Siergiej Kuzniecow

Skóra motyla

* * *

fragment

Tytuł oryginału: Шкурка бабoчки

Projekt okładki: Piotr Bogusławski

Redakcja: Irma Iwaszko

Redakcja techniczna: Zbigniew Katafiasz

Konwersja do formatu EPUB: Robert Fritzkowski

Korekta: Katarzyna Szajowska

Zdjęcie wykorzystane na okładce:

© iStockphoto

© 2005 by Sergey Kuznetsov. All rights reserved

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2012

© for the Polish translation by Elżbieta Górnaś

ISBN 978-83-7758-251-0

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2012

Zamierzałem poświęcić tę powieść dwójce moich przyjaciół. Nie zgodzili się jej przeczytać i poprosili, by w żaden sposób ich z nią nie wiązać. Dlatego też poświęcam ją mojej żonie Katii, której nic z tą historią nie łączy, ale jej miłość pomaga mi przeżyć w tym pięknym świecie.

Z płomieni do ludzi Joanna przemówiła:

„Spójrzcie, suknię zdjęłam, głowę ogoliłam.

Spójrzcie, niczego przed wami nie skrywam, swą skórę niby drugą suknię zrywam.

Dotykajcie mięsa, przetrząsajcie żyły, na wszystko mamy ułamek chwili”.

Aleksandr Anaszewicz, O tym, co Joanna miała pod suknią…

1

Masz dziesięć lat, może nawet mniej. Jedziesz z mamą metrem, patrzysz przez szybę w drzwiach łączących wagony. Nagle widzisz, że daleko z przodu coś się stało. Z jakiegoś powodu przerażeni ludzie zrywają się i uciekają w kierunku przeciwnym do biegu pociągu. Zatrzymują się, drzwi między wagonami są zamknięte – szarpią klamką, szarpią, szarpią… Na ich twarzach pojawia się grymas paniki, który zamazuje rysy niczym wywołane przez wicher zmarszczki gładką powierzchnię stawu. Zbliża się coś niewidzialnego, nienazwanego, coś, co nie ma kształtu, jest gorsze niż koszmar i straszniejsze niż śmierć. To, o czym wiedzieli całe życie – i o czym całe życie próbowali zapomnieć.

I oto przednie wagony jakby w zwolnionym tempie uderzają w niewidzialny mur stężonego przerażenia, a ty nie jesteś w stanie dłużej patrzeć na te twarze rozpłaszczone na szybie, usta zastygłe w niemym krzyku i oczy wpatrzone w dal. Spoglądasz więc na spokojnych pasażerów w kolejnych wagonach i znów widzisz, jak delikatny cień niepokoju przechodzi w panikę, jak zrywają się, biegną i uderzają w zamknięte przeszklone drzwi… A niewidzialny mur się zbliża i nie ma już wyjścia, jak we śnie. Sam jednak nie opuszczasz miejsca, nie szukasz matczynej dłoni, tylko z ulgą myślisz, że nie potrwa to długo.

To jedynie moje fantazje. Kiedy miałem dziesięć lat, a może mniej, często wyobrażałem sobie taką scenę. Z wiekiem wszystko się zmieniło: miejsce muru zajęła fala, mrożąca krew fala z dalekiego, zimnego morza zalewała cały pociąg, od pierwszego do ostatniego wagonu. Tym razem jednak nikt nie podrywał się z miejsca, wszyscy siedzieli, dopóki skurcz nie ścisnął im twarzy niczym ręka zużytą chusteczkę.

Tak, tak, byłem chłopcem z bujną wyobraźnią. Kiedy podrosłem, opowiadałem, w co wierzyłem w dzieciństwie: że jest w tunelu metra takie miejsce, gdzie przez ciemną warstwę strachu przesącza się piekło, a pociągi przejeżdżają przez nie tak szybko, i że jedynie „wyjątkowo wrażliwi” ludzie mogą to poczuć. Mówiąc „wyjątkowo wrażliwi”, spoglądałem znacząco na dziewczyny; czasem to działało.

Teraz już wiem – wrażliwość nie ma tu nic do rzeczy. To moje osobiste piekło, mój własny strach, stężony nocny koszmar. Pasażerowie niczego się nie domyślają, nic nie wykrzywi ich twarzy, nie zjeży włosów. Tylko ja zauważam ślady, jedynie ja czuję to napięcie, tylko ja rozumiem język rzeczy i przedmiotów, który na darmo ostrzega mnie, że to się zbliża.

Wtedy włókna wełnianych chustek stają dęba, na skórzanych paltach pojawiają się delikatne pęknięcia, pióra uciekają z puchowych kurtek, pończochy mocniej przylegają do nóg, blakną kolory reklam, szyby w wagonach prawie kładą się na siedzeniach, poręcze kurczą się pod dłonią, a drzwi krzyczą ze strachu. Wszystko zamiera, jak gdyby ktoś wyłączył czas. Cichnie łoskot kół. Nagle słyszysz rozmowę dwóch dziewczynek pod zamkniętymi drzwiami. Jedna jest mała, chudziutka, ma czarne potargane włosy, druga to długonoga zgrabna blondynka. Jeszcze chwilę temu śmiały się, szturchały, zastanawiały, na co wydadzą pierwsze zarobione pieniądze, teraz ich twarze zdają się starsze o dziesięć lat. Słyszysz głos tej z jasnymi włosami: „Nie mogę uwierzyć, że już jej z nami nie ma”, wyciera oczy chusteczką wymiętą jak twoja twarz. Mniejsza bierze ją za rękę i mówi: „A ja i tak nie jestem w stanie płakać”. Zapada cisza, kąt widzenia się zawęża, zwija niczym stara tapeta na wilgotnej ścianie, w oczach ciemnieje, jakby cały świat znikał za czarnymi spiralami. Dobiega, dopada, dosięga. Z trudem oddychasz, ciało traci kształt, zamienia się w czarny kokon, a rozpacz i beznadzieja przybierają na sile. Wyciągnij rękę – to jest już w jej zasięgu.

Uraz z dzieciństwa? Nie, raczej smutek, ciężki smutek, brak tchu, niemilknący szum w uszach, krążenie własnej krwi, ciemność, nicość, czarny obłok wiszący nad fałdami ubrania dotyka wypukłości twarzy, przyklejonych do czoła włosów i obgryzionych paznokci.

Ten kokon i obłok towarzyszą ci, gdy wychodzisz z metra. Będziesz rozmawiać, dyskutować nad problemami, podejmować decyzje, prowadzić służbową korespondencję. Będziesz flirtować z dziewczynami, bawić się z dziećmi, uśmiechać do znajomych, próbować żyć jak zawsze. Ale w takie dni, wyciągnąwszy rękę, możesz dotknąć granic piekła. Cierpienie sączy się z uchylonych drzwi, ścieka po murach domów, szkłem z rozbitych butelek chrzęści pod nogami; każdy gest sprawia ból, każdy dotyk wywołuje skurcz, twoja skóra się rozpływa, pozostaje jedynie nagie krwawiące ciało skąpo przykryte szarym obłokiem smutku.

W takie dni jest mi bardzo ciężko. Żeby jakoś to przetrwać, zaczynam wspominać kobiety, które zabiłem.

