Wydanie elektroniczne

ROBERT LUDLUM

(1927-2001)

Amerykański aktor, producent teatralny i pisarz. W latach 1945-47 służył w piechocie morskiej. W 1951 ukończył Wesleyan University. Od najmłodszych lat pasjonował się aktorstwem. W wieku 16 lat po raz pierwszy wystąpił w sztuce na Broadwayu. W latach 50-tych zagrał w ponad 200 filmach telewizyjnych; był producentem około 300 przedstawień teatralnych. Jako pisarz zadebiutował późno – mając 41 lat – powieścią Dziedzictwo Scarlattich. Odrzucona początkowo przez 10 wydawców stała się bestsellerem i zainicjowała oszałamiającą karierę literacką najbardziej znanego współczesnego twórcy thrillerów spiskowych. Łączna sprzedaż książek Ludluma przekroczyła 300 milionów egzemplarzy w 32 językach. Za życia pisarza ukazały się 24 powieści; po jego śmierci – kilkanaście następnych, z których większość powstała na podstawie pozostawionych przez niego notatek i szkiców, przy współpracy takich autorów jak Patrick Larkin, James Cobb, Eric Van Lustbader i Paul Garrison. Do najbardziej znanych thrillerów Ludluma należą m.in.: Testament Matarese’a, Tożsamość Bourne’a, Krucjata Bourne’a, Mozaika Parsifala, Strażnicy Apokalipsy i Klątwa Prometeusza. Wiele z nich zostało zekranizowanych – jako seriale telewizyjne lub pełnometrażowe filmy kinowe.

Tego autora

RĘKOPIS CHANCELLORA

PROTOKÓŁ SIGMY

KLĄTWA PROMETEUSZA

PIEKŁO ARKTYKI

CZWARTA RZESZA

KRYPTONIM IKAR

STRAŻNICY APOKALIPSY

MOZAIKA PARSIFALA

IMPERIUM AKWITANII

STRATEGIA BANCROFTA

ILUZJA SCORPIO

TOŻSAMOŚĆ AMBLERA

Jason Bourne

TOŻSAMOŚĆ BOURNE’A

KRUCJATA BOURNE’A

ULTIMATUM BOURNE’A

DZIEDZICTWO BOURNE’A

SANKCJA BOURNE’A

MISTYFIKACJA BOURNE’A

CEL BOURNE’A

ŚWIAT BOURNE’A

IMPERATYW BOURNE’A

RETRYBUCJA BOURNE’A

Dynastia Matarese

TESTAMENT MATARESE’A

SPADKOBIERCY MATARESE’A

Paul Janson

DYREKTYWA JANSONA

ODYSEJA JANSONA

OPCJA JANSONA

Tytuł oryginału:

THE BOURNE SANCTION

Copyright © The Estate of Robert Ludlum 2008 All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2009

Polish translation copyright © Krzysztof Sokołowski 2009

Redakcja: Dorota Stańczak

Ilustracja na okładce: Sergey Kamshylin/Shutterstock

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-142-4

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Dla Dana i Lindy Jariabka,

z podziękowaniem i wyrazami miłości

Dziękuję

Nieustraszonym reporterom „The Exile”. Przygody Bourne’a w Moskwie i historia Arkadina w Niżnym Tagile nie zdarzyłyby się bez ich pomocy.

Greggowi Winterowi za zainteresowanie mnie logistyką transportu gazu naturalnego.

Henry’emu Morrisonowi za pomysły, którymi tryska dniem i nocą.

Uwaga dla czytelników

W moich powieściach próbuję trzymać się faktów tak blisko jak to tylko możliwe, lecz przecież owe historie są przede wszystkim dziełem wyobraźni. By uczynić ich lekturę jak najbardziej ekscytującą, tu i tam korzystam z dobrego prawa twórcy. Dotyczy to postaci, przedmiotów, a możliwe, że nawet czasu.

Ufam, że moi czytelnicy przymkną oko na te drobne anomalie i będą się cieszyć lekturą.

Prolog

Kolonia Karna o Zaostrzonym Rygorze 13,
Niżny Tagił, Rosja; Campione d’Italia, Szwajcaria

Czterej więźniowie czekali na pojawienie się Borii Maksa oparci o brudne kamienie muru; chłód ściany już dawno przestał im dokuczać. Na więziennym spacerniaku palili drogie, czarnorynkowe papierosy z ostrego, ciemnego tureckiego tytoniu i rozmawiali swobodnie, jakby nie mieli do roboty nic lepszego, niż wciągać w płuca gryzący dym i wydmuchiwać go kłębami zamarzającymi w lodowatym powietrzu. Nad ich głowami rozciągało się bezchmurne niebo, pełne błyszczących gwiazd, czyniących z niego bezkresną, niezgłębioną emaliowaną muszlę. Wielki Wóz, Ryś, Psy Gończe, Perseusz… te same konstelacje płonęły na niebie nad Moskwą, niemal tysiąc kilometrów na południowy wschód stąd, a jednak jakże różniło się życie w kolonii karnej od krzykliwych, przegrzanych klubów Tregornego Wału czy Sadowniczeskiej.

W dzień więźniowie produkowali części do imponującego czołgu T-90, a nocą? O czym mogą rozmawiać mężczyźni niemający sumienia, nieznający uczuć? Może to dziwne, lecz… o rodzinie. Ich poprzednie życie definiowały stabilność, powrót do domu, żony, dzieci, obecne zaś – potężne ściany Kolonii o Zaostrzonym Rygorze 13. Wiedzieli tylko, jak zarabiać: za pomocą kłamstwa, oszustwa, kradzieży, wymuszenia, szantażu, tortur, morderstwa. Byli w tym bez wątpienia dobrzy, w przeciwnym razie byliby martwi. Żyli poza cywilizacją, jaką zna większość ludzi. Powrót do ciepłej, kochającej, znajomej kobiety, domowe zapachy: słodkich buraków, gotowanej kapusty, duszonego mięsa, paląca żywym ogniem pieprzówka… wspomnienie komfortu domowego życia budziło w nich nostalgię. Nostalgia wiązała ich tak pewnie i mocno jak tatuaże, typowe dla uprawianych przez nich mrocznych zawodów.

Mroźne powietrze przeszył cichy gwizd i wspomnienia mężczyzn zgasły; znikły jak olejna farba, gdy polać ją terpentyną. Noc straciła całą swą wyimaginowaną urodę i wraz z pojawieniem się Borii Maksa stała się znowu granatowoczarna.

Maks był wielkim facetem. Co dzień przez godzinę podnosił ciężary, przez półtorej godziny skakał na skakance, i tak od pierwszego dnia pobytu w obozie. Jako zawodowy morderca na etacie Kazachów, oddziału rosyjskiej grupperowki, zajmującej się handlem narkotykami i kradzionymi, przemycanymi samochodami, cieszył się swego rodzaju szacunkiem tysiąca pięciuset więźniów Kolonii 13. Strażnicy bali się go i gardzili nim. Reputacja wyprzedzała go jak cień o zachodzie słońca. Było w nim coś z oka cyklonu, wokół którego wirują wichry gwałtu i śmierci – piątego członka grupy liczącej w tej chwili czterech mężczyzn. Bo, Kazach nie Kazach, Maks musiał zapłacić za to, co zrobił. Doskonale zdawali sobie sprawę z tego, że jeśli Boria pozostanie bezkarny, ich dni w obozie są policzone.

Uśmiechali się. Jeden z nich poczęstował Maksa papierosem, inny pochylił się, podał mu ognia, złożonymi dłońmi chroniąc przed wiatrem płomyk zapałki. Trzeci i czwarty chwycili Borię za stalowe ramiona. Ten pierwszy, przed chwilą trzymający papierosy, teraz miał w ręku własnej roboty nóż, mozolnie wyostrzony w więziennych warsztatach i wymierzony w splot słoneczny przeciwnika. Dosłownie w ostatniej chwili Maks zdołał go odtrącić doskonale wymierzonym uderzeniem ręki. Niemal w tym samym momencie mężczyzna podający ognia potężnym hakiem trafił go w podbródek.

Maks zatoczył się, uderzył plecami o piersi dwóch więźniów, którzy nadal próbowali unieruchomić mu ramiona. Wykorzystał okazję, z całej siły przydepnął lewą nogą stopę jednego z napastników, a jednocześnie uwolnił lewą rękę, obrócił się i zgiętym łokciem zdzielił mężczyznę po prawej stronie. Odzyskał swobodę ruchów, przypadł do muru, osłonił tyły. Zyskał na bezpieczeństwie, lecz czterech przeciwników zaatakowało bez wahania. Pierwszy szedł ten z nożem, któryś wsunął na palce kastet: kawałek wygiętego metalu.

Rozpoczęła się walka: stęknięcia bólu i wysiłku, rzeki potu, plamy krwi. Maks był mężczyzną równie potężnym jak przebiegłym; jego reputacja okazała się w pełni zasłużona, lecz chociaż odpłacał ciosem za cios, miał przeciw sobie czterech zdeterminowanych przeciwników. Rzucał na kolana jednego, jego miejsce zajmował następny, z dwoma musiał walczyć bez chwili przerwy, dwóch innych przegrupowywało się i próbowało odzyskać siły. Żaden z nich nie miał złudzeń; nie spodziewali się, że pójdzie im łatwo, że Borię da się pokonać w pierwszym, no, może w drugim ataku. Zakładali, że będą się zmieniać i dzięki temu wreszcie go zmęczą. Oni mogli pozwolić sobie na przerwy, on nie.

Mogło się wydawać, że ich taktyka jest skuteczna. Zakrwawieni, posiniaczeni nie ustępowali przecież ani na krok, aż jeden z nich dostał kantem dłoni w krtań; był to ten, który jeszcze przed chwilą trzymał nóż. Zatoczył się w ramiona przyjaciół, rzężąc i walcząc o oddech jak wyrzucona na brzeg ryba; miał zmiażdżoną chrząstkę pierścieniowatą. Maks zdążył wyrwać mu z dłoni nóż, nim facet wywrócił oczy i osunął się martwy na beton. Zaślepieni furią i żądzą krwi pozostali trzej rzucili się na niego jak wściekli.

Gwałtowność tego ataku omal się im nie opłaciła. Niewiele brakowało, a przedarliby się przez obronę Borii… gdyby nie walczył równie spokojnie jak skutecznie. W ciemności błysnęły potężne mięśnie; odwrócił się do nich lewym bokiem, dzięki temu stanowił mniejszy cel. Ciął nożem szybko, zręcznie, pozostawiając niewielkie, płytkie, lecz obficie krwawiące rany. Była to skuteczna obrona przed taktyką walki na wyczerpanie; zmęczenie to jedno, upływ krwi to coś całkiem innego.

Kolejny napastnik skoczył ku niemu, poślizgnął się we własnej krwi i upadł uderzony w głowę. Sam cios spowodował wyłom w obronie; wykorzystał go więzień z kastetem, zadając potężny cios w bok szyi. Maks stracił równocześnie siły i oddech. Napastnicy wybijali mu na ciele tatuaż ran i sińców, kiedy z ciemności wyłonił się strażnik, dołączył do walki, zmusił napastników do cofania się wprawnymi ciosami pałki, broni niszczycielskiej w stopniu, któremu nie mógł dorównać kawałek zaostrzonego metalu. Pękł czyjś bark, ktoś upadł z wgniecioną czaszką, jeszcze inny więzień próbował ucieczki; zatrzymał go zmiażdżony celnym uderzeniem trzeci krąg lędźwiowy.

– Co ty wyprawiasz? – wydyszał Maks, próbując opanować oddech. – Byłem pewien, że sukinsyny przekupiły wszystkich strażników.

– Przekupiły. Tędy. – Strażnik chwycił go za łokieć, wskazał kierunek lśniącym końcem pałki.

Boria spojrzał na niego, mrużąc oczy.

– To nie jest droga do cel.

– Chcesz się stąd wynieść czy nie?

Więzień skinął głową, jakby odpowiadał twierdząco, choć z wahaniem. Boria i jego wybawca pobiegli przez spacerniak. Strażnik przez cały czas trzymał się blisko muru, więzień robił to samo. Zauważył, że poruszają się w pewnym określonym rytmie, dzięki czemu unikają promieni ruchomych reflektorów. Pewnie nawet zacząłby się zastanawiać, kim właściwie jest ten facet, ale nie miał na to czasu. A poza tym mógł się spodziewać czegoś w tym rodzaju. Wiedział, że jego szef, głowa Kazachów, nie zostawi go, żeby gnił w Kolonii 13, jeśli nie z sympatii, to dlatego, że był po prostu zbyt cenny. Bo i któż byłby w stanie zastąpić Borię Maksa? Istniał tylko jeden taki człowiek: Leonid Arkadin. Ale Arkadin – kimkolwiek był, nikt ze znajomych Borii nigdy go nie spotkał, nie widział nawet jego twarzy – nie pracowałby dla Kazachów ani dla żadnej innej rodziny; był wolnym strzelcem, ostatnim przedstawicielem ginącego gatunku. Jeśli w ogóle istniał, w co Boria, szczerze mówiąc, wątpił. Dorastał wśród opowieści o wszelkiego rodzaju potworach. Z jakiegoś nieznanego powodu Rosjanie uwielbiają straszyć dzieci, Maks jednak nigdy nie wierzył w te historie i nigdy się ich nie bał. Nie miał powodu, by bać się akurat tego upiora, Leonida Arkadina.

Strażnik otworzył drzwi umieszczone w połowie jednej ze ścian. Zniknęli w nich w ostatniej chwili; gdy tylko drzwi się zamknęły, promień światła padł na mur w miejscu, gdzie stali jeszcze przed sekundą.

Ruszyli skręcającym kilkakrotnie korytarzem i znaleźli się w drugim, prowadzącym do łaźni. Można się było tylko domyślać, w jaki sposób zamierzają ominąć stanowiska wartownicze. Maksowi nie chciało się marnować energii na zgadywanie, co jego przewodnik sądzi i planuje. Na razie doskonale sobie radził, czemu więc teraz miałoby się to zmienić? Wydawało się oczywiste, że strażnik jest zawodowcem. Dokładnie zbadał kolonię, no i z pewnością miał za sobą kogoś rzeczywiście wpływowego. Bez jego pomocy, po pierwsze, by tu nie trafił i, po drugie, nie miałby wszędzie swobodnego dostępu. Wszystko wskazywało na to, że ów człowiek działał na polecenie szefa.

Zbliżali się do łaźni. Boria postanowił przerwać milczenie.

– Kim jesteś? – spytał.

– Nieważne, kim jestem. Ważne, kto mnie przysłał.

