Ewa Danuta Białek

BYĆ W ZGODZIE
ZE SOBĄ, INNYMI I ŚWIATEM

CYKL:
WYZWANIA EDUKACYJNE
EDUKACJA DLA KAŻDEGO:
SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE

INSTYTUT PSYCHOSYNTEZY

Copyright by: Ewa Danuta Białek

Pierwsze wydanie w wersji broszurowej, Warszawa, 1998

Warszawa 2012

ISBN 978-83-63428-06-8

Żadna część lub całość tej książki nie może być kopiowana lub w żaden inny sposób rozpowszechniana do celów komercyjnych bez pisemnej zgody Autorki, gdyż jest naruszeniem praw autorskich.

INSTYTUT PSYCHOSYNTEZY. Centrum Zrównoważonego Rozwoju Człowieka

www.psychosynteza.pl instytut@psychosynteza.pl

sklep internetowy http://zdrowiedlaciebie.abc24.eu

Konwersja:

Wstęp

Ta książka jest częścią całej serii podobnych książeczek, pomagających żyć. Wspierających życie. A także zdrowie. Od najmłodszych lat. Do tego trzeba edukacji. Nowej edukacji. Świadomej edukacji. Ale zacząć trzeba od siebie. A więc Twojej edukacji. Nauczyć się jak czego do czego używać. INSTRUKCJI OBSŁUGI SAMEGO SIEBIE. Dla dorosłego życia, społeczeństwa, narodu i świata.

Zastanawiałam się, czy stworzyć jedną grubą książkę, czy po prostu serial. Dla każdego. Dostosowany do indywidualnych potrzeb. W każdym wieku. Dlatego powstaje ich wiele. Możesz przeczytać pojedynczą z tych książeczek lub wszystkie. Bo to jednak całość: sztuki życia w świecie. Dlatego ten serial. Możesz rozpocząć w każdym czasie i każdym wieku.

Każda książka buduje, wspiera w rozwoju. Pozwala Ci żyć bardziej świadomie. A z tego wyciągasz korzyści nie tylko dla siebie, ale i innych. Możesz sięgnąć po każdy numer, niezależnie od kolejności. A potem zacząć drugi - poprzedni lub następny. I wrócić lub iść dalej. I pomożesz sobie: wzbogacić swe życie o inne wartości i możliwości, koloryt i dźwięki. I zobaczysz cel, który Cię prowadzi. I zaczniesz go realizować. Swój własny, indywidualny i niepowtarzalny. Tak jak niepowtarzalni są ludzie.

Wybór należy do Ciebie.

Autorka

Cykl składa się z następujących książeczek:

Wychowanie do zdrowia w rodzinie, szkole i świecie

Być w zgodzie ze sobą, innymi i światem

Szkoła życia

Szkoła emocji

Świadome rodzicielstwo

Nowe spojrzenie na zdrowie

Jak się uczyć?

Jesteśmy jedną wielką rodziną

Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz. Zacieśnianie związków

Słowo jako energia. Psychoenergetyka słowa

Być kobietą

Każda książeczka zawiera serię ćwiczeń pozwalających na poznawanie siebie, zarówno przy użyciu wyobraźni jak i intuicji oraz wewnętrznych obrazów. Ćwiczenia pokazują jedynie drogi i dostarczają sugestii jak pracować ze sobą. Nie nakazują poprawnych lub nie wskazują wadliwych odpowiedzi.

Jest tylko jedyna droga - własna. Jakkolwiek czujesz i myślisz, tylko Twoja droga jest właściwa. Tylko Ty możesz ją tworzyć. Słuchaj uważnie, co dzieje się wewnątrz Ciebie i wybieraj ćwiczenia, które oferują Ci najlepszą drogę wyrażania Twych wewnętrznych przeżyć.

Przedstawione ćwiczenia staną się początkiem niekończącego się procesu rozwoju i wzrostu, początkiem wyrażania radości i twórczych pomysłów, jak również znalezieniem schronienia w przypadku kryzysu.

Pozwól swoim obrazom i wewnętrznemu głosowi prowadzić Cię do odkrycia i wyrażenia tego wszystkiego, co jest tak piękne i niepowtarzalne w Tobie.