2

Pulsujący elektroniczny sygnał. Nie metaliczny dźwięk, nie dzwonienie dzwoneczka, ale sztuczny trel mikrochipa. To dziecięcy budzik z Ikei, kolorowy, pluszowy, z wielkim cyferblatem i żółtymi wskazówkami. Spod kołdry wystaje ręka, chuda, ze srebrnym pierścionkiem na palcu wskazującym i ledwie dostrzegalną blizną nieco powyżej łokcia. Uderza w niebieski aksamitny przycisk, dźwięk milknie, ręka znika.

Nie chce ci się otwierać oczu, nie chce ci się budzić. Jak przez zmrużone powieki widzimy róg poduszki, kosmyk włosów, brzeg kołdry. Spać z głową pod pościelą, spać, owinąwszy się ciasno, niczym w kokonie, spać tylko w taki sposób, zawsze, od dziecka.

– Dzień dobry!

Do kogo to powiedziałaś ledwie słyszalnym zaspanym głosem? Pokój jest pusty. Żółty – jak kolor wskazówek zegara – słoneczny zajączek na wielobarwnym kilimie przy łóżku, matowy ekran otwartego laptopa, pluszowy różowy zając przyczajony między szafką a twoim ciałem. Dzień dobry! – sama próbujesz się obudzić. Otóż to, dzień dobry, Kseniu.

No tak, masz na imię Ksenia, mieszkasz w wynajętym mieszkaniu, dwieście pięćdziesiąt dolarów za miesiąc, tanio, bo po znajomości. To mniej więcej jedna trzecia twojej pensji, tak jak na Zachodzie, jak u dorosłych. Jesteś już właściwie dorosła, masz dwadzieścia trzy lata, pracujesz w dziale informacji portalu internetowego Vecher.ru. Wi-i-si-ejcz-i-ar kropka ru, niezbyt znana gazeta, drugiej kategorii, być może nie słyszeliście o niej, w każdym razie informacje są na poziomie.

Za oknem deszcz, na dworze grudzień, szare niebo, śniegu brak. Zajączki słoneczne były tylko sennym przywidzeniem. Wsuń na nogi włochate kapcie, weź z fotela biały szlafrok, naciśnij Play i zrób głośniej. Gotan-Kwartet i ich remiks Gata Barbieriego. Tak zaczyna się poranek.

W drodze do łazienki nie wytrzymujesz i sprawdzasz pocztę. Pięć mejli, cztery spamy, w dwóch proponują ci powiększenie penisa i piersi. Nie potrzebujesz ani jednego, ani drugiego – penisa nie masz, a piersi są okay.

Jak wyglądasz? Szczupła, niewysoka, wyrwana ze snu, z potarganymi czarnymi włosami i opuchniętymi wargami, masz duże oczy, które o tej godzinie wolałabyś mieć jeszcze zamknięte. Czytasz piąty list. Aha, od twojej koleżanki Oli, to dobrze, że nie z pracy. Swoją drogą, niby jak z pracy, przecież położyłaś się o trzeciej, a wstałaś o ósmej – w tym czasie wszyscy śpią, a nie piszą służbowe mejle.

Idziesz do łazienki, odkręcasz wodę pod prysznicem, zatrzymujesz się przed lustrem, próbujesz ogarnąć w myślach nowy dzień. Hmm… to co nas dziś czeka? Codzienność w pracy od samego rana, później rozmowa z Paszą o pieniądzach, lunch w Coffee House, urodziny mamy, prosiła, żebym przyszła o siódmej i się nie spóźniła. Wzdychasz, zrzucasz szlafrok, spoglądasz w lustro pokryte kropelkami; jest wilgotno, parno i ciepło, właśnie tak lubisz.

Siniaków na piersiach i ramionach już prawie nie widać, ale na biodrach – jeeeju. Szramy na pośladkach też reagują na gorącą wodę. Lubisz, kiedy ciało długo pamięta miłosne spotkanie. Lubisz, kiedy sprawiają ci ból. Masz w domu niewielki magazyn różnych śmiesznych rzeczy: czarnych skórzanych zabawek, pejczów, knebli, zacisków na sutki. W dobre dni nie widzisz niczego niezwykłego w swoich upodobaniach. Myślisz o tym tak: czasem chodzę tańczyć boogie-woogie do klubu na Kropotkinskiej, a czasem proszę, by mnie bito i sprawiano mi ból. Czy to seks, czy taniec – najważniejszy jest partner. Tak myślisz w dobre dni, a w złe przypominasz sobie, że seks to nie taniec i osobie z twoimi upodobaniami trudno znaleźć odpowiedniego partnera. Trudno, ale tobie jakoś się udaje. Czasem.

Nie oszukujmy się, wcale ci się nie udaje. Z ostatnim kochankiem rozstałaś się w zeszłym tygodniu, teraz już nic was nie łączy. To dlatego skóra piecze nie słodkim bólem rozkoszy, lecz rwącym bólem rozstania.

Zakręcasz wodę, wycierasz bolące zadrapania. Uśmiechając się, idziesz do kuchni, włączasz czajnik. Prawie nie słychać muzyki z pokoju. Patrzysz na zegarek, zdążysz jeszcze wypić kawę.

Tak właśnie zaczyna się dzień. Za oknem bezbarwne słońce przedziera się przez grudniowe chmury. Witaj, moja Kseniu. Nie zapomnij cieplej się ubrać, na dworze mocno wieje. Nie zapomnij zabrać prezentu dla mamy, komórka, pieniądze, dokumenty, bilet miesięczny. Pamiętaj – masz dziś sporo do zrobienia. Uważaj na siebie, moja Kseniu, uważaj. No tak, jeszcze klucze. O nich też pamiętaj, proszę.

3

Dawno, dawno temu z mamą i tatą żyła sobie dziewczynka, chodziła do przedszkola, później do szkoły, tańczyła, śmiała się, nigdy nie płakała. Rodzice się rozwiedli, lata szkolne minęły, dziewczynka poszła do pracy i już po sześciu latach siedzi w biurowej klitce, silne palce uderzają w klawiaturę, potargane włosy ujarzmiła spinką, umalowane usta ma zaciśnięte w skupieniu, a w jej głosie nie słychać już porannej niemocy.

– Kseniu, dajemy info o Bieriezowskim na jedynkę czy już wszystkich znudził?

– To jego wszyscy nudzą, a nie odwrotnie. A co mamy oprócz Bieriozy?

– Zaraz spojrzę.

Dzień jak co dzień. Wielka gospodyni małego domu. Jedna funkcja – redaktor naczelna działu informacji, podwładnych tylu co kot napłakał, trójka na stanowiskach plus nieetatowi. Co prawda wszyscy starsi kilka lat, ale niektórzy mają nawet wykształcenie dziennikarskie. Uważają się, cholera, za zawodowców. Rekiny pióra, szakale klawiatury, pasożyty myszki komputerowej. Kiedyś były kłótnie, to prawda, ale teraz wszyscy są ustawieni, pracują pełną parą.

Aleksiej ze stanowiska obok pyta przez ICQ: „Jak tam?”, na co ona: „OK”, i zaraz on: „Kiedy dostanę wywiad?”, „Robi się”, w rzeczy samej – siedzi ze słuchawkami na uszach i się spina.