Nienaturalna cisza więziennej nocy sprawiała, że Maks dostrzegał i słyszał wszystko. Strażnik posługiwał się nienagannym rosyjskim, ale uważnemu spojrzeniu Borii nie umknął fakt, że jego wybawca nie wygląda ani na Rosjanina, ani na Gruzina, Czeczeńca, Ukraińca czy Azera. Według jego standardów był niewysoki, zresztą jak wszyscy w porównaniu z Maksem, jednak ciałem posługiwał się w sposób zbliżony do doskonałości. Reagował z szybkością błyskawicy. Emanował nadnaturalnym spokojem w pełni kontrolowanej energii. Poruszał się wyłącznie wtedy, gdy musiał, a i wówczas wkładał w ruch tylko tyle siły, ile wydawało się niezbędne. Pod tym względem byli bardzo podobni, więc Borii łatwo było dostrzec to, czego inni nie umieliby zobaczyć. Oczy miał jasne, był poważny, niemal obojętny, jak chirurg na sali operacyjnej. Jasne, gęste na wierzchu głowy włosy przycięte miał w sposób, który Borii byłby nieznany, gdyby nie jego zamiłowanie do zachodnich magazynów i filmów. Prawdę mówiąc, gdyby nie wiedział, że to niemożliwe, powiedziałby, że strażnik jest Amerykaninem. Ale nie, to przecież nierealne. Szef nie zatrudniał Amerykanów, tylko włączał ich do współpracy.

– A więc wysłał cię Masłow? – Dimitrij Masłow był szefem Kazachów. – Najwyższy, kurwa, czas. Tutaj piętnaście miesięcy to jak pieprzone piętnaście lat!

Znaleźli się w łaźni. Strażnik, nie fatygując się nawet wykonaniem pełnego obrotu, uderzył Borię pałką w skroń. Maks, niebotycznie zdumiony, zatoczył się na nagiej betonowej podłodze, śmierdzącej stęchlizną, środkiem dezynfekującym i mężczyznami nieznającymi pojęcia higieny.

Facet podszedł do niego z taką nonszalancją, jakby był na spacerze z przytuloną do ramienia dziewczyną. Uderzył po raz drugi niedbale, niemal leniwie. Mierzył w lewy biceps; cios był mocny tylko na tyle, by odrzucić Maksa na wilgotną betonową ścianę pod rząd pryszniców. Ale Boria nikomu nie pozwalał się tak traktować, ani strażnikom, ani komukolwiek innemu, i kiedy pałka zaczęła opadać, zrobił krok w przód, zablokował cios ramieniem. Raz przełamawszy linię obrony przeciwnika, mógł się już brać do roboty w sposób najbardziej odpowiadający sytuacji.

W lewej dłoni trzymał nóż zdobyty w bójce ze współwięźniami. Pchnął nim, a kiedy strażnik uczynił taki ruch, jakby chciał zablokować cios, ciął w górę, tak by ostrze swą długością rozdarło ciało. Mierzył w nadgarstki od spodu, w splot arterii, który raz przecięty czynił dłoń nieużyteczną. Ale strażnik potrafił reagować równie błyskawicznie jak on i nóż przeciął nie ciało, lecz rękaw skórzanej kurtki. Boria miał jeszcze czas, by pomyśleć, że kurtka jest pewnie wyłożona kevlarem lub innym nieprzenikliwym materiałem, i twardy, pokryty odciskami kant dłoni napastnika wytrącił mu nóż. Kolejny cios odrzucił go o kilka kroków. Maks potknął się o dziurę ściekową, pięta mu w niej uwięzła, kopnięcie strażnika trafiło w kolano. Rozległ się trzask i przeraźliwy chrzęst kości ocierającej się o kość.

Prawa noga Borii Maksa ugięła się pod ciężarem jego ciała. Strażnik podszedł do niego powoli.

– To nie Dimitrij Masłow mnie przysłał, tylko Piotr Zilber.

Boria rozpaczliwie próbował uwolnić stopę, której nawet nie czuł.

– Nie wiem, o kim mówisz – stęknął.

Strażnik chwycił go za koszulę na piersiach.

– Zabiłeś mu brata. Aleksieja. Strzałem w tył głowy. Znaleźli go pływającego twarzą w dół w rzece Moskwa.

– To był… biznes. Tylko biznes.

– Dobrze, niech będzie. Ale to… jest sprawa osobista.

Kolano trafiło Borię wprost w jądra, sprawiając, że zwinął się wpół, lecz kiedy strażnik zaczął go podnosić, uderzył czubkiem głowy w jego podbródek. Krew z przeciętego języka spłynęła przez zęby na brodę.

Maks wykorzystał chwilową przewagę i zadał cios pięścią w plecy, tuż nad nerką. Widział, jak rozszerzają się oczy strażnika; była to jedyna oznaka bólu. W zamian otrzymał potężnego kopniaka w strzaskane kolano. Padł i już nie miał siły wstać. Tonął w bólu jak w oceanie, próbował jakoś nad nim zapanować, by stał się znośniejszy, lecz otrzymał kolejnego kopniaka. Wyraźnie czuł pękanie żeber. Głowa opadła mu na cuchnącą betonową podłogę. Leżał półprzytomny, niezdolny wstać.

Strażnik przykucnął obok niego. Grymas na jego twarzy sprawił Borii niemałą przyjemność, ale ten drobiazg miał być jego jedyną pociechą.

– Mam pieniądze – westchnął ledwie dosłyszalnie.

– Zakopane w bezpiecznym miejscu. Nikt ich nie znajdzie. Wyciągnij mnie stąd, to cię poprowadzę. Dostaniesz połowę. Przeszło pół miliona amerykańskich dolarów.

Udało mu się tylko zdenerwować człowieka, który go pokonał. Otrzymał cios w ucho, po którym przed oczami zabłysły mu gwiazdy. Jego głowa pulsowała bólem, który dla każdego innego człowieka byłby nie do zniesienia.

– Myślisz, że jestem jak ty? Że nie wiem, co to lojalność?

– Strażnik splunął mu w twarz. – Biedny Boria. Zabijając tego chłopca, popełniłeś poważny błąd. Ludzie tacy jak Piotr Zilber nie zapominają. I jeśli czegoś naprawdę chcą, poruszą niebo i ziemię, żeby to osiągnąć. Mają środki.

– W porządku. – Maks mógł już tylko szeptać. – Bierz wszystko. Ponad milion.

– Piotr Zilber skazał cię na śmierć. Tylko tyle mam ci do powiedzenia. No i oczywiście cię zabiję. – Wyraz twarzy strażnika zmienił się nieznacznie, lecz wyraźnie. – Ale najpierw.

Chwycił pokonanego za lewe ramię i unieruchomił je, przydeptując mu nadgarstek. Z kieszeni wyjął solidnie wyglądający sekator do przycinania roślin. Ten widok obudził Borię z wywołanego nieznośnym bólem letargu.

– Co ty wyprawiasz?

Strażnik nie marnował czasu na odpowiedź. Chwycił go za kciuk, na którym od spodu wytatuowana była czaszka, pomniejszona kopia tej, którą Boria nosił na piersi. Symbolizowała ona jego wysoki status w świecie morderców.

– Zilber nie tylko chce, żebyś wiedział, kto kazał cię zabić.

Wymaga także dowodu śmierci – oznajmił. Włożył kciuk pomiędzy ostrza sekatora, ścisnął rączkę. Ofiara zabulgotała cicho; ów dźwięk przypominał taki, jaki wydają dzieci. Po wszystkim kat postąpił jak rzeźnik: owinął odcięty palec w nawoskowany papier, założył gumową opaskę, wrzucił pakunek do plastikowej torby.

– Kim jesteś? – zdołał jeszcze wyszeptać Boria Maks.

– Nazywam się Arkadin. – Strażnik rozpiął koszulę. Na piersi wytatuowane miał dwa świeczniki. – Dla ciebie: Śmierć.

Pełnym gracji ruchem skręcił ofierze kark.

• • •

Słońce rześkiego alpejskiego poranka oświetliło Campione d’Italia, maleńką, lecz wykwintną enklawę wielkości dwóch kilometrów kwadratowych, otoczoną niemal doskonałym krajobrazem Szwajcarii. Dzięki wyjątkowemu położeniu nad wschodnim brzegiem jeziora Lugano ta okolica zdumiewała pięknością, a jednocześnie była idealnym miejscem zamieszkania. Podobnie jak Monako Campione d’Italia stała się rajem podatkowym bogaczy, właścicieli wspaniałych willi spędzających wolny czas w Casino d’Campione. Pieniędzmi i kosztownościami zajmowały się szwajcarskie banki cieszące się zasłużoną sławą dyskretnych i doskonale bronionych przed wścibstwem sił prawa i porządku.

Właśnie to miejsce, nie nazbyt słynne, wręcz idylliczne, Piotr Zilber wybrał na pierwsze osobiste spotkanie z Leonidem Arkadinem. Skontaktował się z nim przez pośrednika; ze względów bezpieczeństwa nie powinien być z nim w żaden sposób powiązany. Od najwcześniejszego dzieciństwa Piotr wiedział, że nie istnieje coś takiego jak nadmierna ostrożność. Odpowiedzialność przytłacza człowieka urodzonego w rodzinie kryjącej tajemnice.

Z wyniesionego wysoko punktu widokowego, położonego blisko Via Totone, Zilber miał wspaniały, wręcz zapierający dech w piersiach widok na czerwonobrązowe dachy chat i bloków mieszkalnych, wysadzane palmami place miasteczka, ciemnoniebieskie wody jeziora i góry o szczytach ustrojonych grzywami chmur. Kiedy tak siedział w swym szarym bmw, w rozmyślaniach przeszkadzał mu tylko dobiegający od czasu do czasu warkot motorówek pozostawiających po sobie krzywe szable białej piany. A miał o czym myśleć. Zdobył kradziony dokument i wysłał go swą siecią w długą podróż do celu.

Pobyt tu podniecał go w bardzo niezwykły sposób. Oczekiwanie na to, co miało nastąpić, na pochwały – w tym te najważniejsze: od ojca – przeszywało go niczym prąd elektryczny. Jeszcze chwila, a odniesie niewyobrażalne zwycięstwo. Arkadin zadzwonił do niego z moskiewskiego lotniska z informacją, że operacja zakończyła się sukcesem i że ma przy sobie wymagany dowód jej powodzenia.

Polowanie na Maksa niosło ze sobą pewne ryzyko, lecz przecież ten człowiek zamordował Zilberowi brata. Czyżby ktoś spodziewał się, że na wieść o tym Piotr nadstawi drugi policzek? Zapomni o obeldze? Lepiej niż inni rozumiał stanowcze polecenie ojca: pozostawać w cieniu, nie wychylać się, nie opuszczać kryjówki. Uznał jednak, że ten jeden akt zemsty wart jest ryzyka. No a poza tym, wzorem ojca, wszystko załatwił przez pośredników.

Usłyszał niski warkot silnika samochodowego. Odwrócił się. Do punktu widokowego zbliżał się ciemnoniebieski mercedes.

Wielkimi krokami nadchodziła jedyna naprawdę ryzykowna część operacji; Piotr zdawał sobie sprawę z tego, że nie może nic na to poradzić. Jeśli Leonid Arkadin potrafił zinfiltrować Kolonię 13 w Niżnym Tagile i zabić Borię Maksa, był idealnym kandydatem do wykonania następnej zaplanowanej przez niego roboty. Tej, którą wiele lat temu powinien był wykonać ojciec. Teraz syn miał okazję doprowadzić do końca to, czego z obawy o skutki nie załatwił on. Do odważnych świat należy. Zdobyty dokument dowodził, że dziś już nie pora na ostrożność.

Mercedes zatrzymał się przy bmw. Wysiadł z niego mężczyzna o jasnych włosach i jeszcze jaśniejszych oczach, poruszający się z siłą i zręcznością tygrysa. Nie był ani szczególnie wysoki, ani zbudowany tak potężnie jak większość ludzi pracujących dla rosyjskiej grupperowki, niemniej promieniował doskonale kontrolowanym, groźnym poczuciem siły, co wręcz zaimponowało Piotrowi. Od najmłodszych lat obracał się w towarzystwie niebezpiecznych mężczyzn. Miał jedenaście lat, kiedy zabił zagrażającego matce człowieka… i zrobił to bez zmrużenia oka. Gdyby się zawahał tego dnia, na bazarze w Azerbejdżanie, jego matka zginęłaby z rąk skrytobójcy. Owego człowieka, tak jak wielu innych pojawiających się w następnych latach, wysyłał Siemion Ikupow, zaciekły wróg i nemezis ojca, w tej chwili siedzący bezpiecznie w swej willi na Viale Marco Campione, może kilometr od miejsca, w którym Zilber spotykał się właśnie z Leonidem Arkadinem.

Nie podali sobie ręki, nie zwracali się do siebie po imieniu. Arkadin wyjął z mercedesa stalową walizeczkę, którą przysłał mu Piotr. Zilber wyjął z bmw identyczną. Postawili je obok siebie, otworzyli obie. W jednej znajdował się porządnie zapakowany kciuk, w drugiej trzydzieści tysięcy dolarów w diamentach, jedynej walucie, w której płatny zabójca przyjmował wynagrodzenie.

W tej chwili czekał cierpliwie. Jego zleceniodawca odpakował łup, patrząc na jezioro, jakby marzył o tym, żeby znaleźć się na jednym z motorowych jachtów, tnących przezroczystą toń, oddalających się od brzegu. Kciuk Borii Maksa skurczył się nieco w podróży z Rosji, wydzielał też nieprzyjemny zapach, dość znany Zilberowi; zdarzało mu się już chować członków rodziny i krajanów. Obrócił się tak, by słońce padało na tatuaż, przyjrzał mu się przez szkło powiększające, które ze sobą przywiózł. Na wszelki wypadek.

– To była trudna sprawa? – zapytał po długiej chwili milczenia.

Arkadin odwrócił się, przez chwilę patrzył mu prosto w oczy.

– Nieszczególnie – odparł krótko.

Piotr skinął głową. Wyrzucił kciuk za barierkę punktu widokowego, za nim poleciała walizka. Arkadin, biorąc to za potwierdzenie, że warunki umowy zostały spełnione, zajrzał do woreczka z diamentami. Wyjął jeden z drogocennych kamieni, sięgnął do kieszeni po lupę jubilerską, obejrzał go z prawdziwym znawstwem. Skinął głową zadowolony z czystości i barwy klejnotu.

– Co myślisz o zarobieniu potrójnej stawki? – spytał Piotr.

Arkadin pozostał nieporuszony.

– Jestem bardzo zajętym człowiekiem – powiedział obojętnym głosem. Rozmówca skłonił głowę z szacunkiem.

– Co do tego nie mam najmniejszych wątpliwości.

– Przyjmuję wyłącznie zlecenia, które mnie zainteresują.

– Czy Siemion Ikupow jest wart zainteresowania?

Płatny zabójca stał nieruchomo. Minęły ich dwa sportowe samochody, kierowcom wydawało się chyba, że są na torze Le Mans. Nie umilkło jeszcze echo niskiego ryku ich silników, kiedy powiedział:

– To bardzo wygodne, że znajdujemy się właśnie na terenie maleńkiego księstwa, w którym mieszka Siemion Ikupow.

Piotr się uśmiechnął.

– No właśnie. Doskonale wiem, jak bardzo zajętym jesteś człowiekiem.

– Dwieście tysięcy. Na zwykłych warunkach.

