Ewa Danuta Białek

BYĆ KOBIETĄ

Być sobą, a nie programem innych.
Instrukcja obsługi siebie
czyli co, kiedy i czego do czego
używać

CYKL:
WYZWANIA EDUKACYJNE
EDUKACJA DLA KAŻDEGO:
SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE

INSTYTUT PSYCHOSYNTEZY

Copyright by: Ewa Danuta Białek

Wszelkie prawa zastrzeżone

Warszawa 2012

ISBN 978-83-62932-15-3

Wydanie I w wersji broszurowej Warszawa, 2003

Żadna część lub całość tej książki nie może być kopiowana lub w żaden inny sposób rozpowszechniana do celów komercyjnych bez pisemnej zgody Autorki, gdyż jest naruszeniem praw autorskich i podlega karze.

INSTYTUT PSYCHOSYNTEZY. Centrum Zrównoważonego Rozwoju Człowieka

www.psychosynteza.pl instytut@psychosynteza.pl

sklep internetowy http://zdrowiedlaciebie.abc24.eu

Konwersja:

WSTĘP

Blisko 15-letnie doświadczenia prowadzenia przeze mnie warsztatów dla kobiet – matek, nauczycielek, pedagogów, psychologów oraz seminariów dla studentów czy konferencji, pokazało mi istniejący ogromny niedosyt materiałów edukacyjnych, mimo nawału na rynku księgarskim różnego typu książek, dotyczących tzw. rozwoju osobowego.

Moje niewielkie książeczki – bardzo praktyczne, czyli pokazujące – „jak to robić?”, ukazujące się od 1999 roku, rozchodzą się jak przysłowiowe „chrupiące bułeczki” i mimo, że napisałam ich już 14 (a zaprojektowałam kiedyś cykl dziesięciu), istnieje stałe zapotrzebowanie na nowe. W 2003 roku wpadł mi więc pomysł, aby napisać kolejną – tzw. nadprogramową, skierowaną tylko do kobiet. Oto właśnie ONA – „Być Kobietą”.

Wszystkie wydane już książeczki, zaprojektowane jako podręczne poradniki o podobnej objętości (wszystkie mają orientacyjnie około 120-140 stron) stanowią same w sobie pewną całość, niemniej każda z nich może być uzupełnieniem – dopełnieniem poprzednich i kolejnych. Mimo, że pewne aspekty poruszane w nich mogą się powtarzać, niemniej ujęte są one inaczej, w innym kontekście. Jest to bowiem temat „rzeka” – jak samo życie. Wiadomo również, że powtarzanie utrwala i pomaga wprowadzić do świadomości, a stąd do życia inny punkt widzenia, dodatkowe, nieznane oświetlenie pewnych zagadnień, a tym samym pomaga rozwiązywać życiowe dylematy.

Książki napisane są w oparciu o zasady psychosyntezy – „praktycznej psychologii całego człowieka”. Jej podstawowa zasada brzmi: „gdy coś przychodzi na czas – jest to edukacja; gdy za późno – to terapia”. Książki zawierają pewne rozważania teoretyczne, ale także, a może przede wszystkim – ćwiczenia, a więc praktyczne ich wykorzystanie w codziennym życiu. Cóż bowiem po najbardziej wyszukanych badaniach, wymyślonych przez naukowca teoriach, jeśli nie przekładają się one na codzienne życie, jego problemy, dylematy i doświadczenia?

Długie lata byłam naukowcem w dziedzinie medycyny, przyglądając się i sama realizując czy wymyślając tematy do przyszłych badań. Już wtedy narastało we mnie zwątpienie i po pewnym czasie zaczęłam sobie zadawać pytania: jak to pomaga każdemu w codziennym życiu? Co to MNIE daje? Oczywiście dawało mi to satysfakcję, że coś opisałam, odkryłam, ale zwykle była to jedynie konieczność wykazania się pracami naukowymi, niezależnie od ich jakości i przydatności – dla władz i wymogów proceduralnych.