Codzienna praca nieuchronnie przechodzi w rutynę: dopilnować, żeby wybrali odpowiednie wiadomości, poprawić błędy, zwymyślać tłumaczki, zorientować się, kogo poprosić o komentarz. Kilka razy w tygodniu trafia się dobry materiał, z którego jesteś dumna i za który nie trzeba się wstydzić. Właściwie za całą resztę też nie trzeba, ale i wielkich powodów do dumy raczej nie ma, chyba tylko poza dobrym początkiem kariery: co jak co, dwadzieścia trzy lata, a już redaktor naczelna. Gospodyni. Śmieszne.

Ksenia lubi swoją pracę. Podoba jej się kopanie w wiadomościach, a jeszcze bardziej koordynowanie, zarządzanie i kontrola. Za kilka lat będzie dobrym menedżerem, choć nie wiadomo jeszcze gdzie. A może zostanie prawdziwym redaktorem naczelnym, skręci w dziennikarstwo prasowe, jeśli tylko Putin nie położy łapy na wszystkich gazetach, jak to zrobił z kanałami telewizyjnymi. Albo zajmie się czystym biznesem IT. To skrót od Information Technologies, dołącza się go do wszystkiego, co ma związek z Internetem. W Ameryce lubią również doklejać literę „e”, od słowa „electronic”, tyle że w rosyjskim doczepione łacińskie „e” przez starszych czytane jest jak rodzinne „je”. Na przykład takie słowo „biznes”, co? Że niby „jebiznes”? Niemożliwe. No więc bardzo dobrze, że jest to „aj-ti”, bo jak inaczej moskiewskie dziewczynki wyjaśnią rodzicom, w jakim robią biznesie?

Ksenia lubi swoją pracę. Cieszy ją własna pewność siebie, zdolność odnoszenia sukcesów i bycie najlepszą. Podoba jej się to, że wiele rzeczy można robić naraz: redagować wywiad, gadać na ICQ, przeglądać newsy. I wystarczy tylko do południa zawiesić pierwszą porcję wiadomości, a potem już można iść do kawiarni z Aleksiejem, przeczytać u Wernera najnowszy dowcip i wpaść do Paszy pogadać o pieniądzach.

Pasza Silwerman, bezpośredni przełożony Kseni, redaktor naczelny i założyciel portalu Vecher.ru, do trzydziestego siódmego roku życia zupełnie nie był zainteresowany dziennikarstwem.

Pod koniec lat osiemdziesiątych przeniósł się z Groznego do Moskwy. W samą porę: najpierw miasto opuścili Rosjanie, później Czeczeni, a potem zniknęło samo miasto. W połowie lat dziewięćdziesiątych odnosił sukcesy w reklamie, jednak podczas kolejnej wymiany kadr na rynku usunęli go z telewizji i reklamy outdoorowej, więc u progu nowej dekady z dawnego imperium ostała mu się tylko agencja internetowa powstała na fali boomu inwestycyjnego w 2000 roku.

Kiedy Pasza zajął się Internetem, podstawową jednostką reklamy był baner – prostokątny obrazek – nad stroną internetową, pod nią lub po jej bokach. Obrazek intryguje, człowiek klika w baner i zostaje przekierowany na stronę reklamodawcy. Ot, i cała sztuka. Płacą od liczby ludzi, którzy zobaczą baner (czyli „od odsłony”), i od liczby tych, co pójdą dalej („od kliknięcia”). Od tamtego czasu pojawiły się banery kwadratowe, wyskakujące okienka, flashe i wiele innych cudownych nowinek technicznych, jednak ogólne zasady pozostały niezmienne. Technologia pozwala na pokazanie reklamy właściwemu klientowi na konkretnej stronie, czyli „targetowanie”. Tak czy inaczej, Pasza zarabiał na tym, że ludzie na monitorach swoich komputerów widzieli małe obrazki, a czasem z jakiegoś powodu w nie klikali.

Pasza zawsze uważał, że reklama to handel iluzjami. Nie obawiał się tego; wiele lat wcześniej dowiedział się, że liczby urojone, czyli pierwiastki kwadratowe wartości ujemnych, są w matematyce równie ważne jak liczby rzeczywiste. Reklama w przestrzeni wirtualnej była podwójną iluzją: tak jak liczba i, nieistniejąca na zwykłej osi liczbowej, pozwalała rozwiązywać równania i sporządzać wykresy, tak efemeryczny baner pozwalał Paszy umacniać swój biznes i pomagać innym w budowaniu kolejnych. Podobała mu się myśl, że jego praca opiera się na iluzjach – być może dlatego, że z miasta, gdzie spędził dzieciństwo, nie pozostał kamień na kamieniu.

Kilka lat temu logika rozwoju biznesu podsunęła Paszy myśl, że warto by było nie tylko sprzedawać reklamę na obcych stronach, ale i mieć jakieś swoje poletko, na którym można by umieszczać własne banery. Postanowił stworzyć portal informacyjny, by jednocześnie publikować tam czasem artykuły na zamówienie czy inną kryptoreklamę, tym bardziej że zbliżał się czas zagospodarowania budżetów wyborczych, nieco uszczuplonych od lat dziewięćdziesiątych, jednak wciąż kuszących.

Jako reklamowiec Pasza był przekonany, że aby uzyskać dużą liczbę odsłon strony – wysoki traffic – wystarczy dobre pozycjonowanie. Jednak już pół roku później zauważył, że gazeta internetowa to bynajmniej nie proszek do prania czy nowy model telefonu komórkowego. Konkurencja na tym rynku była ogromna, więc najpierw zwolnił prawie wszystkich pracowników, a potem zatrudnił na ich miejsce nowych. Pośród nich była Ksenia. Teraz Pasza już wie: to, że wielu ludzi wybiera informacje właśnie na ich stronie, mimo że wiadomości jest mniej niż na portalu Lenta.ru, zawdzięcza właśnie jej energii i umiejętnościom.

Ksenia ma wyczucie stylu. Potrafi dowolny news zamienić w fascynującą historię, wiadomości ekonomiczne dzięki niej stają się opowieściami o sprawach powszednich, a komentarz ekspertów to zesłane z niebios objawienie. W zeszłym roku dwukrotnie dał jej podwyżkę, ale teraz, widząc, jak Ksenia sadowi się w fotelu i zakłada nogę na nogę, pożałował, że niegdyś pozwolił się omamić. Więcej nie dam, powtarza sobie w myślach i uśmiecha się przyjacielsko.

– Co u ciebie, Ksenieczko?

– W porządku, dziękuję.

Ma potargane włosy, władcze usta, silnymi, chudymi rękami obejmuje kolana. Nie lubi tej „Ksenieczki” Paszy, wszyscy mówią do niej Ksenia, nawet kochankowie. Nikomu prócz Oli nie pozwala nazywać się dziecinnym zdrobnieniem Ksiusza. Tylko Ola potrafi wymawiać „Ksiusza” w sposób, który nie przypomina jej piosenki Alony Apiny, Ksiuszy-pluszy, piątej klasy i dziecięcych przezwisk.