Zilber spodziewał się takiego wyniku negocjacji. Zgodę wyraził skinieniem głowy.

– Tylko w przypadku natychmiastowej dostawy.

– Zgoda.

Bagażnik bmw szczęknął cicho. Znajdowały się w nim dwie walizki. Z pierwszej Piotr wyjął sto tysięcy dolarów; diamenty trafiły do walizeczki Arkadina leżącej na dachu mercedesa. W drugiej były papiery, w tym mapa satelitarna z zaznaczoną posiadłością Ikupowa, lista zatrudnianych przez niego ochroniarzy i zestaw planów architektonicznych, wśród których znalazł się schemat połączeń elektrycznych ze szczególnym uwzględnieniem zasilania awaryjnego i dokładnym rozmieszczeniem czujników.

– Ikupow jest na miejscu – powiedział jeszcze Zilber.

– Sposób, w jaki dostaniesz się do środka, to już, oczywiście, nie moja sprawa.

– Będę w kontakcie.

Arkadin uważnie przejrzał dokumenty, zadał kilka pytań, po czym położył papiery na wierzchu walizeczki, na diamentach. Zamknął ją, przeniósł i rzucił na siedzenie pasażera, jakby nic nie ważyła, jakby wypełniały ją balony.

– Jutro, tutaj, o tej samej porze – pożegnał go Piotr.

Silnik mercedesa szumiał cicho. Arkadin włączył bieg, wyjechał na drogę. Zadowolony Piotr Zilber ruszył w stronę swojego bmw. Zgrzyt hamulców i pisk opon po asfalcie całkowicie go zaskoczyły. Kiedy się odwrócił, zobaczył mercedesa jadącego wprost na niego. Znieruchomiał zdumiony. Co, do diabła, wyprawia ten człowiek? Zaczął biec, ale było już za późno. Przedni zderzak mercedesa uderzył go, przycisnął do boku bmw. Oszołomiony, tracący przytomność ze strasznego bólu, zdołał jeszcze dostrzec, jak Arkadin wysiada z samochodu, zbliża się do niego powoli.

Poczuł, jak coś w jego ciele pęka, po chwili ogarnęła go zupełna ciemność.

• • •

Przytomność odzyskał w wyłożonym drewnem gabinecie, pełnym błyszczącego mosiężnego wyposażenia; na podłogach leżały isfahańskie kobierce barwy najróżniejszych klejnotów. Z pozycji, w jakiej się znajdował, mógł widzieć jeszcze biurko z orzecha wraz z fotelem i ogromne okno, za oknem zaś jezioro Lugano, a dalej góry pokryte zasłoną delikatnej mgły. Słońce wisiało nisko na zachodzie, rzucając na płaszczyznę wody cienie koloru sińców sięgające białych ścian Campione d’Italia.

Przywiązano go do prostego drewnianego krzesła niepasującego do tego luksusowego wnętrza niemal tak jak on. Spróbował odetchnąć głęboko i aż westchnął z bólu. Spojrzał w dół; pierś miał ciasno owiniętą bandażem. Zrozumiał, że co najmniej jedno żebro ma złamane.

– Wreszcie wróciłeś z krainy zmarłych – powiedział ktoś.

– A już się martwiłem, że ci się to nie uda.

Piotr cierpiał, nawet odwracając głowę. Wydawało mu się, że każdy mięsień jego ciała płonie. Ale ciekawości nie sposób mu było odmówić; przygryzł wargi i powoli wykręcał szyję, aż wreszcie przed jego oczami pojawiła się sylwetka mężczyzny, niewysokiego i przygarbionego. Okulary zasłaniały jego wielkie, wodniste oczy. Na brązowej czaszce, pomarszczonej i pobrużdżonej jak pastwisko, nie było ani jednego włosa; jakby nadrabiając swe niedopatrzenie, natura wyposażyła go za to w wyjątkowo obfite brwi otaczające oczy wysokim łukiem. Wyglądał jak karykatura chytrego lewantyńskiego handlarza.

– Siemion Ikupow – powiedział Piotr. Rozkaszlał się. Wargi miał sztywne, jakby ktoś wypełnił mu usta watą. Czuł słonomiedziany smak krwi. Przełknął z trudem.

Ikupow mógł przesunąć się tak, by Piotr nie musiał wykręcać głowy, ale pozostał na swoim miejscu. Rozwinął gruby arkusz papieru i przyjrzał mu się ciekawie.

– Wiesz, te plany są tak dokładne, że o własnym domu dowiaduję się z nich rzeczy, o których nie miałem pojęcia. Na przykład pod piwnicami jest jeszcze jeden poziom. – Przesunął po planach krótkim, grubym paluchem. – Podejrzewam, że trzeba by wiele pracy, żeby się do nich dostać, ale kto wie, może i warto? – Nagle podniósł głowę, przeszył Zilbera spojrzeniem. – Na przykład można byłoby uwięzić cię właśnie tam. Wydaje się niemal pewne, że nawet mój najbliższy sąsiad nie usłyszałby, jak krzyczysz. – Uśmiechnął się, zdradzając, na czym skupia się cała jego energia. – A będziesz krzyczał, Piotrze. To ci mogę obiecać. – Poruszył głową, najwyraźniej szukał kogoś wzrokiem. – Nie mylę się, prawda, Leonidzie?

Przed oczami Zilbera pojawił się Leonid Arkadin. Jedną ręką chwycił go za głowę, palce drugiej wbił w mięśnie szczęki. Zmusił go do otwarcia ust, długo przyglądał się zębom. Zilber wiedział, że szuka tego fałszywego, z kapsułką śmiertelnej trucizny. Cyjanku potasu.

– Wszystkie jego – oznajmił w końcu morderca.

– Bardzo ciekawe – powiedział z zastanowieniem Ikupow.

– Jakim cudem udało ci się zdobyć te plany?

Jeniec w milczeniu czekał, aż topór spadnie na jego szyję, tylko nagle zaczął drżeć na całym ciele tak gwałtownie, że aż dzwonił zębami. Ikupow skinął na Arkadina, który otulił ciało więźnia grubym kocem. Sam przystawił sobie krzesło z drzewa wiśni i usiadł naprzeciw Zilbera. Mówił tak, jakby nie spodziewał się odpowiedzi.

– Muszę przyznać, że wykazałeś się niezwykłą inicjatywą. Bystry chłopak wyrósł na bystrego mężczyznę. – Wzruszył ramionami. – Wcale mnie to nie zaskakuje. A teraz posłuchaj: wiem, kim naprawdę jesteś. Myślałeś, że mnie oszukasz tymi ciągłymi zmianami nazwiska? Prawda wygląda następująco: wsadziłeś łapę w gniazdo os, nie powinieneś więc się dziwić, że cię użądlą. I to nie raz. Nie jeden raz. – Pochylił się na krześle. – Niezależnie od tego, jak bardzo gardzimy sobą nawzajem, twój ojciec i ja, dorastaliśmy razem i kiedyś byliśmy sobie bliscy jak bracia. A więc, z szacunku dla niego, nie będę cię okłamywał. Ten twój śmiały wypad na nasze terytorium nie skończy się dobrze. Szczerze mówiąc, od początku skazany był na klęskę. A wiesz dlaczego? Nie musisz odpowiadać, oczywiście, że wiesz. Zdradziły cię twe przyziemne potrzeby, Piotrze. Ta cudowna dziewczyna, z którą sypiasz od pół roku, należy do mnie. Wiem, wiem, jesteś pewien, że to niemożliwe. Sprawdziłeś ją, to twój modus operandi. Przewidziałem, o co będziesz pytał, i dopilnowałem, żebyś usłyszał odpowiedzi, które chciałeś usłyszeć.

Zilber, zapatrzony w jego twarz, znów zadzwonił zębami.

Nie mógł przestać, choć z całej siły zaciskał szczęki.

– Philippe, proszę o herbatę.

Chwilę później pojawił się młody, smukły chłopak. Postawił srebrny angielski serwis na stoliczku po prawej stronie gospodarza. Niczym kochający wujek, z uczuciem, Ikupow napełnił porcelanową filiżankę i dosypał do niej cukru. Potem przyłożył ją do sinych warg jeńca.

– Pij, proszę. To dla twojego dobra. – Piotr patrzył mu w oczy. Ikupow niemal natychmiast zorientował się, o co chodzi. – Ach tak, oczywiście – powiedział i wypił łyk, pokazując, że to naprawdę herbata, nic więcej. Tym razem Piotr zaczął pić, początkowo z trudem, potem wręcz łapczywie. Kiedy skończył, Ikupow odstawił filiżankę na spodek.

Zilber jakoś opanował strach.

– Lepiej się czujesz?

– Poczuję się lepiej, kiedy się stąd wydostanę.

– No cóż, obawiam się, że to może nie nastąpić zbyt szybko. Jeśli w ogóle. Chyba że odpowiesz mi na kilka pytań.

Ikupow przysunął krzesło bliżej więźnia. Wyraz twarzy dobrego wujka gdzieś znikł, jakby go w ogóle nie było.

– Ukradłeś coś, co należy do mnie – warknął. – Chcę to odzyskać.

– Nigdy nie należało do ciebie. Ty też to ukradłeś.

W głosie Zilbera było tyle jadu, że Ikupow zareagował.

– Nienawidzisz mnie tak bardzo, jak kochasz ojca, Piotrze. To twój podstawowy problem. Jakoś nie nauczyłeś się, że nienawiść i miłość są w zasadzie tym samym uczuciem. Tymi, którzy kochają, można manipulować z taką samą łatwością jak tymi, którzy nienawidzą.

Piotr zacisnął usta, jakby słowa wroga pozostawiły w nich gorzki smak.

– W każdym razie się spóźniłeś. Dokument jest w drodze.

Ikupow zmienił się jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Twarz mu znieruchomiała, nie zdradzała niczego. Jego drobne ciało napięło się, było jak śmiercionośna broń gotowa zabijać.

– Dokąd go posłałeś?

Więzień wzruszył ramionami. Twarz pytającego poczerwieniała od gwałtownej furii.

– Myślisz, że nic nie wiem o kanale informacyjnym, który doskonalisz od trzech lat? Którym wysyłasz informacje i materiały do ojca, gdziekolwiek jest?

Po raz pierwszy od momentu odzyskania przytomności Piotr Zilber się uśmiechnął.

– Gdybyś wiedział coś o tym kanale, już byś go zamknął.

Ikupow odzyskał żelazną samokontrolę.

– Mówiłem, że nie warto z nim rozmawiać – rozległ się głos stojącego gdzieś z tyłu Arkadina.

– Mimo wszystko… są przecież pewne zwyczaje, należy ich przestrzegać. Nie jestem zwierzęciem.

Zilber tylko prychnął. Gospodarz przyjrzał mu się uważnie, a potem usiadł wygodniej, elegancko podciągnął nogawkę, założył nogę na nogę, splótł grube paluchy na brzuchu.

– Daję ci jedną, ostatnią szansę na kontynuowanie rozmowy.

Cisza przeciągała się nieznośnie, Ikupow musiał ją przerwać.

– Piotrze, dlaczego mi to robisz? – westchnął i spojrzał na Arkadina. – Zaczynaj.

Mimo że kosztowało go to wiele bólu i trudności z oddychaniem, Piotr Zilber odwrócił głowę najdalej, jak mógł, nie zdołał jednak dostrzec, co robi Arkadin. Słyszał tylko charakterystyczny brzęk; ktoś przesuwał po dywanie metalowy wózek z narzędziami.

– Nie przestraszysz mnie – powiedział.

– Nie zamierzam cię straszyć – odparł spokojnie Ikupow.

– Zamierzam zadać ci ból. Bardzo wielki ból.

• • •

W konwulsjach cierpienia świat Zilbera skurczył się do rozmiaru maleńkiej gwiazdki, punkciku na nocnym niebie.

Tkwił w zamkniętej klatce swego umysłu, jednak mimo treningu, mimo niekwestionowanej odwagi, nie umiał zdefiniować i opanować bólu. Na głowie miał worek ciasno zasznurowany przy szyi. To ograniczenie stukrotnie wzmacniało ból, Piotr bowiem, choć nieustraszony, cierpiał na klaustrofobię. Dla kogoś, kto nie wchodził do jaskiń, niewielkich pomieszczeń, nawet nie nurkował, kaptur zakreślał granicę najgorszego z wyobrażonych światów. Zmysły mówiły mu wprawdzie, że nie jest zamknięty, ale mózg nie chciał zaakceptować ich świadectwa – był sparaliżowany paniką. Ból, którego Zilber doświadczał za sprawą Arkadina, był jednym, jego chorobliwe natężenie czymś zupełnie innym. Piotr czuł, jak w jednej chwili dziczeje; złapany w pułapkę wilk, gotów odgryźć sobie łapę. Umysł nie jest jednak łapą i odgryźć go nie można.

Ledwie słyszał powtarzane raz za razem pytanie, na które znał odpowiedź. Nie chciał jej udzielić, lecz wiedział, że w końcu to zrobi, ponieważ głos obiecywał, że po tym od razu zdejmą mu kaptur. Niemal oszalały wiedział już tylko, że jest to konieczne. Nie odróżniał już dobra od zła, tego co słuszne, od tego co niesłuszne, kłamstwa od prawdy. Miał przed sobą tylko jeden cel: przetrwać. Próbował choćby poruszyć palcami, ale pochylony nad nim przesłuchujący unieruchomił go, opierając się o jego dłonie nasadą swoich.

Piotr nie był w stanie wytrzymać tego dłużej. Odpowiedział na pytanie.

Kaptur pozostał tam, gdzie był, na jego głowie. Zilber zawył z wściekłości i przerażenia. „Oczywiście, że go nie zdjęli”, powtarzał cichy, daleki głos jakiejś jego drobnej cząstki, która pozostała normalna. Bo gdyby zdjęli, nie mieliby jak skłonić go, żeby odpowiedział na kolejne pytanie. I następne.

A odpowie. Wiedział, że odpowie. Na wszystkie. Zdawał sobie z tego sprawę z mrożącą krew w żyłach pewnością. Chociaż jakąś częścią umysłu pojmował, że kaptur zostanie tam, gdzie jest, na zawsze, miał zamiar zrobić wszystko, by tak się nie stało. Inna możliwość po prostu nie istniała.

Ale teraz, kiedy mógł poruszyć palcami, pojawiła się szansa.

Zdążył, nim znów wpadł w wir szaleństwa. Podjął decyzję. Przed sobą miał już tylko jedną drogę i, wymawiając cichą modlitwę do Allacha, zrobił na niej pierwszy krok.

• • •

Ikupow i Arkadin stali nad ciałem Piotra Zilbera, leżącym na podłodze z przekrzywioną głową, i patrzyli na zsiniałe wargi wraz z cienką, lecz doskonale widoczną warstewkę pokrywającej je piany. Ikupow pochylił się, wciągnął w płuca zapach gorzkich migdałów.

– Chciałem mieć go żywego, Leonidzie – powiedział zirytowany. – Miałem wrażenie, że wyraziłem się wystarczająco jasno. Jakim cudem udało mu się dobrać do cyjanku?