Każdy z tomików tego cyklu tworzy całość, jak również wszystkie razem tworzą całość. Nie ma konieczności trzymania się kolejności. Każdy tom można czytać w dowolnym czasie. Jest to tak jak poznawanie rośliny od łodyżki lub płatków kwiatu - nie ma to zupełnie znaczenia dla zbadania całości.

Wprowadzenie przybliża opisane zagadnienia od strony teorii ale i praktyki. Książka jest bowiem praktyczna. Nie wystarczy jej przeczytać, gdyż zrozumienie (świadomość) polega na doświadczeniu, a więc zrobieniu poszczególnych zadań/ćwiczeń i wyciągnięciu z nich konkretnych wniosków, zgodnie z zasadą, którą przytaczam poniżej:

Jeśli mi powiesz - zapomnę

Jeśli mi pokażesz - zapamiętam

Jeśli mnie włączysz - zrozumiem".

Książka, jak wszystkie moje pozostałe i następne - prezentuje zagadnienia wychowania i samowychowania (edukacji siebie), dokonując syntezy podejść: medycznego, filozoficznego, psychologicznego i pedagogicznego (zwanego holistycznym, całościowym), wkraczając też w sferę duchowości człowieka, jako najwyższy poziom jego rozwoju. Jest podwójnie unikalna – z jednej strony poprzez ogląd przez pryzmat psychosyntezy (psychologii całego człowieka); z drugiej - oparcie jej na wieloletnich i gruntownych osobistych doświadczeniach i ich syntezy.

Książka - jak i inne mojego autorstwa stanowi PORADNIK EDUKACJI SIEBIE. Odnosząc ją do tego, co nadal panuje w nauce i edukacji paradygmatu człowieka-maszyny, - jest pewnego rodzaju INSTRUKCJĄ OBSŁUGI KAŻDEGO CZŁOWIEKA inaczej można coś w nim uszkodzić lub zniszczyć.

Książka zawiera wiele w miarę krótkich rozdziałów, pisanych dosyć luźno, ponieważ jej celem jest "odżywianie" Czytelnika treścią, którą zawiera. Dlatego też nie jest zbyt gruba, aby za jednym razem mieć do "strawienia" odpowiednią ilość pokarmu, aby nie przedobrzyć. Po jakimś czasie można sięgnąć po kolejną książkę o podobnej tematyce, gdyż poznawanie siebie jest nieustającym procesem, którego nie można zakończyć, chociażby z tego powodu, że nigdy się nie nudzi. Dzięki poznawaniu siebie odkrywamy coś nowego, co nas posuwa do przodu, dając radość, pogodę ducha i wiele jeszcze innych przymiotów, które stają się odtąd naszym udziałem.

Dlatego też tej książki nie można "połknąć" jednym haustem, gdyż - tak jak przy jedzeniu można się zadławić. Tego rodzaju jednorazowe połknięcie może też spowodować "niestrawność" - jak każdy posiłek niewłaściwie spożyty. Książkę należy jak pokarm "przeżuwać" powoli, z zastanowieniem. Z tego powodu ma więc większe odstępy między niektórymi akapitami oraz przestrzenie na odpowiedzi na pytania. Zawiera również pewne ważne przesłania w ramkach - dla zwrócenia szczególnej uwagi na ich znaczenie - one bowiem coś znaczą. Gdy nie zastosować się do nich - znaczą "ślady" w organizmie, mające w przyszłości swe fizyczne konsekwencje (np. zalążki chorób psychosomatycznych).

Ze względu na to, że celem książki jest włączenie (świadomość) Czytelnika, dlatego też zawiera wiele ćwiczeń / zadań do własnego wykonania, dla zrozumienia siebie i motywów swego działania i ewentualnie skorygowanie ich, gdy zachodzi taka potrzeba. Celem ich bowiem jest zrozumieć siebie, a tym samym lepiej dziecko, zgodnie z fundamentalną zasadą psychosyntezy, która wyjątkowo trafnie oddaje skutki w wielu wymiarach: fizyczne, psychiczne, duchowe i społeczne, gdy nie zadba się o przyczyny. Brzmi ona następująco:

"gdy coś przychodzi na czas - jest to edukacja; gdy za późno - to terapia".

Możemy bowiem ignorować wiele spraw, odrzucać, uważać za nieistniejące, a nawet wyśmiewać i deprecjonować, co nie zwalnia nas od konsekwencji, a więc skutków zaniechania we własnym życiu i najbliższych.