Tyle że Pasza zdrabnia wszystkie imiona, więc i ją namówił na Ksenieczkę – namówił, omamił, namaścił, powiedział, że gotów jest zwracać się do niej per Ksenia Rudolfowna, byle pozwoliła mu czasem mówić do siebie Ksenieczka, bo inaczej nie będzie w stanie normalnie pracować, a że ma już swoje lata, to trudno mu zmieniać przyzwyczajenia. Ksenia przystała na to, a on oczywiście odtąd nazywał ją wyłącznie Ksenieczką, poza tym od tego czasu zaczęła zauważać, że podczas biznesowych negocjacji Pasza bardzo często wymuszał korzystne dla siebie warunki, za każdym razem powtarzając, że nie ma do nich żadnego prawa, a prosi o nie wyłącznie jak o osobistą przysługę. Rzecz jasna, gdyby Pasza był kiepskim fachowcem, nie miałby w takiej sytuacji szans, ale w public relations i pozycjonowaniu nie miał sobie równych, więc klienci mu ulegali.

– Co u ciebie, Ksenieczko?

– W porządku, dziękuję.

– W porządku? – powtarza, odwracając monitor w stronę Kseni. – No to spójrzmy na nasz ranking. Na początek Rambler, na którym jesteśmy miejscu?

Ekran z niebieskimi paskami. Ranking „Rambler Top 100” – główny ranking rosyjskiego Internetu, sekretna tabela rang, forma niezależnego audytu. Prawie na wszystkich stronach w rosyjskojęzycznej Sieci są jego liczniki rejestrujące traffic, czyli odsłony. Co pół godziny na podstawie nowych danych Rambler generuje ranking stron w pięćdziesięciu kategoriach. Do kogo najczęściej zaglądają internauci, ten jest najwyżej. Oczywiście wszyscy wiedzą, że taki ranking można podciągnąć, ale co tam, skoro wciąż pozostaje on główną miarą dla klientów agencji reklamowych, a drobni przedsiębiorcy dzięki niemu wiedzą, czy ich pieniądze dobrze pracują.

Ciekłokrystaliczny ekran monitora Paszy pokazuje teraz grupę „Portale informacyjne i gazety”. O pierwsze miejsca jak zawsze biją się Lenta i Newsru, Vecher przyczajony gdzieś w drugiej dziesiątce.

– A czego się spodziewałeś, Pasza? To konsekwencje twoich oszczędności. Sam dobrze wiesz, że w ramach obecnego budżetu i tak dokonuję niemożliwego.

Jej twarz staje się jeszcze bardziej zacięta, usta zaciskają się gniewnie.

– Ksenieczka, kochana – Pasza przysiada na brzegu biurka – co nazywasz oszczędnościami? Przecież w tym roku dwa razy dawałem ci podwyżkę. Co prawda za pierwszym razem dodatkowo zastąpiłaś na stanowisku Lenę, ale za drugim zwyczajnie nagrodziłem twoje zasługi, tylko tyle. Powiedz mi, czy dzięki temu zaczęłaś lepiej pracować? I czy pracowałabyś lepiej, gdybym dorzucił ci jeszcze dwieście dolarów?

– Jeśli powiem tak, to odpowiesz, że najwyraźniej teraz nie daję z siebie wszystkiego i nie należy mi się podwyżka. Jeśli zaś powiem nie…

– …to tym bardziej jej nie dostaniesz – potakuje Pasza. – Sama rozumiesz. Każdy pracownik ma naturalną granicę: niezależnie od tego, jak wysoką dasz podwyżkę, i tak więcej z niego nie wyciśniesz. Rozumiem, gdybyś opracowała jakiś wyjątkowy projekt, megareklamowy, trafficopłodny, to pewnie przydzieliłbym na to jakiś budżet. A jego część przypadłaby oczywiście tobie jako premia. A teraz wybacz, nie dostaniesz pieniędzy.

– A jakiego rodzaju ma być ten projekt? – pyta Ksenia i się uśmiecha.

– Nie wiem. – Pasza wzrusza ramionami. – Coś, co wpisywałoby się w koncepcję portalu i dodatkowo przyciągało czytelnika. I było inne niż to, co oferują znajomi z branży.

Jasne, kiwa głową Ksenia, „przynieś to, ale nie wiem co”.

– Pomyślę nad tym – mówi i wstaje.

– No, zrozum mnie – odzywa się Pasza pojednawczo. – Mam mało pieniędzy, kampania wyborcza nie spełniła pokładanych w niej nadziei… to znaczy nie do końca spełniła.

– Współczuję – odpowiada ponuro Ksenia, a Pasza uświadamia sobie, że bezwstydnie kłamie: interesy idą dobrze, pieniędzy ma dużo, ale to nie powód, by rozdawać je pracownikom. Bo jeśli człowiek pracuje za siedemset pięćdziesiąt dolarów, to nie ma powodu płacić mu tysiąc. Przynajmniej dopóki nie zaczną go przekupywać. Z tego powodu przed każdą taką rozmową Pasza powtarza sobie: „Nie ma pieniędzy, nie ma pieniędzy, nie ma pieniędzy” do czasu, aż sam w to nie uwierzy, a wtedy wymawia te słowa z czystym sumieniem. W świecie iluzji, w którym żyje, inaczej się nie da.

Tego wszystkiego Ksenia może się jedynie domyślać. Tak czy inaczej, wraca do swojego biurka bardzo zadowolona, koniec końców teraz już wie, co ma robić. Wystarczy wymyślić jakiś projekt i wrócić do tematu podwyżki, zaczynając od słów: „Pamiętasz, obiecałeś mi, że…”.

Nie czuje urazy za oczywiste kłamstwo dotyczące pieniędzy wyborczych, bo w głębi duszy podejrzewa, że gdyby była na jego miejscu, też by kłamała. Lubi go obserwować: nie jest głupi i można się od niego wiele nauczyć. Koledzy czasem gderają, że niby Pasza wszystkich dobija swoim sknerstwem, ale co za różnica, czy to on dobija, czy jego dobijają, jeśli poza nim nie mamy nikogo? Dobry szef – towarzyski, ale nie poufały, życzliwy, ale nie natrętny.

Zanim zaczęła pracę w Vecher.ru, Ksenia pracowała jako dziennikarka w serwisie internetowym moskiewskiej filii zachodniego domu wydawniczego. Prawie wszyscy pracownicy byli z Moskwy, mimo to w biurze panował nadęty do granic duch amerykańskiej poprawności politycznej: wyłącznie odpowiedni strój, żadnych żartów na tematy seksualne, żadnego flirtu. Marika, koleżanka, która czasem do niej wpadała, żartowała, że od tamtejszego megażyczliwego lodowatego tonu zamarza herbata w plastikowych kubeczkach, jednak Kseni na początku taka atmosfera nawet się podobała. Przychodząc do pracy z palącymi po zaciskach piersiami i świeżymi zadrapaniami na biodrach, uśmiechając się do siebie, w duchu myślała, że koledzy z biura zwiewaliby od niej gdzie pieprz rośnie, gdyby wiedzieli, jak spędza noce. Miała przed sobą wspaniałą karierę, szansę przejścia do działu reklamy, i nawet brała pod uwagę ten wariant. Odkąd w wieku dziewiętnastu lat niemal przypadkiem trafiła jako asystentka do jednej z pracowni CEMI, nieprzerwanie pracowała w Sieci i czasem wydawało jej się, że prawdziwe życie i prawdziwy biznes są nie tam, ale w realu. Wszystko jednak skończyło się nieoczekiwanie szybko na wyjazdowej przedświątecznej imprezie.