– Użyli wariantu, którego do tej pory nie widziałem.

– Arkadin też nie sprawiał wrażenia zadowolonego z siebie.

– Fałszywego paznokcia.

– Powiedziałby nam wszystko.

– Oczywiście. Już zaczął.

– A potem wziął na siebie obowiązek zamknięcia sobie ust. – Ikupow potrząsnął głową z niesmakiem. – To, co się dziś stało, może się okazać groźne w skutkach. Miał bardzo niebezpiecznych przyjaciół.

– Znajdę ich. I zabiję – obiecał Arkadin.

Ikupow potrząsnął głową.

– Nawet ty nie zdołasz pozabijać tylu na czas.

– Mogę skontaktować się z Miszą.

– I zaryzykować utratę wszystkiego? Nie. Rozumiem, co cię z nim łączy: najbliższy przyjaciel, mentor. Rozumiem, że czujesz potrzebę porozmawiania z nim. Spotkania. Ale to będzie możliwe dopiero wtedy, kiedy skończymy sprawę i Misza wróci do domu. To moje ostatnie słowo.

– Rozumiem.

Ikupow podszedł do okna. Stał z rękami założonymi na plecach, kontemplując zapadającą ciemność. Wzdłuż brzegu jeziora i na wzgórzu Campione d’Italia błyszczały światła. Przez długą chwilę milczał, przyglądając się odmienionemu krajobrazowi.

– Będziemy musieli przyspieszyć bieg wydarzeń, to wszystko – powiedział w końcu. – A ty zaczniesz od Sewastopola. Użyj jedynego nazwiska, które znamy; tego, które podał Piotr, nim popełnił samobójstwo. – Odwrócił się, spojrzał prosto w oczy Arkadina. – Teraz wszystko zależy od ciebie, Leonidzie. Ten atak jest w fazie planowania od trzech lat. Opracowano go, by podważyć podstawy amerykańskiej ekonomii. Jeszcze tylko dwa tygodnie i stanie się rzeczywistością. – Bezgłośnie przeszedł po kobiercu.

– Philippe da ci pieniądze, dokumenty, broń, której nie sposób wykryć środkami elektronicznymi… wszystko, czego możesz potrzebować. Znajdź tego człowieka z Sewastopola. Odzyskaj dokument, a kiedy już go zdobędziesz, prześledź kanał informacyjny aż do jego początku i zamknij go, żeby już nigdy nie został wykorzystany przeciwko naszym planom.

Księga pierwsza

Rozdział 1

– Kim jest David Webb?

Stojąca przed jego biurkiem w gabinecie Georgetown University Moira Trevor zadała to pytanie tak poważnie, że Jason Bourne poczuł się w obowiązku udzielić odpowiedzi.

– Dziwne – powiedział – ale o to nikt mnie jeszcze nie pytał. David Webb to specjalista w dziedzinie lingwistyki, ojciec dwójki dzieci żyjących sobie spokojnie i szczęśliwie na ranczu w Kanadzie z dziadkami, rodzicami Marie.

Moira zmarszczyła brwi.

– Nie tęsknisz za nimi?

– Strasznie za nimi tęsknię – przyznał Bourne – ale szczerze mówiąc, znacznie im lepiej tam, gdzie są, niż byłoby tutaj. Bo jakie życie mógłbym im zapewnić? No i jeszcze to ciągłe zagrożenie spowodowane tożsamością Bourne’a. Marie porwano i grożono jej, żeby zmusić mnie do zrobienia czegoś, czego nie chciałem zrobić. Nie dopuszczę, by ta sytuacja się powtórzyła.

– Przecież widujesz się z nimi od czasu do czasu.

– Tak często jak to możliwe… ale to trudne. Nie mogę dopuścić, by ktoś mnie śledził po drodze.

– Jestem całym sercem z tobą. – Moira powiedziała to szczerze. Uśmiechnęła się. – Muszę przyznać, że to dziwne widzieć cię na uniwersytecie, za biurkiem. – Roześmiała się.

– Mam ci kupić fajkę i marynarkę z łatami na łokciach?

Bourne odpowiedział jej uśmiechem.

– Bardzo dobrze się tu czuję, wiesz? Naprawdę doskonale.

– Cieszę się. Śmierć Martina była ciosem dla nas obojga. Moim środkiem uśmierzającym jest praca na pełny etat. Twoim: uniwersytet i nowe życie.

– Powiedziałbym, że raczej stare życie. – Jason rozejrzał się dookoła. – Marie była najszczęśliwsza, kiedy uczyłem. Wiedziała, że codziennie wrócę z pracy, zjem obiad z nią i dzieciakami.

– A ty? Byłeś tu najszczęśliwszy?

Twarz mężczyzny spoważniała, zachmurzyła się.

– Byłem szczęśliwy z Marie – powiedział, patrząc Moirze w oczy. – Nie wyobrażam sobie, żebym potrafił powiedzieć to komukolwiek oprócz ciebie.

– Rzadki komplement, biorąc pod uwagę, że to właśnie ty go powiedziałeś.

– Czyżbym rzeczywiście tak oszczędzał na komplementach?

– Jesteś mistrzem zachowywania tajemnicy. Jak Martin. Tylko mam poważne wątpliwości, czy dobrze ci to robi.

– Jestem absolutnie pewien, że nie. Ale takie życie wybraliśmy.

– Skoro już o tym mówimy. – Moira usiadła na krześle po drugiej stronie biurka. – Przyszłam trochę wcześniej na nasz umówiony lunch, bo chciałam porozmawiać właśnie o sytuacji w pracy, ale teraz, gdy widzę cię takiego zadowolonego, doprawdy nie wiem, czy mówić dalej.

Bourne tymczasem wspominał chwilę, kiedy zobaczył ją po raz pierwszy: smukłą, zgrabną dziewczynę we mgle, wijące się czarne włosy otaczające twarz. Stali na blankach Cloisters od strony Hudson River. Przyszli tu pożegnać ich wspólnego przyjaciela, Martina Lindrosa. Próbując go ratować, Bourne wykazał się wyjątkowym męstwem… lecz poniósł klęskę.

Dziś Moira ubrana była w wełniany kostium i jedwabną, rozpiętą pod szyją bluzkę. Jej twarz wyrażała siłę, nos miała duży, piwne oczy wielkie, szeroko rozstawione, bardzo inteligentne, lekko skośne. Włosy dziewczyny opadały na ramiona w gęstych falach. Były w niej jakiś niezwykły spokój i pewność siebie; ta kobieta wiedziała, czego chce, i niech lepiej nikt nie próbuje jej onieśmielać lub przestraszyć. Nikt, ani inna kobieta, ani żaden mężczyzna.

Być może właśnie to Bourne cenił w niej najbardziej. W ogóle niepodobna do Marie, pod tym względem zdecydowanie ją przypominała. Nigdy nie wypytywał jej o związek z Martinem, zakładał jednak, że był to związek uczuciowy; w końcu Martin wydał mu polecenie wysłania jej tuzina czerwonych róż, gdyby spotkała go śmierć. Wypełnił je posłusznie, czując smutek tak dotkliwy, że aż go to zdziwiło.

Teraz, siedząc wygodnie, ze smukłymi nogami założonymi jedna na drugą, wyglądała jak wzór europejskiej bizneswoman. Powiedziała mu kiedyś, że jest pół Angielką, pół Francuzką, ale w genach ciągle nosiła wspomnienie weneckich i tureckich przodków. Była dumna z tej gorącej krwi, pamiątki po wojnach, bitwach, płomieniach uczuć.

– Mów. – Jason pochylił się, oparł łokcie na biurku.

– Chętnie dowiem się, co masz do powiedzenia.

Moira skinęła głową.

– W porządku. Wiesz już ode mnie, że NextGen Energy Solutions zakończyła budowę terminalu płynnego gazu naturalnego w Long Beach. Pierwszy transport przyjmiemy za dwa tygodnie. No i wpadłam na pomysł, który teraz wydaje się kompletnie szalony, ale niech będzie. Myślałam, że może zostaniesz naszym szefem bezpieczeństwa. Dyrekcja martwi się trochę, bo terminal wydaje się cholernie kuszącym celem dla każdej grupy terrorystycznej na świecie. Przypadkiem się z nimi zgadzam. No i nie znam nikogo oprócz ciebie, kto uczyniłby go bezpieczniejszym.

– Czuję się zaszczycony, ale… mam tu pewne obowiązki.

Przecież wiesz, że profesor Specter zrobił mnie dziekanem wydziału lingwistyki porównawczej. Nie chcę go rozczarować.

– Bardzo lubię Dominica Spectera, naprawdę. Nie robiłeś żadnej tajemnicy z tego, że uważasz go za mentora… że David Webb uważa go za mentora. Ale spotkałam cię jako Jasona Bourne’a i to jego poznałam dobrze przez te kilka ostatnich miesięcy. Kto jest jego mentorem?

Twarz Bourne’a się zachmurzyła, tak jak poprzednio na wspomnienie Marie.

– Alex Conklin nie żyje.

Moira poruszyła się na krześle.

– Jeśli zechcesz pracować dla mnie, pamiętaj, nie będziesz niósł żadnego bagażu. O tym też warto pomyśleć. Będziesz miał szansę zostawić za sobą życie ich obu, i Davida Webba, i Jasona Bourne’a. Wkrótce lecę do Monachium, bo tam produkują najważniejszy element terminalu. Potrzeba mi rady eksperta przy ocenie specyfikacji.

– Na tym świecie ekspertów nie brakuje.

– Ale nie ma takiego, którego opinii ufałabym jak twojej. To sprawa o kluczowym znaczeniu. Ponad połowa towaru wysyłanego do Stanów Zjednoczonych przechodzi przez port w Long Beach, więc potrzebujemy specjalnych środków bezpieczeństwa. Rząd amerykański zdążył już pokazać, że nie ma ani czasu, ani specjalnej ochoty na ochronę transportu towarów komercyjnych, więc musimy chronić je sami. Terminal może być rzeczywiście zagrożony, to poważna sprawa. Wiem, że jesteś ekspertem. Potrafisz obejść najbardziej skomplikowane systemy zabezpieczeń. Nikt oprócz ciebie nie zastosuje niekonwencjonalnych środków.

Bourne wstał.

– Posłuchaj mnie, Moiro – powiedział poważnie. – Marie była największą wielbicielką Davida Webba. Po jej śmierci dałem sobie z nim spokój. Ale on nie umarł. Nie jest kaleką. Żyje we mnie. Kiedy zasypiam, śnię o jego życiu, jakby to było życie obcego człowieka, i budzę się, ociekając potem.

Czuję się tak, jakby jakaś część mnie została amputowana. Nie chcę się tak czuć. Pora oddać Davidowi Webbowi to, co mu się należy.

• • •

Veronica Hart lekkim, wręcz beztroskim krokiem przechodziła przez jeden posterunek kontrolny po drugim w drodze do bunkra, jakim jest Zachodnie Skrzydło Białego Domu. Miała dostać nową pracę na stanowisku dyrektora Centrali Wywiadu – budzącą szacunek i trudną, zwłaszcza po dwóch zeszłorocznych klęskach: morderstwie i poważnym zagrożeniu bezpieczeństwa narodowego. A jednak nigdy jeszcze nie była tak szczęśliwa. Potrzebowała poczucia celu, to uważała za najważniejsze; praca związana z ogromną odpowiedzialnością stanowiła ostateczne usprawiedliwienie jej wysiłków, niepowodzeń oraz zagrożeń, których winna była nie ona sama, lecz jej płeć.

No i pozostawała jeszcze jedna kwestia. W wieku czterdziestu sześciu lat Veronica Hart miała zostać najmłodszym dyrektorem CI, jaki kiedykolwiek pełnił tę funkcję. Przynajmniej dla niej nie było w tym nic dziwnego. Niezwykła wręcz inteligencja w połączeniu z żelazną determinacją uczyniły ją już najmłodszą absolwentką jej uniwersytetu, a także najmłodszym funkcjonariuszem wywiadu wojskowego i najwyższego dowództwa armii, najmłodszym agentem prywatnej firmy wywiadowczej Black River na lukratywnych placówkach w Afganistanie i Rogu Afryki; a co tam właściwie robiła, kim dowodziła i dokładnie gdzie, nie wiedzieli nawet szefowie siedmiu dyrektoriatów CI.

A teraz wreszcie zaledwie krok dzielił ją od szczytu, powyżej którego w wywiadzie nie istniało już nic. Szczęśliwie przeskoczyła wszystkie płotki, ominęła pułapki, pokonała labirynty, nauczyła się, czyim być przyjacielem, a komu pokazać plecy. Znosiła nieustające oszczerstwa dotyczące jej życia seksualnego, plotki o niestosownym zachowaniu, historie o tym, jak polega na inteligencji swych podwładnych – mężczyzn, którzy podobno muszą za nią myśleć. Triumfowała raz za razem, stanowczo przebijając kołkiem serca kłamstw i więcej niż raz spychając na dno ich autorów.

W tym momencie swego życia dysponowała już siłą, z którą trzeba się było liczyć, i całkiem słusznie rozkoszowała się tą świadomością. Spotkania z prezydentem oczekiwała więc z lekkim sercem. W teczce niosła plik papierów: jej własny projekt zmian, mających wyciągnąć CI z bagna, w którym pozostawili ją Karim al-Jamil i morderstwo jej poprzednika. Nikt nie był szczególnie zaskoczony tym, że w agencji panował totalny bałagan, że morale nigdy nie było niższe, no i oczywiście tym, że nominacja Hart budziła coś więcej niż niechęć siedmiu szefów dyrektoriatów – samych mężczyzn – z których każdy wierzył, że to on powinien dostać awans.

Chaos i upadek morale… to miało się wkrótce zmienić. Victoria doskonale wiedziała, jak tego dokonać, pomysłów jej nie brakowało. Ani przez chwilę nie wątpiła w to, że prezydent będzie zachwycony nie tylko jej planami, lecz także szybkością, z jaką będzie je wcielać w życie. Organizacja wywiadowcza tak ważna, tak istotna jak Centrala Wywiadu nie może dłużej znosić beznadziei, w której się pogrążyła. Tylko antyterrorystyczna czarna operacja, Typhon, dzieło i ukochane dziecko Martina Lindrosa, prowadzona była normalnie, za co podziękowania należały się jej dyrektorce, Sorai Moore. Soraya przejęła kierownictwo gładko, bez najmniejszych problemów, a jej agenci kochali ją i poszliby za nią w ogień. Jeśli zaś chodzi o resztę CI, to już jej zadaniem było uzdrowić agencję, dodać jej energii i dać poczucie celu i sensu działania.

Zaskoczyło ją, wręcz zszokowało, kiedy w Gabinecie Owalnym spotkała nie tylko prezydenta, lecz także Luthera LaValle’a, pana i władcę wywiadu w Pentagonie, oraz jego zastępcę generała Richarda P. Kendalla. Ignorując ich, przeszła po miękkim, niebieskim amerykańskim dywanie uścisnąć dłoń gospodarza; wysoka, smukła platynowa blondynka o długiej szyi. Fryzurę miała nie tyle męską, ile praktyczną i sugerującą rzeczowe podejście do pracy, ubrana była w granatowoczarny kostium, czółenka na niskim obcasie, nosiła małe złote kolczyki i tylko tyle makijażu, ile to konieczne. Paznokcie obcinała krótko.

