach. Na podeście, po prawej. Sąsiadka. Bez namysłu wpada do swojego mieszkania. Zatrzaskuje drzwi, nim tamta zdążyła ją zobaczyć. Stoi i słucha. Pustka, tak często przyprawiająca ją o rozpacz, tym razem ją uspokaja. Powoli wchodzi do pustego pokoju. Rzut oka na budzik: jedenasta czterdzieści. Plus minus; ten budzik nigdy nie chodził jak należy. Ale czy spieszył się, czy późnił? O ile pamięta, spieszył. Ale nie jest pewna.

A potem wszystko robi jednocześnie. Wyciąga z garderoby walizkę, otwiera szuflady komody, wrzuca jak leci ciuchy do walizki, biegnie do łazienki, zbiera wszystko z blatu umywalki i wrzuca do torby. Szybki rzut oka wkoło. Dokumenty! W sekreterze: paszport i pieniądze. Ile tego jest? Dwieście euro. Książeczka czekowa! Gdzie jest ta pieprzona książeczka czekowa? W mojej torebce. Sprawdza, czy na pewno. Znowu się rozgląda. Kurtka. Torebka. Zdjęcia! Wraca, otwiera górną szufladę komody, łapie album. Na blacie komody dostrzega ramkę ze swoją fotografią ślubną. Wrzuca jedno i drugie do walizki, zamyka ją.

W napięciu przykłada ucho do drzwi, nasłuchuje, ale znów słyszy tylko bicie własnego serca. Opiera płasko obie dłonie na drzwiach, próbuje się skupić. Nie słyszy żadnego hałasu. Chwyta walizkę, z rozmachem otwiera drzwi, podest jest pusty, zatrzaskuje za sobą drzwi, nie zadając sobie trudu zamknięcia ich na klucz. Zbiega ze schodów. Przejeżdża taksówka. Zatrzymuje ją. Kierowca chce schować walizkę do bagażnika. Nie ma na to czasu! Sophie wrzuca ją na tylne siedzenie, wsiada.

Kierowca pyta:

– Dokąd jedziemy?

Sophie nie wie. Przez moment się waha, po czym rzuca:

– Gare de Lyon.

Kiedy taksówka rusza, odwraca się i spogląda przez tylną szybę. Nic szczególnego, przechodnie, kilka samochodów. Oddycha z ulgą. Musi wyglądać na wariatkę. Kierowca podejrzliwie jej się przygląda w lusterku wstecznym.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

MUZA SA

00-590 Warszawa

ul. Marszałkowska 8

tel. 22 6297624, 22 6296524

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Konwersja do formatu EPUB: MAGRAF s.c., Bydgoszcz