Wynajęli pensjonat pod Moskwą, ktoś wprawdzie myślał o powrocie do stolicy, ale większość zamierzała tam nocować. Nakryto stół w sali bankietowej, Wielki Szef sprawnie po rosyjsku wygłosił toast, miejscowy didżej włączył stroboskop, zapuścił europejski pop i już po godzinie, spoglądając na wywijających na parkiecie kolegów, Ksenia wspominała szkolne dyskoteki. Lubiła tańczyć i dobrze jej to wychodziło, chociaż popularne umpa-umpa nie było w jej guście. Kiedy była młodsza, zabierała ze sobą ulubioną płytę, ale teraz to co innego. Tym razem podpierała ścianę, zamieniła parę słów z Lizą z marketingu, ubraną w wyjątkowo krótką spódniczkę i już trochę pijaną, a później wróciła do stołu, by nalać sobie morsa. Gdy się nachyliła, czyjaś ręka ścisnęła ją za pośladek. Dwa palce dotknęły świeżej rany, długiego ciemnogranatowego pasa, choć miejsce nie miało akurat znaczenia. Zanim zrozumiała, co robi, obróciła się i uderzyła.

Kiedy piętnaście lat temu karate stało się popularne, rodzice od razu zaprowadzili jej brata Lowę do sekcji. A ten, ćwicząc ciosy na młodszej siostrze, próbował nauczyć ją podstaw kata i mawashi. Ksenia była słabą uczennicą i wydawało się jej, że przez lata wszystko zapomniała, pamięć ciała jednak okazała się silniejsza: cios wyszedł jej wspaniale.

Coś plusnęło pod kosteczkami jej palców i ze zdumieniem zobaczyła krew na białej koszuli zastępcy szefa, rumianego, trzydziestopięcioletniego Dimy. Ów Dima karierę zaczynał jako komsomolski biznesmen, ale w meandrach lat dziewięćdziesiątych poszedł na dno i skończył jako szeregowy pracownik administracji, czyli mówiąc współcześnie, jako menedżer. Teraz znów był na fali, bo jeśli nie liczyć Wielkiego Szefa, stał się trzecią osobą w całym biurze. Wydawało się, że los ponownie się do niego uśmiechnął, i być może z tego powodu nie wycofał się i nie udał, że nic się nie stało, tylko spróbował oddać cios. Ksenia natomiast, jakby w zwolnionym ujęciu, zobaczyła, jak jej prawa ręka odpiera uderzenie, a lewa kolejny raz z rozmachu wbija się w zaskoczoną różowoczerwoną twarz.

Później, łapiąc okazję na zaśnieżonej trasie i pocierając piekące opuszki przy obgryzionych paznokciach, zła na siebie myślała: mimo wszystko ciekawe, czy złamałam mu nos, czy tylko rozbiłam? Lowa piałby z radości, jednak jej tak czy inaczej było wstyd. Nie tylko grzeczne dziewczynki tak się nie zachowują, niegrzeczne również. A jeśli on ją zadrasnął przypadkiem, a ona odruchowo go uderzyła? Ze wstydu zbierało jej się na płacz, ale nie rozpłakała się. Bo nigdy nie płakała. Już w domu zadzwoniła do swojego ówczesnego kochanka i poprosiła, żeby przyjechał i był brutalniejszy niż zwykle. Być może po to, by krople krwi zastąpiły Kseni niewylane łzy.

Po świętach się zwolniła. Powodem nie było przytłaczające poczucie winy ani tym bardziej obawa przed zemstą. Nagle Dima przestał być w jej oczach szefem. Nie chodziło również o molestowanie. Nie mogła po prostu szanować mężczyzny, który dwa razy z rzędu przepuścił jej niewprawne ciosy.

Co do Paszy ma pewność: nie myli biura z sypialnią, a jeśli do czegoś dojdzie, to nie dopuści do jej ataku lub uderzy sam.

Inna sprawa, że Pasza unika bezpośrednich konfliktów. Nie ma pojęcia o preferencjach seksualnych Kseni, ale dobrze ją rozumie. Czasem lepiej niż wielu jej kochanków.

Byłaś wtedy w dużej grupie prawie obcych ludzi, jakichś przyjaciół Saszy, na imprezie urodzinowej jego koleżanki z klasy, w której kiedyś się kochał. Sasza przyjechał po ciebie i zanim udaliście się w gości, uprawialiście seks – nie podejrzewając nawet, że ostatni raz. Ktoś na imprezie poruszył temat erotyki, a ty, nie mogąc się powstrzymać, przyznałaś, że lubisz na ostro, szczególnie BDSM, no co wy, nie wiecie, co to jest? Uwaga, wyjaśniam: BD to Bondage/Discipline, DS – Domination/Submission, a SM to sado-maso, ale to akurat jest jasne. To zasadniczo różne rzeczy: jedni lubią krępowanie, inni podporządkowanie, a jeszcze inni – ból sam w sobie. Czasem oczywiście fajnie jest wszystko połączyć, choć mnie osobiście krępowanie jakoś nie rusza. Goście zamilkli zmieszani, a Sasza powiedział coś w stylu: „My, zwykli ludzie, tego nie zrozumiemy. Swoją drogą, nie sądziłem, że z ciebie taka dewiantka”. Od razu się nastroszyłaś, oczywiście miał do tego prawo. Jeśli tylko mu się podoba, to może dalej kryć się w szafie, jak to mówią pedały, niech udaje przyzwoitego, zwykłego człowieka, jeśli wstydzi się tego przed znajomymi. Wstałaś i wyszłaś do kuchni, a Sasza za tobą. „Uklęknij i weź go do ust”, powiedział, a ty wpadłaś w złość. Nigdy, poza sypialnią, nie obiecywałaś mu uległości, żadnego 24/7, a już na pewno nie zamierzałaś mu obciągać w kuchni na urodzinach koleżanki, w której się kiedyś kochał, jeszcze jako delikatny chłopiec, niezdolny zapewne tak pokaleczyć szkłem dziewczynę, by ślady na pośladkach goiły się przez tydzień. „Nie chcę”, powiedziałaś, on zaś, przywołując w myślach wasze zabawy, spróbował złapać cię za włosy i schylić twoją głowę. Wtedy ty, czując, że tracisz cierpliwość, powtórzyłaś: „Nie”, na co on zagroził: „Jeśli nie zrobisz tego teraz, między nami wszystko skończone”. Wówczas go odepchnęłaś i odpowiedziałaś: „No to koniec”.