Od lat piszę artykuły i książki – z poczucia wewnętrznej potrzeby, pasji, radości, bez żadnego przymusu czy nacisku. Inspiracją dla mnie staje się codzienne życie, właśnie wspomniane wyżej jego problemy, dylematy, relacje międzyludzkie, a także, a może przede wszystkim zdrowie (lub jego zaburzenia). Obserwuję ludzi dorosłych, dzieci, ich postawy, emocje, sposób myślenia i wypowiadane słowa. A przede wszystkim „słucham” – co mówią i jakich słów, zdań używają. To wszystko „do mnie mówi” – o nich – z czym mają problemy w życiu, co projektują na innych, co chcą zobaczyć w „lustrach” dzieci. Wszystko to daje mi pomysły do pokazania w swoich książkach – jak „odczytując siebie” w odpowiednim czasie – a nie już po fakcie, gdy „wybuchła burza” w rodzinie czy zaczęły się problemy w szkole z dziećmi, czy wynikły własne zdrowotne dylematy – znaleźć chwilę dla siebie, aby wtedy, a więc „na czas” – to rozpoznać. Według wcześniej przytoczonej zasady psychosyntezy, wprowadzonej przez jej twórcę dr Roberto Assagiolego – włoskiego lekarza, psychoterapeutE – „gdy coś przychodzi na czas – jest to edukacja; gdy za późno – to terapia” edukację należy rozpocząć od zaraz, aby „nie trzeba było terapii”.

Jak wspomniałam wyżej, tę książkę pragnę zadedykować KOBIETOM. To od nich tak wiele zależy – od ich zdrowia, dobrego samopoczucia, a przede wszystkim spokoju. To one tak naprawdę mogą zaprowadzić pokój na świecie lub rozpętać wojny, choć one także stają się ich największymi ofiarami.

Ktoś się może zdziwi lub zaprzeczy? Jego wola. Moim zdaniem to one tak naprawdę wychowują mężczyzn, którzy rządzą innymi lub stają się zarzewiem wojen. To one dają im życie i wychowanie, one ich karmią swym mlekiem i całą sobą – swymi myślami, słowami, emocjami, one są najbliżej od pierwszej chwili zaistnienia ich życia. To z nich przede wszystkim oni czerpią wzorce na życie.

Jaka ma być kobieta? Jak ma wychowywać dzieci (także obydwu płci), aby przyniosły pociechę jej, społeczeństwu i światu? Co jest nie tak, że świat jest taki, jaki jest i co można zrobić lepiej, aby go naprawić? A może zacząć budować inny świat – wizję lepszego świata? A przede wszystkim co zrobić dla siebie – jak być Kobietą naprawdę, ze wszystkimi swoimi atrybutami, talentami i potencjałem – ze swoją indywidualnością, niepowtarzalnością?

O tym właśnie jest ta książka – o sobie samej: jak mam Ja – KOBIETA czuć się lepiej, co mogę zrobić, aby lepiej rozumieć siebie, a tym samym żyć lepiej. A żyjąc lepiej wprowadzać zdrowe wzorce do swej rodziny, miejsca pracy, otoczenia.

Książka, podobnie jak i inne z tego cyklu jest praktyczna. Nie wystarczy jej przeczytać, ponieważ to za mało aby cokolwiek zmienić albo naprawić. Trzeba ją wykorzystać, a więc wykonać wszystkie ćwiczenia, a potem je ugruntować w swoim życiu, wprowadzić je w swe codzienne działania.

Książka zawiera serię ćwiczeń (na tym polega jej praktyczność i sens, oraz prostota, potwierdzone przez dziesiątki uczestniczek mych warsztatów), które możesz wykonywać sama. Nadają się także do pracy w grupie i dzielenia się swymi doświadczeniami z innymi, traktując ją jako grupę wsparcia. A to UŚWIADAMIA i BUDUJE SIEBIE I INNYCH/INNE.