– Siadaj, proszę, Veronico – powiedział uprzejmie prezydent. – Znasz Luthera LaValle’a i generała Kendalla.

– Oczywiście. – Veronica skinęła głową niemal niedostrzegalnie. – Miło was widzieć, panowie.

Było to twierdzenie bardzo dalekie od prawdy. Nienawidziła LaValle’a – pod wieloma względami najniebezpieczniejszego człowieka w amerykańskim wywiadzie, także dlatego, że ze wszystkich sił wspierał go niemal wszechwładny E.R. „Bud” Halliday, sekretarz obrony. LaValle był egotystą pożądającym wyłącznie władzy, święcie wierzącym, że amerykańskim wywiadem powinni rządzić wyłącznie jego ludzie. Żywił się wojną jak inni ludzie mięsem i ziemniakami. Była niemal pewna, choć nigdy nie umiała tego udowodnić, że to on był autorem co drastyczniejszych plotek na jej temat. Uszczęśliwiało go rujnowanie ludzkich reputacji, uwielbiał stać dumnie na stosie czaszek pokonanych wrogów.

LaValle przejął inicjatywę w czasach Afganistanu i następnie Iranu, wykorzystując charakterystyczne dla Pentagonu mgliste określenie: „Przygotowanie pola bitwy na przybycie żołnierzy”. Dzięki temu zdołał rozszerzyć prerogatywy instytucji zbierającej dane wywiadowcze dla Pentagonu do tego stopnia, że wkroczył na tereny zarezerwowane dla Centrali Wywiadu, powodując tym spore zamieszanie. Wszyscy w kręgach wywiadowczych wiedzieli, że chce przejąć agentów CI i jej budowaną latami międzynarodową siatkę. Do jego modus operandi pasowało to, że po śmierci zarówno Starego, jak i namaszczonego przez niego następcy spróbuje tego dokonać w najbardziej agresywny sposób. Dlatego też na jego widok i na widok jego wiernego pieska w głowie Veroniki rozdzwoniły się dzwonki alarmowe.

Przed biurkiem prezydenta stały trzy krzesła ustawione w luźne półkole. Dwa z nich były już, oczywiście, zajęte. Dla Veroniki Hart pozostało trzecie; zajęła miejsce aż nazbyt świadoma tego, że ma po bokach mężczyzn i że to z pewnością nie przypadek. Roześmiała się w duchu. Jeśli ci dwaj chcą ją onieśmielić, sprawić, by poczuła się osaczona, to… nie mogli się bardziej pomylić. I tylko w Bogu nadzieja, pomyślała jeszcze, kiedy prezydent zaczynał spotkanie, że za godzinę ten mój chichot nie odbije mi się czkawką.

• • •

Bourne zamykał drzwi swego gabinetu, kiedy zza rogu wybiegł Dominic Specter. Na widok przyjaciela znikła głęboka zmarszczka na jego wysokim czole.

– Davidzie, jak to dobrze, że złapałem cię, nim wyszedłeś! – wykrzyknął uradowany. Po czym, wcielenie uprzejmości, ukłonił się jego towarzyszce w staroświecki, europejski sposób.

– I piękną Moirę, oczywiście. – Powiedziawszy to, całą uwagę skupił na Jasonie.

Specter był niewysokim mężczyzną, pełnym energii, mimo że przekroczył już siedemdziesiątkę. Jego na pozór doskonale okrągła głowa wyrastała nad linię włosów kończących się na wysokości uszu. Oczy miał ciemne, przenikliwe, skórę opaloną na brąz. Szerokie usta sprawiały, że przypominał uśmiechniętą żabę gotową skoczyć z jednego liścia lilii wodnej na drugi.

– Mam drobny problem i chciałbym go z tobą przedyskutować – powiedział. Uśmiechnął się rozbrajająco.

– Rozumiem, że dziś wieczorem nie masz czasu. Czy mogę brać pod uwagę jutrzejszy obiad?

Bourne poznał, że pod uśmiechem jego starego mentora coś się kryje, że mężczyzna ma jakiś problem.

– A może spotkalibyśmy się na śniadaniu? – zaproponował.

– Jesteś pewien, że się dla mnie nie poświęcasz, Davidzie? – spytał Specter, choć na jego twarzy odmalowała się wielka ulga.

– Nawet wolę śniadanie – skłamał Bourne. – Ósma?

– Wspaniale! Już nie mogę się doczekać.

Specter ukłonił się Moirze i odszedł szybko.

– Żywe srebro – powiedziała Moira. – Gdybym ja miała takich profesorów.

– Studia musiały być dla ciebie piekłem – zauważył Bourne.

– Nie przesadzajmy. – Roześmiała się. – A poza tym studiowałam tylko przez dwa lata. Potem uciekłam do Berlina.

– Uwierz mi, gdybyś spotkała na swej drodze takiego Spectera, twoje doświadczenia byłyby zupełnie inne.

Ominęli kilka grup studentów plotkujących i dyskutujących o wykładach. Przeszli korytarzem do drzwi, po kilku stopniach zeszli na czworokątny dziedziniec. Szybkim krokiem skierowali się do restauracji, w której mieli zjeść kolację. Mijali ich studenci niemal biegnący ścieżkami między drzewami i trawnikami. Gdzieś w oddali grał zespół; wokół niósł się charakterystyczny dla wszystkich studenckich kampusów powolny, senny rytm. Po niebie płynęły kłęby chmur niczym klipry z wydętymi żaglami. Znad Potomacu wiał wilgotny wiatr.

– Był czas, kiedy wpadłem w głęboką depresję – mówił dalej Bourne. – Wiedziałem, ale nie akceptowałem; rozumiesz, o co mi chodzi, prawda? Profesorowi Specterowi udało się nawiązać ze mną kontakt. Był jak koło rzucone tonącemu. Najbardziej potrzebowałem poczucia ładu i stabilizacji. Naprawdę nie wiem, co by ze mną było, gdyby nie on. Jako jedyny rozumiał, że kiedy pogrążam się w języku, jestem szczęśliwy. Niezależnie od tego, kim byłem, jedno pozostawało niezmienione: moje zdolności językowe. Uczenie się języka to jak poznawanie historii, tylko od środka. Obejmuje wojny etniczne, religię, sprzeniewierzenia, kompromisy, politykę. Można się z niego nauczyć tyle, bo kształtowała go historia.

Zdążyli już opuścić tereny uniwersyteckie. Szli 36th Street w stronę restauracji 1789, ulubionej knajpki Moiry, mieszczącej się w ratuszu federalnym. Na miejscu zaprowadzono ich na piętro, do stolika przy oknie. Sala wyłożona była boazerią w staroświeckim stylu, na stołach zastawionych elegancką porcelaną i szkłem płonęły świece. Usiedli naprzeciw siebie, zamówili drinki. Bourne pochylił się przez stolik.

– Posłuchaj mnie, Moiro – powiedział cicho.

– Zamierzam powiedzieć ci coś, o czym wie bardzo niewielu ludzi. Nadal prześladuje mnie tożsamość Bourne’a. Kiedyś Marie bardzo się martwiła, że decyzje, które musiałem podejmować, że to, co musiałem robić jako Jason Bourne, pozbawi mnie w końcu uczuć. Przyjdę do niej, a po Davidzie Webbie nie zostanie ślad. Nie mogę na to pozwolić.

– Jasonie, przecież od chwili, kiedy spotkaliśmy się, by rozrzucić prochy Martina, spędziliśmy ze sobą sporo czasu i nie zauważyłam, byś utracił cokolwiek ze swego człowieczeństwa.

Umilkli. Kelner postawił przed nimi drinki, podał obojgu menu. Gdy tylko odszedł, Bourne przerwał ciszę.

– Nawet nie wiesz, jak bardzo mnie pocieszyłaś. Krótko się znamy, owszem, ale już nauczyłem się ufać twojej opinii. Nie jesteś podobna do ludzi, których spotykałem do tej pory.

Moira podniosła szklaneczkę. Wypiła łyk, ale nie spuszczała wzroku ze swego towarzysza.

– Dziękuję. To rzeczywiście wielki komplement, biorąc pod uwagę, kto go powiedział. Zwłaszcza że wiem, kim była dla ciebie Marie.

Bourne zapatrzył się w dno szklaneczki. Jego towarzyszka wyciągnęła rękę nad sztywnym, białym lnianym obrusem, ujęła jego dłoń.

– Przepraszam. Teraz znowu uciekasz we wspomnienia.

Spojrzał na ich stykające się dłonie; nie zrobił nic, by przerwać kontakt. Podniósł wzrok.

– Polegałem na niej w wielu sprawach, a teraz okazuje się, że coraz bardziej się od nich oddalam.

– Czy to dobrze, czy źle?

– Nie wiem. Tak po prostu jest.

Na jego twarzy widać było cierpienie, serce Moiry wręcz się do niego wyrywało. Przed zaledwie kilkoma miesiącami widziała go stojącego na murach Cloisters. Urnę z prochami Martina przyciskał do piersi tak mocno, jakby nie potrafił się z nim pożegnać. Nikt nic jej nie powiedział, ale i tak zorientowała się, jak wiele ci dwaj znaczyli dla siebie nawzajem.

– Martin był twoim przyjacielem – powiedziała teraz.

– Narażałeś życie, żeby go uratować. Tylko mi teraz nie mów, że nic dla ciebie nie znaczył. A poza tym sam twierdzisz, że nie jesteś już Jasonem Bourne’em, tylko Davidem Webbem.

– Toś mnie przyłapała – przyznał z uśmiechem.

Moira nie zareagowała. Była bardzo poważna.

– Chciałabym cię o coś zapytać, ale nie wiem, czy mam prawo.

– Możesz mnie pytać o wszystko – odparł z równą powagą, a ona odetchnęła głęboko i zaryzykowała.

– Jasonie, powiedziałeś mi, że dobrze czujesz się na uniwersytecie, i jeśli rzeczywiście tak jest, to świetnie. Ale wiem też, że obwiniasz się zarówno o śmierć Martina, jak i o to, że nie umiałeś mu pomóc. Tylko… jedno musisz zrozumieć. Jeśli ty nie mogłeś go ocalić, to nikt nie mógł. Zrobiłeś co w twojej mocy; jestem pewna, że on o tym wiedział. Za to ja zaczynam się zastanawiać, czy nie myślisz czasem, że zawiodłeś Martina… i że nie dorastasz już do standardów Bourne’a. Zadałeś sobie kiedyś pytanie, czy przyjąłeś ofertę profesora Spectera i pracę na uniwersytecie tylko po to, by pozostawić za sobą życie Jasona Bourne’a?

– Ależ oczywiście.

Po śmierci Martina jeszcze raz postanowił zrezygnować z życia w pogoni i ucieczce, porzucić rzekę niosącą w swym nurcie tyle martwych ciał co Ganges. Ale pozostawały wspomnienia. Te smutne pamiętał. Inne, cienie wypełniające jaskinie jego umysłu, wydawały się niepozbawione kształtu, lecz gdy się do nich zbliżał, oddalały się jak niesione falą odpływu. Pozostawały tylko zbielałe kości tych, których zabił, i tych, którzy przez niego zginęli. Wiedział, wiedział z całą pewnością, że jak długo oddycha, tak długo tożsamość Bourne’a będzie żyć.

Kiedy znów się odezwał, w jego oczach było cierpienie.

– Musisz przynajmniej spróbować zrozumieć, jak trudno jest mieć dwie osobowości walczące ze sobą przez cały czas. Każdą swoją cząstką, w każdej chwili marzę tylko o tym, by wyrzucić jedną z nich na zawsze z mojego życia.

– Którą?

– I to jest ze wszystkiego najgorsze. Ilekroć zdaje mi się, że wiem, uświadamiam sobie, że nie znam odpowiedzi na to pytanie.

Rozdział 2

Luther LaValle był równie telegeniczny jak prezydent, ale o jedną trzecią od niego młodszy. Miał włosy koloru słomy, zaczesane gładko do tyłu jak u filmowego amanta z lat trzydziestych i czterdziestych, i bardzo ruchliwe dłonie. Generał Kendall stanowił jego przeciwieństwo ze swą kwadratową szczęką i oczami jak paciorki; prawdziwa esencja sztywnego oficera, potężnie zbudowanego, muskularnego, zapewne zawróconego eksobrońcy w Winconsin albo Ohio State. W każdym razie teraz patrzył na swego szefa tak, jak ofensywny pomocnik patrzy na rozgrywającego, dyktującego schemat ataku.

Spotkanie się rozpoczęło.

– Lutherze, ponieważ to ty poprosiłeś o spotkanie, sądzę, że powinieneś zabrać głos jako pierwszy.

LaValle skinął głową, jakby to ustępstwo ze strony głowy państwa należało mu się z samej natury rzeczy.

– Po ostatnich klęskach Centrali Wywiadu kumulujących się w jej infiltracji na najwyższym szczeblu i związanym z tym zabójstwem poprzedniego dyrektora należy wprowadzić ściślejsze zasady bezpieczeństwa i kontroli. Może to zrobić wyłącznie Pentagon.

Veronica poczuła się w obowiązku przerwać mu, nie dopuścić, by zdystansował ją na starcie.

– Pozwolę sobie nie zgodzić się z tą opinią – powiedziała, kierując swe słowa bezpośrednio do prezydenta. – Czynnik ludzki w zbieraniu danych wywiadowczych zawsze leżał w kompetencjach CI. Nasze siatki są nieporównane, podobnie armie kontaktów pracujące dla nas od dziesięcioleci. Pentagon zawsze specjalizował się w elektronicznych środkach wywiadu. Są to dwie różne rzeczy wymagające innych metodologii, innego sposobu myślenia.

LaValle uśmiechnął się uroczo, niczym przed kamerami Fox TV albo podczas rozmowy z Larrym Kingiem.

– Zaniedbałbym swe obowiązki, gdybym nie przypomniał w tym momencie, że sytuacja wywiadu zmieniła się radykalnie od dwa tysiące pierwszego roku. Jesteśmy w stanie wojny. Moim zdaniem ta sytuacja może trwać bez końca i dlatego Pentagon wykorzystał swe doświadczenie, rozszerzając pole działania poprzez tworzenie tajnych zespołów personelu DIA oraz sił specjalnych prowadzących skuteczne operacje kontrwywiadowcze w Iraku i Afganistanie.

– Z całym szacunkiem, pan LaValle i jego machina wojskowa aż nazbyt chętnie wypełniają każdą potencjalną próżnię, a jeśli takiej nie ma, to ją tworzą. Wspólnie z generałem Kendallem pragną stworzyć obraz niekończącego się konfliktu, w który mamy oczywiście uwierzyć. – Wyjęła z teczki arkusz papieru, przeczytała: – „Jak wynika z dowodów, systematycznie rozbudowywali osobowe zasoby zbierania informacji, kierując je poza Afganistan i Irak, na terytoria CI, często z katastrofalnym skutkiem”.