„Jeśli nie zrobisz tego teraz, między nami wszystko skończone”. Ta kropla przepełniła czarę goryczy. Nie brak tolerancji dla inności ani domaganie się laski, to nie, tylko tych dziewięć żałosnych słów załatwiło wszystko. Sasza mógł spróbować cię złamać, po prostu rzucić na kolana (z wielką radością byś się wtedy zabrała do roboty!) lub sprawnie się wycofać, udając, że żartował. Puścilibyście to w niepamięć, a następnym razem u siebie w domu znów byłabyś posłuszną niewolnicą. Lecz te słowa: „Jeśli nie zrobisz tego teraz” oznaczały, że nie starcza mu odwagi, by być prawdziwym Panem, i mądrości, by się do tego przyznać. Żałosny szantaż, jęk małego chłopca, mówiącego do mamy: „Jeśli nie kupisz mi parowozika, to znaczy, że mnie nie kochasz”. Czyli nie kocham, pomyślałaś, i to było najgorsze, bo przecież jego słowa adresowane do ciebie i twoja odpowiedź były ostateczne. Nie można udać, że ich nie było. Wieczorem usunęłaś go ze znajomych na ICQ, a jego numer trafił na czarną listę w twojej motoroli.

Moskwa jest małym miastem, najpewniej jeszcze kiedyś się spotkacie, ale nigdy już nie będziesz leżeć przed nim na podłodze, ze związanymi nad głową rękami i zamkniętymi oczami, by nie widzieć, której piersi dosięgnie następne smagnięcie złożonym podwójnie kablem telefonicznym.

4

Nie ma jeszcze piątej, a mimo to samochody stoją już w zwykłym, codziennym korku. Wielka Nikiticka jest jak skuta lodem rzeka w czasie roztopów. Trzydziestopięcioletnia Olga Kruszewnicka, ceniona bizneswoman, menedżer branży IT oraz współwłaścicielka niewielkiego sklepu internetowego, prowadzi swoją toyotę, przeklinając pod nosem. Jedzie na kawę z koleżanką. Kolejny raz mówi do siebie: Hmm… Jak on powiedział? „Nie wysram się obok niego”. Trzasnął drzwiami i wyszedł. I co mam teraz zrobić? Nawet nie mogę narzekać, ostrzegali mnie: „Ola, uważaj, bo wdepniesz, odwalisz za nich robotę i bokiem ci to wyjdzie”.

A jeszcze trzy lata temu sama ściągnęła do swojego biznesu Griszę i Kostię, znaczy Grigorija i Konstantina. Nawiasem mówiąc, wtedy jeszcze nie swojego. Olga pracowała w tej firmie na etacie jako menedżer i wytargowała dla siebie jedną czwartą udziałów, a kiedy tylko odkupili sklep od pierwszych właścicieli, za każdego zainwestowanego dolara dostali trzy. Wkład był następujący: Grisza i Kostia wyłożyli pieniądze, ona – znajomość rynku, doświadczenie i trzy lata starań. Jednak gdy tylko ruszali, ktoś w Internet-Biznes-Clubie wróżył: „Nie będzie w tym twoim barłogu zgody między niedźwiedziami”.

Nie będzie zgody w moim barłogu. Nie będzie hasania po tym samym polu. Zabiorą swoje pieniądze, a wtedy – wybacz i żegnaj, mój biznesie. Wilki. Niedźwiedzie. Trzy lata karmiła mięsem i krwią, procentami z zysku, wiarą i prawdą, pochlebstwami i kłamstwem. „Wiesz, Grisza, jak ja lubię z tobą pracować”. „Wiesz, Kostia, tylko dzięki tobie mamy to wszystko”.

Mamy? Jakoś dziwnie to brzmi. Zawsze uważała, że ten interes należy wyłącznie do niej. To ona go rozkręciła, podtrzymywała przez lata, jedynie ona miała wizję rozwoju i przewidywała przyszłość. Mimo wszystko jednak uczciwie dzieliła zdobycz, karmiła wilki, próbując zapomnieć, dokąd ciągnie wilka natura. Wytrzymała całe trzy lata, a teraz oni uciekają ze wspólnego pola, by w rodzimej głuchej gęstwinie szukać sobie do schrupania Czerwonych Kapturków lub co im tylko wpadnie w łapy.

Ola zatrzymuje się na światłach, poprawia lusterko, przegląda się. Trzydziestopięcioletnia zadbana kobieta. Jej delikatna dłoń spoczywa na kierownicy, na nadgarstku błyszczy bransoletka z ciemnymi kamieniami. Ceniona bizneswoman, współwłaścicielka i dyrektor generalny niewielkiego sklepu internetowego. O nie, w niczym nie przypomina Czerwonego Kapturka, nie schrupiesz jej ot tak. W tym lesie ona też zna każdy krzak, a zamiast do babci pójdzie do jaskini smoka. Ciekawe, który wilk się odważy za nią podążyć.

A oto i pierwszy cud tego parszywego dnia: srebrne bmw odjeżdża jak na zawołanie i Ola parkuje swoją toyotę na jego miejscu. Wyskakuje na chodnik, by ominąć brudną kałużę, zatrzaskuje czarne zabłocone drzwiczki, zamyka samochód pilotem i wchodzi do Coffee House, słysząc za sobą ciche „pip” włączanego alarmu. Czyli wszystko gra. Pozostaje tylko wybrać stolik przy oknie, by podczas rozmowy zerkać, czy aby na pewno wszystko w porządku. Żyjąc tak długo samotnie, człowiek przywiązuje się do rzeczy: laptopa, który od dawna najwyższy czas zmienić, podarowanej bransoletki i samochodu, który wbrew sobie trzeba sprzedać. Nikomu się nie przyznasz, że odczuwasz z nim duchowe pokrewieństwo: mimo wszystko sześć lat dla samochodu to jak trzydzieści pięć dla kobiety. Jeszcze na chodzie, ale z każdym rokiem wartość spada coraz bardziej. Z tego właśnie powodu dbasz o niego jak o własne ciało – przeglądy, świeży olej, benzyna tylko z BP, pełen pakiet ubezpieczeń. Rezultat – zadbany, ani jednej rysy, jak nowy.

Ksiusza czeka już przy stoliku, obraca w ręku komórkę w kiczowatym jaskraworóżowym włochatym futerale.

– Zobacz, co kupiłam – chwali się. – Boski, nie?

Ola chwyta komórkę zadbanymi dłońmi, zanurza palce w różowym futerku.

– Coś mi przypomina – mówi.

– No – przytakuje Ksiusza – mojego zająca, pamiętasz, pokazywałam ci.

Tak, różowego zająca. Każdy niespełniony Czerwony Kapturek powinien mieć swojego różowego zająca, by w razie czego mieć co oddać, gdy Szary Wilk zapuka do drzwi domku. Ola nie ma pluszowych maskotek, a na jej sony ericsson P800 nie założysz futerału. Jedyne, co posiada, to toyotę w starszym wieku, zadbaną, ale z wyrokiem.

– Tak się zastanawiam – ciągnie Ksiusza – gdyby ożenić komórkę i zająca, to jak by wyglądały ich dzieci?

– Hmm, jak pluszowe elektroniczne urządzenia – odpowiada Ola. – Coś jak zajączki z reklamy baterii.

Dziewczynki zajączki skaczą po puszczy rosyjskiego biznesu, drżąc od ryku szarych wilków, które nie mogą przebywać na jednym polu, tylko – w jednym lesie. A to dlatego, że na polu nie ma kogo zjeść, natomiast w lesie są różowe pluszowe zwierzątka, niemodne już Czerwone Kapturki i zające, niewystarczająco zwinne, by się uchronić przed wilczymi zębami.