Książeczki te zostały oparte o zasady psychosyntezy i wyrażają moje podejście całościowe (holistyczne) do wspierania (promocji) zdrowia, czego wyrazem jest w odpowiednim momencie rozpoczęta edukacja.

Ewa D. Białek

Wprowadzenie

Celem niniejszego opracowania jest pokazanie wychowania jako wspierania całościowego rozwoju człowieka, nie tylko w aspekcie zwrócenia uwagi na poszczególne fazy zależne od wieku, ale również na wszystkie sfery jego funkcjonowania – fizyczny, psychiczny, duchowy i społeczny. Temu służy zintegrowana /holistyczna/ edukacja.

Termin edukacja zintegrowana ma wiele znaczeń. Niektórzy tłumaczą go jedynie jako integracja przedmiotowa w szkole, tworzenie ścieżek międzyprzedmiotowych.

Wiedza stanowi pewną całość i choć nie jest czymś fizycznym, namacalnym, można ją przyrównać do przedmiotu, składającego się z elementów, które jednak nie mogą istnieć samodzielnie. Tak jest też z wiedzą, która przez wieki została podzielona na fragmenty dla lepszego zrozumienia poszczególnej dziedziny. W ten sposób powstały gałęzie, specjalności, działy, dziedziny wiedzy. I tak się wydarzyło np. w medycynie, gdzie powstało blisko 70 specjalności i każdy specjalista leczy fragment człowieka, nie zawsze odnosząc go do jego całego. Człowiek nie jest jednak tylko ciałem, ani też mechanizmem, stanowi całość psychofizyczną i duchową.

Ten podział wiedzy, trwający przez stulecia, spowodował sytuację, że poszczególne dziedziny tak oddaliły się od siebie, że w efekcie zagubiły drogę do jedności, że „jeden geniusz przestał rozumieć drugiego geniusza”, tak jakby każdy specjalista mówił zupełnie innym językiem.

Każdy podział ma jednak swoje granice. W różnych dziedzinach wiedzy – zarówno na poziomie nauki, jak i w życiu zawodowym wielu ludzi zaczęło odczuwać niedosyt spowodowany brakiem dostępu do całego obrazu danej dziedziny czy wreszcie wiedzy, poznania całej prawdy.

Edukacja zintegrowana – to również edukacja afektywna i informatywna, a więc edukacja emocji i intelektu. Do tej pory nie uczono tego w szkole, a główny nacisk położono na przekazywanie informacji i wiedzy. W chwili obecnej różne programy wprowadzają edukację emocjonalną, która jednak jest zaledwie wycinkiem całościowego pojmowania człowieka.

Edukacja zintegrowana – holistyczna wymaga całościowego traktowania człowieka, jego sfery fizycznej, psychicznej, emocjonalnej, racjonalnej, wolitywnej, moralnej/etycznej/, duchowej. Ten sposób podejścia obliguje do szerszego zrozumienia pojęcia wychowania jako wspierania rozwoju we wszystkich jego wymiarach.

ABC zdrowego wychowania

Wychowanie do zdrowia jest podejściem edukacji zintegrowanej - holistycznej, wykorzystującej najnowocześniejsze zdobycze myśli naukowej i filozoficznej: fizyki kwantowej, psychosomatyki, psychoneuroimmunologii, psychologii zintegrowanej, psychoenergetyki, pedagogiki alternatywnej /zintegrowanej, medycyny naturalnej, medycyny umysł/ciało, medycyny energetycznej/wibracyjnej, medycyny kwantowej, medycyny zintegrowanej i in.

Rozwój - w aspekcie fizycznym jest domeną pediatrii – gałęzi medycyny zajmującej się dzieckiem do okresu dojrzewania. Ale właściwie prawidłowym rozwojem zajmuje się pediatria w okresie noworodkowym, niemowlęcym i pierwszych lat życia, a następnie jedynie leczeniem zaistniałych chorób. Tę kontrolę przejmuje następnie służba pielęgniarska w szkole (jeśli istnieje), która sporadycznie dokonuje różnego rodzaju przeglądów: zębów wzrostu, wagi, szczepień i kieruje ewentualnie do konkretnego specjalisty.