Prezydent rzucił okiem na wręczone mu akta.

– Wprawdzie nie mam żadnych zastrzeżeń co do argumentacji, Veronico – przyznał – ale wydaje się, że Kongres jest po stronie Luthera. Dał mu dwadzieścia pięć milionów dolarów na opłacanie informatorów i rekrutowanie najemników w terenie.

– To część problemu, nie rozwiązanie – powiedziała Veronica z naciskiem. – Stoi za tym fałszywa metodologia, ta sama, którą stosowano od zawsze, od OSS w Berlinie w czasie drugiej wojny światowej. Płatni informatorzy często zwracali się przeciw nam, służyli drugiej stronie, dezinformowali. A jeśli chodzi o najemników, możemy posłużyć się przykładem talibów i innych muzułmańskich grup powstańczych. Zawsze, do ostatniego człowieka, obracały się one przeciw nam, a ich członkowie stawali się naszymi zaciekłymi wrogami.

– Coś w tym jest – przyznał prezydent.

– To przeszłość – warknął gniewnie generał Kendall. Z każdym słowem Veroniki twarz coraz bardziej czerwieniała mu z wściekłości. – Nie ma żadnych dowodów na to, że nowi informatorzy lub najemnicy, bez których nie wygramy przecież na Bliskim Wschodzie, mieliby nas zawieść czy z nami walczyć. Wręcz przeciwnie, dostarczyli informacji będących nieocenioną pomocą dla naszych żołnierzy na polu bitwy.

– Z definicji najemnicy sprzedają swą lojalność tym, którzy płacą najwięcej. Stulecia historii, od czasów rzymskich, stanowią wystarczający dowód.

– Ta walka na słowa do niczego nie prowadzi. – LaValle poruszył się na krześle niespokojnie, najwyraźniej zaskoczyła go tak ostra obrona CI. Kendall wręczył mu teczkę, którą ten przekazał prezydentowi. – Wraz z generałem spędziliśmy dwa tygodnie, przygotowując tę oto propozycję restrukturyzacji Centrali Wywiadu, która powinna rozpocząć się już dziś. Pentagon jest gotów wcielić w życie swój plan, gdy tylko dostaniemy aprobatę prezydenta.

Ku przerażeniu Veroniki prezydent odebrał akta, przerzucił je szybko i oddał jej.

– Co ty na to?

A ona gotowała się z wściekłości. Już kopano pod nią dołki. Pocieszyła się tym, że przy okazji odbyła właśnie dobrą lekcję poglądową. Nie ufaj nikomu, nawet tym, którzy sprawiają wrażenie sojuszników. Aż do tej chwili była pewna, że ma pełne poparcie prezydenta. Nie powinien jej zaskoczyć fakt, że LaValle, będący przecież tylko tubą sekretarza obrony Hallidaya, dysponował siłą wystarczającą, by doprowadzić do tego spotkania. Ale to, że sam prezydent proponował jej rozważenie możliwości przejęcia jej agencji przez Pentagon, było oburzające i szczerze mówiąc, także w najwyższym stopniu niepokojące. Nawet nie dotknęła papierów, tylko wyprostowała się na krześle.

– Panie prezydencie, te propozycje należy uznać za nieistotne… w najlepszym przypadku. Oburza mnie niemaskowana w swej bezczelności próba rozszerzenia granic imperium wywiadowczego tego pana kosztem Centrali Wywiadu. Po pierwsze, Pentagon nie nadaje się do kierowania naszą wielką siecią agentów w terenie, co już wykazałam. I pomijam fakt zdobycia ich zaufania. Po drugie, ten zamach stwarza niebezpieczny precedens dla całej społeczności wywiadowczej. Przejście pod dowództwo sił zbrojnych nie przysłuży się naszemu potencjałowi, nie pomoże w gromadzeniu informacji. Raczej przeciwnie, jawna pogarda dla życia ludzkiego, historia nielegalnych operacji wraz z doskonale udokumentowanym marnotrawstwem finansowym czynią z Pentagonu bardzo złego kandydata na kłusownika na cudzym terenie, zwłaszcza na terenie CI.

Tylko obecność prezydenta skłoniła LaValle’a do powstrzymania ataku wściekłości.

– Panie prezydencie, Centrala Wywiadu jest w rozsypce. Należy doprowadzić ją do porządku najszybciej jak to tylko możliwe. Jak mówiłem, nasz plan można wprowadzić w życie już dzisiaj.

Veronica wstała, wręczyła prezydentowi gruby plik papierów: swój plan uzdrowienia CI.

– Panie prezydencie, obowiązek zmusza mnie do powtórzenia tego, co powiedziałam w trakcie naszej rozmowy, a co uważam za najistotniejsze. Służyłam w wojsku, ale przyszłam tu z sektora prywatnego. Centrala Wywiadu nie tylko potrzebuje oczyszczenia, lecz także musi zacząć myśleć w sposób nieskażony uprzedzeniami, które już wpędziły nas w tę sytuację nie do wytrzymania.

• • •

– Prawdę mówiąc, dziś sam nie wiem, kim jestem. – Jason Bourne uśmiechnął się, pochylił nad stolikiem i powiedział cicho: – Posłuchaj, mam do ciebie prośbę: wyjmij telefon komórkowy tak, żeby nikt tego nie zauważył, i zadzwoń do mnie. Poradzisz sobie?

Cały czas patrząc mu w oczy, Moira wymacała telefon i wcisnęła odpowiedni przycisk szybkiego wybierania. Bourne zareagował na sygnał, udał, że z kimś rozmawia, po czym rozłączył się i powiedział:

– Muszę iść. Coś się stało. Przepraszam.

Cały czas patrzyła mu w oczy.

– Nie możesz choćby udać, że ci przykro?

Posmutniał jak na komendę.

– Naprawdę musisz iść? – spytała normalnym głosem.

– Teraz?

– Niestety. – Bourne położył na stole kilka banknotów.

– Będziemy w kontakcie.

Skinęła głową zaskoczona, zastanawiając się, co zobaczył lub usłyszał.

• • •

Jason Bourne opuścił restaurację. Zszedł po schodach, zaraz za drzwiami skręcił w prawo, przeszedł ćwierć przecznicy i wszedł do sklepu z ceramiką artystyczną. Ustawił się tak, by przez szybę wystawową widzieć ulicę, a jednocześnie móc udawać, że przebiera wśród misek i innych naczyń.

Sklep minęło kilka osób: jakaś młoda para, starszy pan z laską, trzy roześmiane dziewczyny, ale nie było wśród nich mężczyzny, który usiadł z tyłu, w rogu sali, niemal dokładnie półtorej minuty po nich. Bourne zwrócił na niego uwagę od razu, gdy tylko ten się pojawił. Kiedy zaś poprosił o stolik z tyłu, naprzeciw ich stolika, nie miał wątpliwości: ktoś go śledzi. Nagle poczuł doskonale znany niepokój, ten sam, który podrażnił mu nerwy, gdy zagrożone było życie Marie i Martina. Martin zginął. Nie miał zamiaru pozwolić zginąć Moirze.

Jego wewnętrzny radar, obiegający salę co kilka minut, nie wykrył innych zagrożeń, więc Jason czekał teraz na ogon w sklepie z ceramiką. Minęło pięć minut, nic się nie stało. Opuścił sklep, przeszedł przez ulicę. Korzystając z latarń i powierzchni odbijających: okien, lusterek samochodowych, przez kolejne kilka minut szukał wzrokiem mężczyzny z restauracji. Wreszcie pewny, że nie ma go w pobliżu, wrócił do knajpki. Wszedł na piętro, ale zatrzymał się w mroku korytarza, nie wchodząc do sali. Interesujący go człowiek siedział spokojnie przy stoliku. Ktoś, kto spojrzałby na niego raz i drugi, byłby pewien, że fascynuje go lektura „The Washingtonian”; ot, zwyczajny turysta, w rzeczywistości jednak zbyt często zerkający na Moirę.

Bourne poczuł, jak robi mu się zimno. To nie jego tropiono, lecz ją.

• • •

Kiedy Veronica Hart minęła ostatni punkt kontrolny Zachodniego Skrzydła, z cienia wyszedł Luther LaValle. Zbliżył się do niej, zrównał z nią krok.

– Dobra robota – powiedział chłodno. – Następnym razem będę lepiej przygotowany.

– Następnego razu nie będzie – odparła Veronica.

– Sekretarz Halliday jest przekonany, że owszem. Ja też.

Znaleźli się w cichym westybulu z jego kopułą i kolumnami.

Mijali ich zapracowani, spieszący się doradcy, zmierzający we wszystkich możliwych kierunkach. Podobnie jak chirurdzy promieniowali atmosferą pewności siebie, jakby należeli do klubu, do którego przeciętny człowiek rozpaczliwie pragnie należeć, choć nie ma na to żadnych szans.

– A gdzie twój osobisty pitbull? Nie dziwiłabym się, gdyby obwąchiwał tyłki.

– Zachowujesz się wręcz impertynencko jak na osobę, której posada wisi na włosku.

– Panie LaValle, mylenie pewności siebie z impertynencją jest dowodem głupoty, niebezpiecznej głupoty.

Zeszli po schodach na poziom ulicy. Ciemność przeszywały płonące na perymetrze punktowe reflektory, dalej widać było palące się latarnie.

– Tak, oczywiście, masz rację – wycofał się niespodziewanie LaValle. – Przepraszam.

Veronica przyjrzała mu się, nie kryjąc sceptycyzmu. Dostrzegła, że się uśmiecha, jakby nieco niepewnie.

– Doprawdy, żałuję, że tak niefortunnie rozpoczęliśmy naszą rozmowę.

Tak naprawdę, pomyślała, żałuję, że rozszarpałam jego i tego Kendalla na strzępy w obecności prezydenta. No, potrafię go zrozumieć.

Zapięła płaszcz w milczeniu, ale LaValle nie dawał za wygraną.

– Być może oboje podeszliśmy do sprawy w niewłaściwy sposób.

– Do jakiej sprawy? – zdziwiła się, poprawiając chustkę pod szyją.

– Upadku Centrali Wywiadu.

Blisko nich, za masywnymi zaporami antyterrorystycznymi ze zbrojonego betonu kręcili się turyści, robili zdjęcia, rozmawiali z ożywieniem, niektórzy podchodzili, niektórzy oddalali się grupkami, zapewne na kolację do McDonalda i Burger Kinga.

– Sądzę, że osiągnęlibyśmy znacznie więcej, gdybyśmy połączyli siły, zamiast się kłócić.

Veronica nie wytrzymała.

– Posłuchaj, kolego. Ty zajmij się swoją robotą, ja zajmę się swoją. Bo ja przynajmniej mam co robić i będę wykonywać swoją pracę bez względu na to, czy twój sekretarz Halliday będzie próbował się wtrącać, czy nie. Osobiście mam szczerze dość waszych podchodów, tego worywania się w miedzę, żeby tylko wasze imperium stawało się coraz większe. Mdli mnie od tego. Macie trzymać się z dala od CI, teraz i w przyszłości. Rozumiesz?

LaValle zrobił taką minę, jakby chciał zagwizdać z podziwu.

– Na twoim miejscu bardziej bym uważał – powiedział szeptem. – Stąpasz po bardzo cienkim lodzie. Jeden fałszywy krok, chwila zawahania i zaczniesz tonąć… a wtedy nie będzie nikogo, żeby ci podać rękę.

W głosie Veroniki zadźwięczała stal.

– Mam dość twoich gróźb, LaValle.

Wiał silny wiatr. Mężczyzna postawił kołnierz płaszcza.

– Kiedy poznasz mnie lepiej, dowiesz się, że ja nigdy nie grożę, wyłącznie przewiduję przyszłość.

Rozdział 3

Sztorm na Morzu Czarnym pasował do Leonida Arkadina. W lejącym deszczu mężczyzna wjechał do Sewastopola od strony lotniska Belbek.

Miasto zajmowało południowo-zachodni kraniec doprawdy godnego pożądania Półwyspu Krymskiego na Ukrainie. Dzięki błogosławieństwu klimatu subtropikalnego morze nigdy tu nie zamarzało. Od czasu założenia miasta przez greckich kupców w 422 roku p.n.e. pod nazwą Chrezones Sewastopol był znaczącym centrum handlowym i militarnym, bazą dla floty zarówno rybackiej, jak i wojennej. Wraz z powolnym upadkiem Chrezonesu, co po grecku oznacza „półwysep”, ludzie wycofali się stąd, pozostawiając wyłącznie ruiny. Współczesny Sewastopol powstał w 1783 roku jako baza morska i forteca strzegąca południowych granic Cesarstwa Rosyjskiego. Historia miasta łączyła się z jego militarną świetnością, sama nazwa, mająca korzenie greckie, oznacza „dostojny” lub „wspaniały”. Wydawało się, że jest ona w pełni uzasadniona. Sewastopol przetrwał dwa krwawe oblężenia podczas wojny krymskiej w latach 1854-1855, w czasie II wojny światowej wytrzymał niemieckie bombardowania przez dwieście pięćdziesiąt dni. Dwukrotnie zrównany z ziemią przy innych okazjach, dwukrotnie powstawał jak feniks z popiołów. Burzliwa historia zrobiła z mieszkańców ludzi twardych i praktycznych. Pogardzali zimną wojną, która dla nich trwała mniej więcej do 1960 roku, kiedy to Rosjanie, chroniąc swą bazę wojskową, po prostu zabronili wszystkim wjazdu do miasta, niezależnie od okoliczności. W 1993 Rosja oddała miasto Ukrainie, Ukraińcy zaś znów otworzyli je dla świata.

Późnym popołudniem Arkadin wyszedł na bulwar Primorski. Niebo było czarne, tylko na zachodzie, na horyzoncie, pozostał cienki czerwony pasek. Port pełen był pękatych rybackich kryp i smukłych statków wojennych o stalowych kadłubach. Gniewne fale biły w pomnik Zatopionych Statków upamiętniający rozpaczliwą obronę przed połączonymi siłami brytyjsko-francusko-turecko-sardyńskimi. Z nierównych granitowych płyt wyrastała metrowa kolumna koryncka zwieńczona rzeźbą orła z rozpostartymi skrzydłami i pochylonym łbem, trzymającego w dziobie wieniec laurowy. Naprzeciw niego artysta umieścił granitowe molo z rzędem kotwic rosyjskich statków, które zatopiono rozmyślnie, by zablokować port i w ten sposób uczynić go niezdobytym.

Arkadin zameldował się w hotelu Obłast, gdzie wszystko, łącznie ze ścianami, wydawało się zrobione z papieru. Meble pokryte były materiałem w szkaradne wzory, kolory walczyły ze sobą jak wrogowie na polu bitwy. Budynek wręcz prosił się o pożar i Leonid zakonotował sobie, żeby nie palić w łóżku.