– Wszystko mylisz – mówi Ksiusza. – Telefon nie jest urządzeniem mechanicznym, ale komunikacyjnym. Już prędzej będą to zające telepaci.

– Było takie opowiadanie o zającach telepatach, pamiętasz?

– Nie-e, ja nie czytałam tyle, to znaczy nie tyle ile ty.

Pewnie, to nawet lepiej tyle nie czytać, myśli Ola. Ona prawie trzydzieści lat przesiedziała po bożemu w domku z piernika biblioteki domowej, w zamku na lodzie Uniwersytetu Leningradzkiego. Pewnie, to nawet lepiej nie wymieniać się książkami, nie znać na pamięć Uranii czy Części mowy, tylko od razu, w połowie drogi naszego żywota wpośród ciemnego znaleźć się lasu. Znaleźć się – i nawet nie umieć rozpoznać w poprzednim zdaniu ukrytego cytatu (choćby jednego), za to śmiało stawać na drodze wilczycom, panterom czy lwom; nieważne – każdemu napotkanemu na drodze Dantego i odnoszących sukcesy menedżerów branży IT.

– Jak to szło o tych zającach telepatach? – pyta Ksiusza.

– Nie pamiętam. Zdaje się, ktoś je zjadł przed początkiem opowiadania. Znaczy zanim się okazało, że były telepatami.

– Pif-paf, moje dzieci – rymuje Ksiusza – i z zająca jest pasztecik. – Przewraca komórkę jak powaloną kulą myśliwego.

Ola się uśmiecha, zaciskając usta na wspomnienie dwóch krzywo patrzących na siebie wilków w gęstwinie lasu ich wspólnego biznesu.

– Słuchaj, Ksiusza, potrzebuję twojej pomocy.

Ksiusza od razu poważnieje, jak przystało na bizneswoman, menedżera IT i redaktora działu informacji portalu internetowego, opiera o stolik chude łokcie i skłania głowę.

– No to wal, zamieniam się w słuch, gadaj, co tam u ciebie, Oleńko.

I Ola opowiada.

Trzy lata temu, w końcowej fazie boomu inwestycyjnego, dwie duże e-spółki postanowiły zainwestować w sklep, w którym pracowała. Odkupili go od pierwszych właścicieli, Ola dostała swoje dwadzieścia pięć procent, resztę podzielili między siebie. Dwie duże e-spółki? Właściwie to dwóch inwestorów, chłopaków znających się jeszcze przed erą Internetu. Kostia i Grisza, Konstantin i Grigorij. Przyjaciele i konkurenci, przeciwnicy i towarzysze broni. Przez trzy lata ich zacięte boje nie szkodziły biznesowi. Pozostawał wspólny, do czasu gdy w grudniu podział pieniędzy z kampanii wyborczych przelał wspólną czarę goryczy. Tego to ranka Grigorij trzasnął drzwiami gabinetu Oli i wykrzyczał, że „nie wysra się obok niego na tym samym polu”. Mały sklep internetowy – dość drobny biznes jak na format Kostii i Griszy – okazał się koziołkiem, któremu zachciało się poskakać w złą godzinę po ciemnym lesie Dantego. Sytuacja stała się tragiczna w pełnym słowa znaczeniu – „dziecko” Oli już nuciło koźlęcą pieśń, stawszy się kozłem ofiarnym w starciu dwóch niedawnych przyjaciół.

Można by oczywiście powtórzyć starą sztuczkę i przyprowadzić nowego poważnego inwestora, by odkupił udziały Griszy i Kostii. Takich ludzi nie ma w rosyjskim Internecie, ale Ola wie, do kogo się zwrócić. Wystarczy odważyć się na ten ruch – wbrew sobie, bo Ten Człowiek nie budzi jej zaufania. Jest przybyszem z obcego i niebezpiecznego świata, z off-line’u, zwykłego biznesu, dla którego ciemny las Griszy i Kostii jest jedynie parkiem w stylu angielskim.

O tym wszystkim Ola opowiada teraz Ksiuszy, szczegółowo, ale starannie unikając aluzji do Dantego, żartów o szarym koziołku i jego pieśni. Nie ma pewności, czy Ksiusza wie, czym jest kozioł ofiarny, dionizyjska ofiara i narodziny tragedii z ducha muzyki. W końcu nie skończyła historii na uniwersytecie w Petersburgu, ale zaraz po maturze jako wyemancypowany Czerwony Kapturek na krętej ścieżce skręciła tam, gdzie nie było dobrej babci, za to tliła się nadzieja na kawałek paszteciku i odrobinę masełka.

Ola opowiada, a Ksiusza obserwuje ją, jak poprawia na nadgarstku bransoletkę. Wielkie ciemne kamienie, tak jak Oli oczy. Teraz pięknie wymachuje ręką, pięknie zaciąga się przez długą cygarniczkę, pięknie mówi, a nawet pięknie wzdycha. Gdyby mogła zakochać się w kobiecie, na pewno byłaby to Ola. Można powiedzieć, że i tak się zakochała. Podczas spotkania biznesowego, prawie rok temu, od razu wpadła jej w oko ta wysoka kobieta z zadbanymi dłońmi, krótkimi rozjaśnionymi włosami i głębokimi ciemnymi oczami. Omawiały właśnie kolejną kampanię reklamową, podczas gdy Ksenia rozmyślała, że kiedyś w przyszłości pragnie być taka jak ona. Być może po prostu spodobało się jej to skłanianie głowy podczas rozmowy, uśmiech w kącikach ust i płynny ruch ręką na znak odrzucenia propozycji nie do przyjęcia. Zachwyciła się również manierą palenia papierosów umieszczanych w długiej cygarniczce, ni to staromodną, ni to według petersburżan prowincjonalną. Wtedy szybko uwinęły się z pracą i przez następne czterdzieści minut rozmawiały o głupotach, teraz już nawet nie pamięta jakich. Od razu stały się dla siebie „Olą” i „Ksiuszą” i od tamtej pory spotykają się parę razy w tygodniu, a Ksiusza się cieszy, że przeczucie jej nie myliło – to była przyjaźń od pierwszego wejrzenia.

– To tyle – mówi Ola, gasząc papierosa w popielniczce. – Mam prośbę, przygotuj mi o nim informacje, o Tym Człowieku. Zupełnie nic o nim nie wiem, a ty jesteś dziennikarką, wiesz, jak to zrobić, nie?

5

Ksenia idzie do metra. Przejście podziemne wypełnione jest gęstym tłumem ludzi, cichym wirem ludzkiego wrzątku, przypomina podziemne odbicie korków na moskiewskich ulicach. Zamiast zalatującego spalinami mrozu na Twerskiej – ciężkie powietrze stacji Puszkińskiej, zamiast smrodu tytoniu od kierowcy marszrutki – zapach potu w dusznym wagonie. Zaoszczędzić piętnaście minut, nie, dwadzieścia; zachować dwieście rubli, nie, sto pięćdziesiąt. Pojechać do rodziny, tak jak obiecała, i tym razem się nie spóźnić.