Jeśli chcesz coś zrobić dla siebie – to po prostu TO ZRÓB! Nikt tego za Ciebie nie zrobi! I zrób to już dzisiaj, a nie kiedyś w przyszłości, bo wtedy może być już za późno – dla Ciebie i Twych bliskich, a może i całego świata!

To, czego nauczam wiążę z edukacją, czyli po pierwsze z „educere” – wydobywaniem na zewnątrz, tego co ukryte w środku. Z drugiej strony polega to na uprzedzaniu, czyli, znając siebie wiem jak tym kierować, aby nie doprowadzić do czegoś, co może być powodem problemów w życiu czy wreszcie późniejszych chorób. Jest to jakby antycypowanie – a więc wychodzenie naprzeciw, przewidywanie sytuacji i radzenie sobie z nimi. Wszystko to wchodzi w sztukę życia, czyli umiejętność życia, rozwiązywania jego problemów.

Każda z moich książek – również i ta, jest częścią cyklu: EDUKACJA DLA KAŻDEGO – SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE.

Zapraszam Cię więc do jej studiowania.

Pośród wszystkich tajemnic nieba, morza i ziemi,

które zgłębia człowiek,

najciekawszą zagadką pozostaje on sam

/A.P. Sperling/

KOBIETO – PUCHU MARNY

Czy jesteś marnym puchem, jak to kiedyś wyraził nasz wieszcz? Czy różnisz się od mężczyzny jakością? – bycia człowiekiem? Czy w ogóle jesteś człowiekiem? Czy TY SAMA czujesz się Człowiekiem? A jeśli nie, to czym/kim się czujesz? Czy kiedykolwiek myślałaś o tym – KIM JESTEŚ? Zastanów się nad tym przez chwilę, bo od tego właśnie zależy twój własny wizerunek ciebie – jako KOBIETY!

W historii traktowano kobietę jak istotę niższą. Wielu mężczyzn traktuje tak je dotąd, także w Polsce. Do tej pory w niektórych krajach jest kimś/czymś poślednim, a przede wszystkim uważa się ją jako naczynie reprodukcyjne, a więc także można ją okaleczać już w dzieciństwie, aby służyła tylko do tego celu. Kilka lat temu doniesiono o tym w „Wysokich Obcasach”. To istny horror! Czy chciałabyś być okaleczona w imię bycia matką!? I to już w dzieciństwie?

Właśnie historia i te dramatyczne doświadczenia pokazują kobietom, że czas się przeciwstawić, zawalczyć o swoje prawa, swoją naturę, swoje ciała. Nie jestem feministką, jestem za równouprawnieniem kobiet i mężczyzn. Za wspaniałymi relacjami miedzy płciami. Ponieważ nie umiemy się wzajemnie porozumieć. A tyle jest w nas wszystkich bogactwa głębi! Warto uczyć się od siebie nawzajem!

Ale czy musimy stale uczyć się na błędach? Czy cierpienie, wykorzystywanie, złe doświadczenia, wreszcie strach przed jutrem nakazuje nam coś zmienić? Czy nie możemy tego robić na bieżąco – a więc BYĆ – być Kobietą, pokazywać siebie, swoją inność, swe wewnętrzne bogactwo? Czy gdy dopiero coś zaistnieje, coś co nam szkodzi, zaczynać szukać środków zaradczych – a więc terapii?

Gdzie kryje się zagadka bycia sobą? Kiedy zacząć ją odkrywać i wprowadzać w życie?

Zagadka kryje się w nas samych – w tym, jak się czujemy. Czy istotnie jak puch marny? Jakie mamy poczucie siebie – własnej wartości – teraz, w tej chwili? Nie trzeba sięgać od razu daleko – do kogoś i coś mu wytykać – że nas traktuje nie tak, jak byśmy chciały. A może same traktujemy siebie nie tak? Może pokazujemy innym swe niskie poczucie wartości i oni to podchwytują!? Jesteśmy przecież dla nich lustrem! W nim odbijamy siebie.