Na dole, w czymś, co miało uchodzić za hol, poprosił podobnego do gryzonia recepcjonistę o polecenie mu dobrej restauracji i książkę telefoniczną. Tę ostatnią wziął ze sobą, usiadł na twardym tapicerowanym krześle przy oknie wychodzącym na plac Admirała Nachimowa. Sam admirał, bohater pierwszej obrony Sewastopola, stał na wspaniałym cokole, mierząc go surowym wzrokiem, jakby wiedział, co ma nastąpić. Miasto, jak wiele w dawnym Związku Radzieckim, wypełnione było pomnikami przeszłości.

Zerknąwszy jeszcze na przygarbionych przechodniów, przebijających się przez ulewny deszcz, Arkadin zabrał się do studiowania książki telefonicznej. Tuż przed popełnieniem samobójstwa Piotr Zilber podał jedno nazwisko: Oleg Szumienko. Leonid mógł tylko żałować, że nie udało się wydobyć z niego nic więcej, bo teraz musiał przewracać kolejne kartki z nadzieją, że facet w ogóle ma telefon, co poza Moskową i Sankt Petersburgiem zawsze jest wątpliwe. Wynotował sobie pięciu Szumienków, oddał książkę recepcjoniście i wyszedł na ulicę owianą wiatrem, pogrążoną w ciemności fałszywego zmierzchu.

• • •

Pierwszych trzech Olegów Szumienków przyniosło mu tylko rozczarowanie. Udając bliskiego przyjaciela Zilbera, Arkadin powtarzał tę samą historyjkę: ma wiadomość od Piotra, tak ważną, że może ją przekazać tylko osobiście. Za każdym razem otrzymywał tę samą odpowiedź: nic nierozumiejące spojrzenie i potrząśnięcie głową. Po oczach widać było, że jego rozmówcy rzeczywiście nie mają pojęcia, kim jest Piotr Zilber.

Czwarty Szumienko pracował w Yugreftransflocie, u armatora utrzymującego największą flotę statków chłodni na Ukrainie. Ponieważ była to firma państwowa, Arkadin nie od razu odnalazł jej kierownika transportu. Jak wszędzie w byłym ZSRR czysta biurokracja potrafiła bez problemu uniemożliwić jakąkolwiek pracę. Leonid nie mógł pojąć, jak komukolwiek z sektora państwowego udało się cokolwiek zrobić.

Doczekał się wreszcie człowieka, którego szukał, dał się zaprowadzić do maleńkiego biurka, przyjął przeprosiny za spóźnienie. Ten Szumienko okazał się niewysoki, miał czarne włosy i niskie czoło neandertalczyka. Dowiedziawszy się, o co chodzi gościowi, powiedział:

– Najwyraźniej trafił pan na nie tego człowieka. Nie znam żadnego Piotra Zilbera.

Arkadin przyjrzał się swojej liście.

– Pozostał mi już tylko jeden.

– Mogę zobaczyć? No tak, szkoda, że nie przyszedł pan najpierw do mnie. Tych trzech to moi kuzyni. A piąty, u którego pan jeszcze nie był, na nic się nie przyda. Nie żyje. Od pół roku. Wypadek na kutrze. – Szumienko oddał listę Arkadinowi. – Ale… nie wszystko stracone. Jest jeszcze jeden Oleg Szumienko. Żaden krewny, ale ludzie często się mylą, bo mamy taki sam patronimik. Iwanowicz. Nie ma telefonu, więc ciągle dzwonią do mnie, kiedy chcą złapać jego.

– Wie pan może, gdzie go znajdę?

Oleg Iwanowicz Szumienko spojrzał na zegarek.

– Teraz? Tak, oczywiście. Jest w pracy. W wytwórni win, rozumie pan? Szampan. Tak, wiem, Francuzi nie pozwalają nazywać tak żadnego wina oprócz tego, które produkują u siebie, w Szampanii, ale… – zachichotał – …my, w Sewastopolu, produkujemy całkiem niezłego szampana.

Wyprowadził gościa mrocznymi korytarzami do wielkiej hali wejściowej.

– Zna pan Sewastopol, gospodin Arkadin? Nasze miasto podzielone jest na pięć dzielnic. W tej chwili jesteśmy w Gagarinskiej, od Jurija Aleksiejewicza Gagarina, pierwszego kosmonauty. To zachodnia część miasta. Na północy mamy Nachimowską, tam są te słynne, ogromne suche doki, może pan o nich słyszał? Nie? Nie szkodzi. Na wschodzie, dalej od morza, jest część rolnicza. Pastwiska, winnice… co za wspaniały widok, nawet o tej porze roku.

Przerwał. Przeszedł po marmurowej posadzce do długiej lady, za którą siedziało kilku pracowników wyglądających tak, jakby nikt nie powierzył im żadnej pracy co najmniej od roku. Jeden z nich dał mu plan miasta. Szumienko nabazgrał na nim znaczek i podał go gościowi.

– Tu jest wytwórnia – wyjaśnił. Zerknął przez okno.

– O, proszę, przeciera się. Kto wie, nim trafi pan na miejsce, może nawet wyjdzie słońce?

• • •

Bourne szedł uliczkami Georgetown, ukryty w tłumie uczniów i studentów, wydeptujących bruk w poszukiwaniu piwa, dziewczyn i chłopaków. Tak dyskretnie jak to tylko możliwe, śledził śledzącego Moirę. Wcześniej, jeszcze w restauracji, gdy tylko nabrał pewności, że mężczyzna idzie za nią, wycofał się i wrócił na ulicę, skąd zadzwonił na jej komórkę.

– Przychodzi ci do głowy ktoś, kto koniecznie chce cię mieć na oku? – spytał.

– I owszem, znalazłoby się parę osób – usłyszał w odpowiedzi. – Choćby ludzie z mojej firmy. Mówiłam ci przecież, że od czasu budowy tego terminalu LNG w Long Beach wszyscy cierpią na lekką paranoję. NoHold Energy też nie byłoby od tego. Od pół roku kuszą mnie stanowiskiem wiceprezesa. Być może chcą czegoś się o mnie dowiedzieć, żeby przygotować atrakcyjniejszą ofertę?

– Ktoś jeszcze?

– Nie.

Powiedział jej, co powinna zrobić, i teraz, wieczorem, w Georgetown, właśnie to robiła. Oni, ci ludzie z cienia, których zadaniem jest tropienie innych, zawsze mają swe przyzwyczajenia, nawyki, skutki dłużących się, nudnych godzin samotnej pracy. Mężczyzna śledzący Moirę trzymał się wewnętrznej strony chodnika, by w razie konieczności móc uskoczyć w najbliższą bramę.

Znając dziwactwa cienia, Jason mógł go już zdjąć. Ale przysuwając się do niego, ukryty w tłumie, Bourne dostrzegł coś jeszcze. Cień nie pracował sam. Jego towarzysz szedł równo z nim, tyle że po drugiej stronie ulicy. To miało sens. Gdyby Moira postanowiła nagle przejść przez ulicę, to w takim tłumie ten, który szedł bezpośrednio za nią, mógłby mieć kłopoty i stracić ją z oczu. Ci dwaj, kimkolwiek byli, z pewnością woleli nie kusić losu.

Bourne się wycofał, dopasował swój krok do kroku przechodniów. Zadzwonił do Moiry. Już wcześniej wcisnęła do ucha słuchawkę na Bluetooth, mogła więc przyjąć jego rozmowę, niczym się nie zdradzając. Udzielił jej szczegółowych instrukcji i zerwał kontakt ze śledzącymi.

• • •

Moira czuła mrowienie na karku, jakby znalazła się na celowniku zabójcy. Przeszła na drugą stronę, ruszyła w kierunku M Street. Bourne powiedział, że przede wszystkim powinna cały czas pamiętać, żeby iść normalnym krokiem, ani za szybko, ani za wolno. Zaniepokoił ją informacją, że jest śledzona. Mogła tylko udawać, że nic się nie dzieje. Wielu ludzi miało powody, żeby ją śledzić: ludzie z przeszłości i z teraźniejszości; nie wymieniła ich, kiedy rozmawiała z Jasonem. Ale… biorąc pod uwagę zbliżający się dzień otwarcia terminalu, było to z pewnością zjawisko groźne. Rozpaczliwie pragnęła poradzić się Bourne’a w związku z otrzymanymi dziś informacjami, z których wynikało, że możliwy atak terrorystyczny na nową inwestycję to nie teoria, lecz rzeczywistość. Nie mogła jednak porozmawiać o tym z Jasonem. Wiązała ją niepodważalna klauzula umowy zabraniająca zdradzania tajnych informacji komuś spoza firmy.

Na 31st Street skręciła na południe, w stronę Canal Towpath. W jednej trzeciej przecznicy, po jej stronie, wisiała mała plakietka z wytrawionym na niej napisem: „Klejnot”. Otworzyła drzwi w kolorze rubinu, weszła do nowej, drogiej restauracji w rodzaju tych, gdzie do dań dodaje się piankę z karłowatych limonek, liofilizowany imbir i plastry pomarańczowego grapefruita. Uśmiechnęła się słodko do szefa sali i wyznała mu, że szuka przyjaciela. Nim zdążył sięgnąć po księgę rezerwacji, uprzedziła, że nie zna jego nazwiska. Była tu już kilka razy, raz z Bourne’em, więc znała rozkład wnętrza. Z tyłu drugiej sali znajdował się krótki korytarz, a w nim, po prawej stronie, drzwi do dwóch toalet, bez podziału na męską i damską. Dalej prowadził on do kuchni, do której właśnie weszła: jaskrawe światła, błyszczące stalowe patelnie, miedziane rondle, wielkie blachy do pieczenia szalejące na ogniu. Młodzi ludzie, mężczyźni i kobiety, poruszali się szybko, lecz, jak się wydawało, z niemal wojskową precyzją: asystenci szefa kuchni, kucharze zajmujący się tylko jednym etapem przygotowania potraw, przyjmujący zamówienia z sali, cukiernicy specjalizujący się w deserach i ich personel. Wszystkich kontrolował surowy, zawsze poważny chef de cuisine.

Wszyscy ci ludzie skupieni byli na pracy do tego stopnia, że nie mieli czasu na dziwowanie się obecności intruza. Nim w ogóle zauważyli Moirę, zdążyła wymknąć się przez tylne drzwi wychodzące na alejkę wypełnioną pojemnikami na śmieci. A tam czekała już na nią taksówka White Top; jej silnik mruczał cicho.

Moira wsiadła i taksówka odjechała.

• • •

Arkadin jechał przez wzgórza rolniczej dzielnicy Nachimowskiej, zielonej nawet zimą. Mijał kwadraty pól przedzielone niskimi lasami. Niebo się rozjaśniało; ciemne, deszczowe chmury znikały szybko, ich miejsce zajmowały wypiętrzone cumulusy, żarzące się jak węgielki w promieniach osuszającego ziemię słońca. Pokryte złotą poświatą winnice gęstniały, w miarę jak zbliżał się do wytwórni win. O tej porze roku na gałązkach krzaków nie było oczywiście ani liści, ani winogron – pokręcone, skarłowaciałe pniaki przypominające trąby słoni promieniowały własnym życiem, nadającym winnicy atrakcyjną tajemniczość, otaczając ją atmosferą mitu, jakby śpiące krzaki czekały tylko na zaklęcie czarodzieja, by przebudzić się do życia.

Potężna, sękata kobieta o nazwisku Jetnikowa przedstawiła mu się jako bezpośrednia przełożona Olega Iwanowicza Szumienki; zresztą wydawało się, że w wytwórni każdy był czyimś przełożonym. Szersza w ramionach od samego Arkadina miała krągłą, czerwoną od wódki twarz o zdumiewająco drobnych rysach lalki. Włosy wiązała w kok niczym wiejska babuszka, ale przy tym wszystkim była energiczna i rzeczowa.

Zapytany o to, czego tu właściwie szuka, Leonid Arkadin uciekł się do jednej z wielu swych fałszywych tożsamości i wylegitymował się jako pułkownik SBU, Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Na widok legitymacji Jetnikowa zwiędła jak zasuszona roślina i uprzejmie wskazała mu, gdzie znajdzie Szumienkę.

Zgodnie z jej instrukcją Arkadin udał się na poszukiwania korytarzami prowadzącymi do coraz to innych korytarzy. Po drodze otwierał liczne drzwi, jedne po drugich, zaglądał do biur, pomieszczeń gospodarczych i składzików, uprzejmie przepraszał pracowników, jeśli jakichś zobaczył, i szedł dalej.

Olega Iwanowicza znalazł w sali fermentacyjnej. Szumienko okazał się mężczyzną chudym jak patyk, znacznie młodszym, niż można się było spodziewać, najwyżej trzydziestoletnim. Miał gęste włosy koloru nawłoci, sterczące niczym rząd grzebieni. Z przenośnego radiomagnetofonu brzmiała głośna muzyka brytyjskiego zespołu The Cure. Arkadin słyszał go wielokrotnie w moskiewskich klubach, tu jednak, na najdalszej krymskiej prowincji, piosenki tej grupy wydawały się dziwnie nie na miejscu. Szumienko stał na pomoście, wznoszącym się dobre cztery metry nad podłogę, pochylony nad jakimś stalowym urządzeniem większym od największego wieloryba. Wyglądało na to, że pracuje przede wszystkim węchem, być może w ten sposób oceniał najnowszą partię słynnego krymskiego szampana. Zamiast ściszyć muzykę, gestem zaprosił gościa do siebie.

Arkadin bez wahania wspiął się na pomost po pionowej drabince. Jego zmysł powonienia zaatakował słodki zapach drożdży; musiał mocno trzeć koniec nosa, żeby nie zacząć kichać. Doskonale wyćwiczone oczy zarejestrowały natychmiast każdy, nawet najdrobniejszy szczegół otoczenia.

– Oleg Iwanowicz Szumienko?

Chudy młodzieniec odłożył sztywnik z kartką, na której coś pilnie notował. Do kieszeni marynarki fatalnie skrojonego garnituru schował długopis, jeden z wielu.

– Do usług. A pan jest…?

– Jestem przyjacielem Piotra Zilbera.

– Nigdy o nim nie słyszałem.

Zdradziły go oczy. Arkadin wyciągnął rękę, pogłośnił muzykę.

– Ale on słyszał o tobie, Olegu Iwanowiczu. Prawdę mówiąc, jest pan dla niego bardzo ważny.

Na ustach Szumienki pojawił się sztuczny, wymuszony uśmiech.

– Nie mam pojęcia, o czym pan mówi.

– Popełniono poważny błąd. Musi odzyskać dokument.

Nie przestając się uśmiechać, młody człowiek sięgnął do kieszeni.

– Powtarzam, że…

Arkadin próbował go chwycić, ale nie zdążył. Patrzył w lufę pistoletu powtarzalnego GSh-18, wycelowaną w jego serce.

– Hm… przyrządy celownicze zaledwie wystarczające – powiedział.

– Nie wiem, o czym mówisz, człowieku. Kimkolwiek jesteś… nie, nie musisz się przedstawiać, przecież podasz fałszywe nazwisko… żaden z ciebie przyjaciel Piotra. Wiem, że on już nie żyje. Może nawet ty go zamordowałeś?