Nigdy się nie spóźniała na robocze spotkania i randki, a do mamy z jakiegoś powodu owszem, zawsze, od kiedy była dzieckiem, gdy powrót ze szkoły zajmował jej godzinę, bo musiała jeszcze pogadać z Wiką, później z Mariną, potem dziesięć razy żegnały się na każdym rogu, a później i tak nadkładała drogi, by odprowadzić koleżankę najpierw do garaży i dalej do przystanku. Droga do szkoły zajmowała piętnaście minut, z powrotem – godzinę. Naukę tańca miała o trzeciej, więc nie musiała się specjalnie spieszyć, ale mama i tak się denerwowała, mówiła, że zwariuje, że niby teraz czasy już nie te, że małych dzieci to dzisiaj nawet do szkoły samych się nie puszcza, a co dopiero dziesięcioletnią ślicznotkę, pociechę pedofila, przyszłą lolitę, oczko w głowie rodziców, strach pomyśleć co jeszcze. Ksenia broniła się, odmawiała sobie spotkań z koleżankami, przysięgała, że nie będzie się spóźniać, a mimo to nie przychodziła o czasie. Wtedy mama demonstracyjnie piła wywar z ekologicznie czystej waleriany zebranej w jakichś syberyjskich czy uralskich lasach, chwytała się za serce i mówiła, że córka ani trochę jej nie kocha. A ona przekonywała siebie, że właśnie te wyrzuty są dowodem miłości. Oczywiście nie jej miłości do mamy, tylko mamy do niej. No bo gdyby mama jej nie kochała, to chyba by się tak nie niepokoiła, nie?

Lowa był już w jedenastej klasie, uważał się za całkiem dorosłego, nawet na studia zdawał w atmosferze powszechnej obojętności: e tam, wiadomo, dostanie się. Kiedyś Ksenia podsłuchała, jak mówił jakiemuś przyjacielowi czy koleżance, że gdyby nie wojsko, toby w życiu na studia nie poszedł, bo komu teraz potrzebne wykształcenie, a w ogóle wątpi, czy zajmie się fizyką – pieniędzy z tego nie ma, więc pewnie wyjedzie do Stanów. Później, po paru latach, dziwiła się, że już wtedy znał swoją przyszłość: spełniło się, nawet dubeltowo – nie zajął się fizyką, tylko wyjechał do Stanów.

Ze szkoły do domu zawsze się spóźniała i tylko raz, kiedy grypa położyła pół klasy – łącznie z Mariną i Wiką – przyszła punktualnie. Wpadła wtedy na klatce na wyjątkowo zmęczonego Sławę (nigdy nie chciał, by nazywali go wujkiem, zawsze Sława, i tyle), ten zmieszał się, burknął „cześć” i pospieszył na przystanek. Wchodząc do domu, krzyknęła: „Mamo, wróciłam”, przez uchylone drzwi sypialni rodziców zobaczyła pomiętą pościel. Z początku niczego nie zrozumiała, aż do chwili gdy mama wyszła z łazienki w szlafroku narzuconym na nagie ciało i włosami w nieładzie. „A co ty tak wcześnie? Nie ma dzwonka w drzwiach?” Nigdy dotąd nie prosiła jej, by dzwoniła, od trzeciej klasy miała też własne klucze. I oto wtedy, stojąc w przedpokoju, nagle wbrew sobie zaczerwieniła się, jak gdyby zrobiła coś, czego nie wolno, coś karygodnego. Wyszeptała tylko: „Przepraszam, mamuś, nie pomyślałam”, i poszła do siebie, próbując się nie oglądać na szeroko otwarte drzwi sypialni. Było jej wstyd, czuła się winna, że dowiedziała się czegoś, co nie było dla niej przeznaczone. Na podłodze obok jej łóżka poniewierał się zabrany mamie egzemplarz „AIDS-Info”. Czytała go dzień wcześniej wieczorem, była dumna, że jej rodzice są inni, niczego przed nią nie ukrywają, a nawet, gdy miała sześć lat, ku przerażeniu dziadków z pomocą pewnej francuskiej książki wytłumaczyli jej co i jak, więc teraz, mając lat dziesięć, Ksenia wiedziała o tym wszystko. Dziś jednak ta radość i duma gdzieś się ulotniły. Było jej wstyd, bo wolałaby nie wiedzieć, co się działo pół godziny wcześniej w sypialni rodziców. Lepiej by było, gdyby nie czytała „AIDS-Info”, tylko – jak wszystkie dziewczynki w jej wieku – jakąś Alexandrę Ripley, jej kontynuację Przeminęło z wiatrem, czyli zakończenie historii Scarlett O’Hary. Zebrało się jej na płacz, ale się powstrzymała, w końcu dorosłe dziewczynki nie płaczą. Ona nigdy nie płacze, zresztą co tu płakać, płacz w nieszczęściu nie pomoże, mama ma rację, sama jest sobie winna, nie powinna przychodzić przed czasem, skoro jest już taka dorosła i wszystko rozumie. Siada więc przy biurku, wyciąga z teczki podręczniki i zaczyna odrabiać lekcje. Mama zawsze powtarzała: „Chce ci się płakać – idź odrabiać lekcje”. Tym bardziej że jutro ma klasówkę, z której musi dostać piątkę.

Ksenia idzie podziemiami pod kamiennym sklepieniem stalinowskiego subwaya. Przy murze czołgają się na łokciach nakręcane żołnierzyki w kolorze khaki, ich plastikowe automaty warkoczą zagłuszane przez gwar tłumu. Żołnierze czołgają się szaleńczo, uwijają się, wyginają jakby od uderzeń, niczym w miłosnej ekstazie, czołgają się, jak gdyby nogi odmówiły im posłuszeństwa, w nieznanym kierunku, inwalidzi kontynuujący niepotrzebną wojnę, tę, która dawno się skończyła. Przeżyją i będą jeździć na metalowych wózeczkach w metrze, zbierając pieniądze do beretu desantowca, okaleczeni, z amputowanymi nogami, ni to pijani, ni to upaleni. Ona zaś będzie uciekać wzrokiem w książkę, próbując nie patrzeć, nie pamiętać, tak jak za każdym razem, gdy styka się z bólem, cierpieniem lub czyjąś ułomnością. Być może ze strachu przed tym, co może dotknąć ją osobiście. Podobnie jak kiedyś bała się artykułów o maniakalnych mordercach, sadystach, zboczeńcach torturujących swoich partnerów, wieszających ich za ręce na haku w suficie i pokrywających ich równoległymi pasami ran, blizn i sińców. Piecze do teraz, ćmi bólem rozstania, coś ty zrobiła, gdzie znajdziesz drugiego takiego kochanka… To koniec, nie rozumiesz? To koniec.

Ksenia kroczy przejściem podziemnym. Stukot obcasów, ciemny oficjalny kostium, kurtka zimowa. Chuda ręka delikatnie podtrzymuje torebkę na ramieniu. Idzie do metra. Dwadzieścia trzy lata, dobra praca, świetlana przyszłość. Idzie podziemiami.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

MUZA SA

00-590 Warszawa

ul. Marszałkowska 8

tel. 22 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Konwersja do formatu EPUB: MAGRAF s.c., Bydgoszcz