A więc KIM jesteś teraz? Jakie masz poczucie siebie? Jak czujesz, że inni Cię widzą?

Odpowiedz sobie na te wszystkie pytania, bo inaczej nie zrozumiesz, gdzie leży błąd: w nich czy w Tobie! A także skąd pochodzi i jak go „odkodować”. Nie wystarczy kogoś o coś obwiniać. Trzeba rzucić okiem w lustro – własne i zobaczyć siebie – JAKA JESTEŚ!?

Aby to jednak zrobić, musisz właśnie zagłębić się w to lustro. Ta książka jest dokładnie o tym – o poszukiwaniu i znalezieniu siebie – jaka jesteś!?

Pokażę Ci w niej różne sposoby, bardzo proste ćwiczenia, uwielbiane przez uczestniczki mych warsztatów, dzięki którym zaczniesz czytać z siebie – jak z książki. Zapraszam Cię więc do tej przygody ze sobą, której na imię

JA, KOBIETA > EWA< MARIA< KRYSTYNA…

TAKA – JAKA JESTEM NAPRAWDĘ.

JAKA JESTEŚ?

Zaproponuję ci na początku ćwiczenie pozwalające obejrzeć kilka wizerunków siebie, twoich fałszywych modeli. To, co jest niżej napisane możesz nagrać na płytę CD, robiąc to jednak wolno, z przystankami po każdym akapicie, abyś w trakcie odsłuchiwania miała możliwość na chwilę refleksji. Możesz również czytać po kawałku każde ćwiczenie, a potem je wykonać. Potrzebne ci będą kredki i papier do robienia notatek czy rysunków.

Ćwiczenie: MODEL NIEDOWARTOŚCIOWANY

Zamknij na chwilę oczy i weź kilka głębokich oddechów. Za chwilę obejrzysz siebie, jeden ze swych nieprawdziwych modeli. Jest to model zaniżający poczucie twojej wartości. Jest to obraz, gdy nie doceniasz siebie, gdy np. wyznaczasz sobie cele, których nie możesz zrealizować.

Wejdź w kontakt z takim swoim doświadczeniem, kiedy oceniasz siebie jako słabą lub niemądrą, idiotkę, masz złe o sobie mniemanie, winisz siebie za coś, przypisujesz sobie wszystkie negatywne zdarzenia czy prowokowanie do kłótni, a potem tego żałujesz. Myślisz, że jesteś dużo gorsza niż w rzeczywistości.

Przypomnij sobie niektóre z takich sytuacji, gdy masz skłonności do zaniżania swojej wartości. Uświadom sobie ten fałszywy model siebie i wszystko co ci przeszkadza. Zobacz każdy jego szczegół, odczuj wszystkimi zmysłami to, co przypisujesz sobie jako twoją właściwość. Bądź surowa i drobiazgowa – wyciągnij wszystkie wady, które widzisz w sobie.

Jak tylko poczujesz cechy tego modelu, otwórz w swoim rytmie oczy i zmaterializuj go za pomocą rysunku. Nie myśl o tym dużo. Po prostu pozwól swoim rękom narysować obraz tego modelu, a potem go opisz, co czujesz, jak go widzisz.

MODEL PRZEWARTOŚCIOWANY

Przejdź do innego modelu – przewartościowanego. Pojawia się, gdy darzysz siebie pozytywnymi uczuciami, ale przeceniasz siebie. Jest to taki obraz, który przedstawia cię lepszą niż jesteś w rzeczywistości. Nie oceniasz się realistycznie. Jest to model napuszony. Pozwala ci czuć się dobrze, przyprawia cię o dreszcz podniecenia, ale jest on nierealistyczny, zbyt pozytywny, także fałszywy. Widzisz siebie jako lepszą niż jesteś, aby się dowartościować.