Rozwojem psychicznym nie zajmuje się nikt. Rodzice wychowują dzieci na wyczucie, bez żadnej instytucjonalnej edukacji lub korzystają z wzorców własnych, często przekazywanych pokoleniowo, albo zostawiają sprawy własnemu biegowi lub szkole. Nikt nie myśli, że poprzez niewiedzę i zaniedbanie w tej sferze można także zaszkodzić – na życie.

Dzieje się tak dlatego, gdyż nikt nikogo nie uczył dbania o całościowy rozwój. Nie było takiej edukacji. Rozwojem zajmowała się co prawda biologia, ale jedynie w aspekcie fizycznym – człowieka, jako kogoś bliżej nie określonego, ale nie mnie – siebie samego, podmiotu.

Całościowy prawidłowy rozwój jest wyznacznikiem zdrowia. Zdrowie bowiem nie jest czymś stałym, niezmiennym lecz dynamicznym procesem, zależnym od wielu czynników.

Zdrowie – według definicji Światowej Organizacji Zdrowia WHO jest dobrostanem psychofizycznym i społecznym, a więc zespołem różnych uwarunkowań zależnych od konstrukcji psychofizycznej każdego indywidualnego człowieka jak i jego relacji z innymi i jego odbioru rzeczywistości. Zdrowie jednostki buduje więc zdrowie grupy, społeczności, społeczeństwa, narodu i świata.

Nie ma takiego samego drugiego człowieka. Nie ma takiego samego zdrowia. Nie ma czegoś sztywnego, zdefiniowanego, normy, co by to zdrowie wyznaczało.

Zdrowie się tworzy, podtrzymuje. Zdrowia nie można mieć – tak jak rzeczy, a raczej można je wyrażać- w aspekcie być – być zdrowym.

Do zdrowia trzeba też wychowywać, jak również wychowywać zdrowo, a to dwie różne sprawy.

Wychowanie do zdrowia to edukacja rodziców, wychowawców, nauczycieli. To świadomość ważności każdego etapu rozwoju, poziomów rozwoju, to także świadomość efektów własnego myślenia, mówienia, komunikowania się z dzieckiem, innymi, także zaniedbania – przez nieświadomość i tego wieloaspektowych konsekwencji – na zdrowie psychofizyczne przyszłych pokoleń. To edukacja do odpowiedzialności – za skutki – fizyczne, psychiczne, społeczne, ekologiczne; lokalne i globalne. To edukacja rodziców do świadomego rodzicielstwa dla domu, dla siebie, aby mieć „pociechę” z dzieci na potem; to edukacja nauczycieli, wychowawców do wspierania rozwoju powierzonego im każdego indywidualnego dziecka – dla społeczeństwa.

Zdrowe wychowanie – to wspieranie rozwoju każdego indywidualnego dziecka – przez świadomych rodziców – w domu; to świadome wspieranie rozwoju każdego indywidualnego dziecka przez przygotowanych do tego nauczycieli/wychowawców – w szkole.

Aby kogoś wychowywać, a raczej wspierać jego rozwój, trzeba przede wszystkim poznać siebie, wiedzieć do czego co służy. Jest to tak jak użytkowanie jakiegoś urządzenia – do którego potrzebna jest instrukcja obsługi – inaczej można uszkodzić je lub zniszczyć.

Człowiek jest żywym organizmem, subtelną organizacją narządów, układów, tkanek, komórek, a także tego, co niematerialne, niemierzalne, nie dające się dotknąć czy opisać. To psychiczna i duchowa część nas samych, decydująca o naszym myśleniu, emocjach, talentach, predyspozycjach i umiejętnościach, rozumieniu siebie, odczuwaniu życia, byciu.

W odróżnieniu od rzeczy, która ma wszystkie części widzialne i łatwe do opisania w instrukcji obsługi niezbędnej do prawidłowego jej użytkowania, człowiek, istota żywa, obdarzona wszystkimi niematerialnymi właściwościami, nie da się włożyć w jakiś schemat, opisujący jego funkcjonowanie. Jedyną drogą poznania jak działa tego rodzaju żywy organizm – jest własne jego poznanie. Innej drogi nie ma. W ten właśnie sposób można poznać jak działa człowiek – jakie są jego sposoby reagowania, możliwości i blokady.

Jak można, bez znajomości jak coś/ktoś działa – nakazywać, czy chociażby pokazywać coś do czego czegoś używać, jeśli nie wie się jak to działa i do czego służy?