A więc przystąp do oglądania tego modelu. Wycisz się, zamknij oczy i przywołaj takie obrazy siebie, które odpowiadają lepszej ciebie, np. przeceniające twe zdolności czy możliwości. Pozwól wyłonić się obrazowi, który przedstawia ten przewartościowany model i poświęć chwilę, aby go obejrzeć, a potem otwórz oczy, narysuj go i napisz o nim parę słów.

MODEL ŚWIETNOŚCI

Przejdź teraz do trzeciego fałszywego modelu. Odłóż na bok poprzedni obraz, przeciągnij się chwilę, możesz zrobić kilka ruchów, aby się rozprężyć, a następnie znowu zamknij oczy i weź kilka głębokich oddechów, wydychając poprzedni obraz.

Znajdź w sobie takie miejsce, które jest otwarte i chłonne i wynajdź w sobie obrazy, związane z twoim sekretnym marzeniem, a może nawet marzeniami, np. w stylu gwiazdy z Hollywood. Są to marzenia mające niewielkie prawdopodobieństwo realizacji. Uchwyć je i narysuj, a następnie zrób opis tego modelu.

NAJWAŻNIEJSZE TO SIĘ PODOBAĆ

Odłóż rysunek, który ukończyłaś. Znowu zamknij oczy i wejdź w stan rozluźnienia. Odetchnij kilka razy, uwalniając się z poprzedniego obrazu. Zacznij myśleć o modelu, którym chciałabyś być dla innych, aby inni widzieli w tobie taką właśnie osobę. Jest to model, który chciałabyś, aby być nim dla innych. Jest to rodzaj maski, twoja towarzyska maska, którą chciałabyś nakładać. Jest to obraz, który tworzysz dla innych. Tak właśnie chcesz wyglądać, aby inni ludzie cię widzieli.

Przez parę minut pomyśl o tym obrazie, który chcesz pokazywać innym, choć nie jest on tobą.

Kiedy będziesz gotowa, poświęć chwilę czasu aby przygotować rysunek tego obrazu, a następnie napisz kilka słów na ten temat.

JAK INNI MNIE WIDZĄ

Znów zamknij oczy i wyluzuj się. Przez głębokie oddychanie pozbądź się poprzedniego obrazu. Stań się chłonna na uchwycenie kolejnego modelu z twojej wyobraźni, takiego jak postrzegają cię inni ludzie, jakie jest ich przekonanie obecnie co do tego, jaka jesteś. Jest to obraz tego, jak widzą cię inni.

Uchwyć ten obraz, a następnie go narysuj i opisz.

JAK INNI CHCĄ MNIE ZMIENIĆ

Często się zdarza, że inni oczekują czegoś od nas i wklejają nas w ramki swych oczekiwań. Stajemy się tym, czym inni chcą, żebyśmy się stały. Może to być narzucaniem nam czegoś, co często może być też obciążeniem nas czymś, co nie jest nasze. Bywa, że wyrażamy na to zgodę, zapierając się siebie przez lata, dla spokoju w rodzinie, partnerstwie, aż pewnego dnia to wybucha lub wali się w gruzy. Już tego nie chcesz więcej! Tak naprawdę fałsz nie ma długo racji bytu. Przysłowie mówi, że prawda – jak oliwa, wypływa na wierzch. Czemu nie ma wypłynąć teraz!

Zamknij więc znowu oczy i porzuć poprzedni model poprzez skoncentrowanie się na oddychaniu. Bądź otwarta na to, co przyjdzie. Być może zobaczysz więcej niż jeden obraz tego modelu, gdyż wielu ludzi wymaga od ciebie różnych rzeczy, cech, postaw czy czynności. A ty przywdziewasz je jak nowe stroje czy maski.

Powtórz: „mam taki obraz lub obrazy siebie, jaką inni ludzie chcieliby abym była. Jest to obraz tego, czego oczekują ode mnie inni: rodzina, znajomi. Jest to obraz przedstawiający to, jak inni chcą mnie zmienić, czego chcieliby ode mnie, jaką widzieliby, abym była dla nich”. Obejrzyj wszystkie nasuwające się obrazy i narysuj przynajmniej niektóre z nich, a następnie je opisz.

***

Przez chwilę przejrzyj każdy z fałszywych modeli. Sięgnij po pierwszy rysunek swego niedowartościowanego modelu i uświadom sobie uczucia i myśli, jakie w związku z tym ci się nasuwają.

Następnie świadomym i przemyślanym aktem woli weź ten rysunek i odłóż go na bok.

Przejdź do drugiego rysunku twego przewartościowanego modelu, obrazu, który jest lepszy niż ty w rzeczywistości. Zbadaj znaczenie i sens tego modelu. Czego się z niego możesz nauczyć?

Kiedy to zrobisz, możesz znowu odłożyć go na bok. Jest to dla ciebie dodatkowy bagaż. Nie musisz go już nosić.

Teraz przejdź do skrywanego modelu marzenia o świetności, który jest nierealistycznym, nieosiągalnym obrazem. Znowu go obejrzyj i staraj się zrozumieć naukę z niego płynącą.

Odłóż go teraz na bok. Spełnił już swoją rolę.

Teraz spójrz na czwarty rysunek, który jest maską, udawanym obrazem, nie oddającym całej prawdy o tobie. Zobacz co to za obraz i czy chcesz tracić energię na noszenie i stwarzanie go w swej wyobraźni dalej. Jeśli uważasz, że jest ci niepotrzebny, pozbądź się go.

Teraz obejrzyj piąty rysunek, przedstawiający obraz, jak inni ludzie cię widzą. Czy jest on ci potrzebny?

Jeśli zachowasz te obrazy, będziesz nosić je zamiast tych właściwych, realistycznych. Znowu pomyśl, czy nie lepiej pozbyć się go.

Przejdź wreszcie do szóstego rysunku, przedstawiającego jak inni chcieliby cię widzieć dla siebie, jak chcieliby cię zmienić i czego od ciebie oczekują.

Świadomym aktem woli odłóż go na bok. Jest ci chyba zupełnie niepotrzebny.

Wywołaj w sobie poczucie świadomego zdystansowania się od tych obrazów. Teraz jesteś otwarta na coś nowego. Wstań i zacznij myśleć o czymś innym.

Jaka więc nie jesteś, nie chciałabyś być, czego wymagasz od siebie, co jest nierealne, a czego wymagają od ciebie inni lub jaki obraz siebie chciałabyś, aby inni stworzyli dla siebie – obrazujący ciebie?

A może lepiej po prostu być sobą – nie udawać, nie poddawać się niczyim oczekiwaniom, tylko realizować siebie? Ale jak to zrobić?

Do tego jeszcze parę kroków, które musisz zrobić aby ZNALEŻĆ SIEBIE i być naprawdę sobą. To samo nie przychodzi, a może wręcz przeciwnie – zwykle gdy nic z tym nie robisz, doświadczasz cierpienia, ponieważ nosisz w sobie cudze wzorce, a nie swój własny, a to uwiera. A własny z ciebie „woła” i nie może się urodzić – czasem przez całe lata…

Ponieważ twój własny wzorzec jest schowany głęboko w środku i zakryty oczekiwaniami, przypodobaniem się, niewłaściwie zrozumianym wychowaniem, jako kształtowaniem cię na czyjś wzór i podobieństwo – tylko nie wspieraniem ciebie – jaka się urodziłaś i jesteś NAPRAWDĘ. Trzeba go dopiero odkopać. Wtedy zaczniesz być naprawdę sobą.