– Ale spust ma sztywny. – Leonid zachowywał się tak, jakby w ogóle nie słuchał, co się do niego mówi. – To mi daje jakąś dziesiątą część sekundy.

– Jedna dziesiąta sekundy to nic.

– To wszystko, czego mi potrzeba.

Szumienko się cofał, a Arkadinowi na tym właśnie zależało. Mężczyzna próbował utrzymać bezpieczny dystans, był tuż przy wygiętej części zbiornika.

– Opłakuję śmierć Piotra i będę bronił tajemnic naszej siatki, choćbym miał zapłacić za to życiem.

Znów musiał się cofnąć, bo Arkadin zrobił krok w przód.

– Czeka ciębolesny upadek, tu jest dość wysoko. Sugeruję, żebyś się stąd wyniósł. Zejdź po drabinie, póki możesz, i zniknij w tym kloacznym dole, z którego wypełzłeś!

W tym momencie Szumienko poślizgnął się na kałuży drożdży, którą Leonid dostrzegł znacznie wcześniej. Prawe kolano ugięło się pod nim, zakłócając równowagę. Broniąc się przed upadkiem, instynktownie podniósł prawą dłoń, w której trzymał rewolwer.

Arkadinowi wystarczył jeden długi krok, by wejść z Olegiem w bezpośredni kontakt. Próbował odebrać mu broń, przeciwnik okazał się zbyt szybki, ale uderzenie pięścią w policzek rzuciło go na zbiornik, pomiędzy dwie wystające dźwignie. W odpowiedzi Szumienko posłużył się kolbą pistoletu; po ciosie, który trafił go niemal dokładnie między oczy, z nosa Arkadina trysnęła krew. Jeszcze raz próbował uchwycić GSh-18, znów mu się nie udało.

Wciśnięci pod stalową ścianę zbiornika rozpoczęli walkę na śmierć i życie. Szumienko, chudy i z pozoru kruchy, okazał się zdumiewająco silny. Musiał też przejść odpowiedni trening, potrafił się bowiem obronić przed każdym, nawet najtrudniejszym ciosem przeciwnika, który napierał na niego tak, że ich ciała niemal się stykały, dzieliła je nie więcej niż szerokość dłoni. Obaj używali wszelkiej dostępnej im broni, otwartych dłoni i zaciśniętych pięści, przedramion i łokci, nawet barków; obaj próbowali zadać ból i sami obronić się przed zadawanym im bólem.

Powoli, stopniowo, Arkadin zaczynał zyskiwać przewagę, ale dzięki zastosowaniu podwójnego zwodu Szumience udało się przycisnąć mu do gardła kolbę pistoletu. Napierał coraz mocniej, używając zasady dźwigni, próbował zmiażdżyć krtań przeciwnika broniącego się tylko jedną ręką, druga bowiem uwięzła między ciałami. Arkadin bił go wprawdzie w bok, ale zajmował gorszą pozycję i jego ciosy niewiele znaczyły. Wymierzył w miejsce niebezpieczne, w nerki, ale wystarczył jeden ruch bioder, by zejść z linii ciosu, który zaledwie musnął kość biodrową.

Szumienko umiejętnie wykorzystywał przewagę. Przechylił Arkadina przez barierkę, kolbą pistoletu, popartą siłą górnej części ciała, usiłował zepchnąć go z pomostu. Wzrok Leonida zaćmiły pasma czerni, najlepszy dowód na to, że mózg zaczyna odczuwać brak tlenu. Nie docenił Ukraińca… i teraz miał zapłacić za to wysoką cenę.

Rozkaszlał się, zaczął dławić. Walczył o oddech. Wolną ręką przesunął po marynarce Szumienki. Skoncentrowanemu na dobiciu go mężczyźnie miało się wydawać, że po raz ostatni, rozpaczliwie, próbuje oswobodzić rękę. Całkowicie zaskoczył go cios w lewe oko zadany jego własnym, wyciągniętym z kieszeni marynarki długopisem.

Szumienko się cofnął, osunął na pomost. Arkadin podniósł pistolet, przyklęknął, znalazł się na jego poziomie.

– Dokument – powiedział Leonid, a kiedy głowa leżącego mężczyzny opadła bezwładnie, dodał jeszcze: – Olegu Iwanowiczu, posłuchaj mnie. Gdzie jest dokument?

Oko Ukraińca błyszczało od łez. Próbował coś powiedzieć, poruszał ustami. Arkadin potrząsnął nim, usłyszał jęk bólu.

– Gdzie?

– Nie ma.

Musiał pochylić głowę, hałaśliwa muzyka zagłuszała głos umierającego. The Cure zastąpili Siouxsie and the Banshees.

– Jak to „nie ma”?

– Poszedł dalej. – Usta Szumienki skrzywiły się w czymś w rodzaju uśmiechu. – Nie to chciałeś usłyszeć, prawda, „przyjacielu Piotra Zilbera”? – Zamrugał, z oka spłynęła mu łza. – Dla ciebie to koniec, więc pochyl się, to zdradzę ci sekret.

Oblizał wargi, a kiedy Leonid Arkadin spełnił jego prośbę, szarpnął się i ugryzł go w ucho.

Rosjanin zareagował instynktownie. Wsunął lufę pistoletu w usta konającego, pociągnął za spust. Ułamek sekundy później zorientował się, jaki popełnił błąd. Klął w sześciu językach.

Rozdział 4

Bourne, kryjący się w głębokim cieniu naprzeciw restauracji Klejnot, dostrzegł wychodzących z niej dwóch mężczyzn. Gniewny wyraz ich twarzy nie pozostawiał wątpliwości: zgubili Moirę. Obserwował ich uważnie, maszerujących ramię przy ramieniu, widział, jak jeden z nich wyjmuje telefon komórkowy, rozmawia z kimś, pyta o coś towarzysza i wraca do rozmowy. W tym czasie zdążyli już dojść do M Street. Wreszcie rozmowa się skończyła, mężczyzna schował telefon. Obaj przystanęli na rogu, przyglądając się mijającym ich co zgrabniejszym dziewczynom. Bourne zauważył, że stoją wyprostowani, trzymając dłonie na widoku, przy bokach. Wyglądało na to, że czekają na samochód; dobry pomysł, biorąc pod uwagę wieczór taki jak dziś, gdy znalezienie miejsca parkingowego graniczy z cudem, a samochody na M Street poruszają się w tempie cieknącego miodu.

Bourne, pozbawiony środka transportu, rozejrzał się dookoła. 31st Street od strony drogi holowniczej jechał rowerzysta, wzdłuż kanału ściekowego, żeby ominąć korek. Jason zrobił szybko kilka kroków, stanął mu na drodze. Rowerzysta zahamował gwałtownie, krzyknął zaskoczony.

– Potrzebny mi twój rower – powiedział stanowczo Bourne.

– Ale go nie dostaniesz, człowieku. – Właściciel dwóch kółek mówił z wyraźnym brytyjskim akcentem. Na rogu ulic 31st i M, przed mężczyznami, zatrzymał się czarny SUV GMC. Bourne włożył w rękę Anglika czterysta dolarów.

– Potrzebny mi twój rower – powtórzył. – W tej chwili.

Młody człowiek przyjrzał się pieniądzom. Zsiadł.

– Ależ bardzo proszę.

Okazał się na tyle uprzejmy, że Bourne’owi, który szybko wskoczył na siodełko, oddał jeszcze kask ze słowami: „Będziesz tego potrzebował, człowieku”.

Dwaj mężczyźni zdążyli wsiąść do samochodu włączającego się właśnie do ruchu. Bourne wystartował, jakby brał udział w wyścigu kolarskim. Rowerzysta odprowadził go wzrokiem, wzruszył ramionami, wspiął się na chodnik i odszedł.

Jason wjechał na M Street. GMC znajdował się trzy samochody przed nim. Lawirował w korku, póki nie znalazł pozycji odpowiedniej do jego bezpiecznego śledzenia. Na 30th Street trafili na czerwone światło; Bourne musiał się zatrzymać, podeprzeć nogą i dlatego się spóźnił, gdy SUV śledzonych ruszył gwałtownie jeszcze przed zmianą świateł, wyprzedzając inne samochody. Pojechał za nim. Biała toyota, wjeżdżająca na skrzyżowanie od strony M, zbliżała się do niego niebezpiecznie pod kątem dziewięćdziesięciu stopni, musiał skręcić na chodnik, powodując zamieszanie wśród czekających na przejście ulicą, zmuszając pierwsze szeregi do cofnięcia się i prowokując lawinę przekleństw. Kierowca toyoty przeskoczył przez M, trąbiąc przeraźliwie.

Bourne jechał już dalej, z niezłą prędkością. Doganiał śledzonych, bo GMC znów musiał zwolnić; przed nimi spiętrzał się kolejny korek w miejscu, gdzie M i Pennsylvania przecinają się przy 29th Street. Był już blisko, kiedy SUV znów wyrwał przed siebie. A więc Bourne został zauważony. Problem z rowerem polega na tym, że zbyt rzuca się w oczy, zwłaszcza jeśli rowerzyście udaje się sprowokować po drodze wcale niezłe zamieszanie… choć wcale mu na tym nie zależy.

Pozostało mu tylko wykorzystać do końca gwałtownie pogarszającą się sytuację. Ostrożność na nic mu się już nie przyda. Popędził za GMC, który na rozgałęzieniu wybrał Pennsylvania Avenue. Dobra wiadomość: w korku ciągle nie mógł nabrać szybkości. Druga dobra wiadomość: widać już było kolejne czerwone światło. Tym razem Bourne był gotów na standardowy manewr tropionego; lawirował zręcznie wśród samochodów, udało mu się nabrać szybkości i wraz z nim przejechał skrzyżowanie, gwałcąc wszystkie przepisy ruchu drogowego. Ale… w tej samej chwili na pasy wtargnęła grupka pijanych nastolatków, skutecznie blokując mu drogę; humor tak im dopisywał, że albo nie słyszeli ostrzegawczych okrzyków Jasona, albo nic ich one nie obchodziły. Musiał skręcić gwałtownie w prawo, przednie koło uderzyło w krawężnik, rower stracił kontakt z nawierzchnią. Ludzie się cofali, próbowali uciec przed lecącym na nich, niesterowanym pociskiem. Jasonowi udało się utrzymać równowagę po lądowaniu, ale gdziekolwiek by skręcił, musiał wjechać w jakąś grupę młodych ludzi. Gwałtowne hamowanie niewiele dało. Mógł zrobić tylko jedno: położył rower na betonie, rozdzierając przy okazji prawą nogawkę spodni.

– Nic panu nie jest?

– Co ty wyprawiasz, człowieku?

– Nie widziałeś czerwonego światła?

– Mogłeś zabić kogoś… albo siebie!

Otoczyli go przechodnie, przepychając się, zasypując go pytaniami. Bourne dziękował im uprzejmie, kiwał głową, wreszcie jakoś wyrwał się z tłumu, pobiegł za SUV-em. Po kilkuset metrach przystanął. Tego właśnie się spodziewał. Samochód znikł.

• • •

Nadal klnąc we wszystkich znanych mu językach, Leonid Arkadin przeszukiwał kieszenie Olega Iwanowicza Szumienki, którego ciało, miotane przedśmiertnymi drgawkami, leżało na zalanym krwią pomoście jakiejś maszynerii stojącej gdzieś głęboko w trzewiach sewastopolskiej wytwórni win. Zastanawiał się przy tym, jak mógł okazać się takim głupcem. Zrobił dokładnie to, czego chciał ten chłopak: zabił go. Szumienko wolał zginąć, niż zdradzić nazwisko kolejnego ogniwa w łańcuchu stworzonym przez Piotra Zilbera.

Nadal istniała jednak szansa, że Arkadin znajdzie coś, co okaże się przydatne. Na razie zdołał uzbierać trochę drobnych, jakieś rachunki, tego rodzaju śmieci. Dokładnie badał każdy kawałek papieru, nie trafił jednak na żadne nazwisko, żaden adres. Najwięcej było spisów chemikaliów prawdopodobnie służących do fermentacji albo może do okresowego czyszczenia zbiorników.

Portfel Szumienki wystawiał właścicielowi żałosne świadectwo. Był cienki jak papier i zawierał: blaknącą fotografię starszego małżeństwa, uśmiechającego się do słońca i obiektywu aparatu, który prawdopodobnie trzymał ich nieżyjący syn, kondom w zgniecionym foliowym opakowaniu, prawo jazdy, legitymację klubu żeglarskiego, weksel na dziesięć tysięcy hrywien, czyli nieco poniżej dwóch tysięcy dolarów, dwa rachunki: jeden z restauracji, drugi z klubu nocnego, a także stare zdjęcie uśmiechniętej młodej dziewczyny.

Chowając rachunki, jedyne źródło wiedzy, która mogłaby mu się ewentualnie przydać, Leonid przypadkowo odwrócił weksel. Po drugiej stronie spiczastym, kobiecym charakterem pisma wypisane było imię: „Dewra”. Chętnie poszukałby jeszcze czegoś, ale usłyszał elektroniczny pisk, a zaraz potem wrzask Jetnikowej. Rozejrzał się dookoła, dostrzegł staroświecką krótkofalówkę zawieszoną na barierce. Schował papiery do kieszeni, ześlizgnął się z podestu po pionowej stalowej drabince i wyszedł z sali fermentacji szampana.

Szefowa Szumienki odnalazła go w labiryncie korytarzy. Zbliżała się do niego jak niemiecka armia do wrót Warszawy, już z daleka dostrzegł grymas jej twarzy. W odróżnieniu od rosyjskich ukraińskie papiery Leonida Arkadina były niewiele warte. Wytrzymywały pobieżną kontrolę, ale wystarczyło przyjrzeć się im bliżej, żeby nabrać podejrzeń.

– Zadzwoniłam do biura SBU w Kijowie. Sprawdzili pana, pułkowniku. Czy kim tam pan jest. – Jej twarz, na początku tylko surowa, teraz przybrała wrogi wyraz. Baba nadęła się jak gotowy do walki jeżozwierz. – Nigdy nie słyszeli…

Zdążyła tylko pisnąć; Arkadin jedną ręką zasłonił jej usta, drugą uderzył w splot słoneczny. Padła mu w objęcia, bezwładna jak szmaciana lalka. Pociągnął ją korytarzem do najbliższego pomieszczenia gospodarczego. Zamknął drzwi.

Rozciągnięta na podłodze jak długa Jetnikowa powoli odzyskiwała przytomność, a wraz z przytomnością wróciła jej mowa. Nie szczędziła Leonidowi pogróżek, przeklinała, straszyła niewyobrażalnymi karami za nieodpowiednie traktowanie. Nie zwracał na nią uwagi; ani jej nie słyszał, ani nawet nie widział. Próbował odgrodzić się od przeszłości, ale jak zawsze zalała go fala wspomnień. Obrazy z przeszłości zawładnęły nim, oderwały go od niego samego. Zapadł w sen zbliżony do transu po narkotykach; ten stan, powtarzający się przez lata, był mu znajomy jak brat bliźniak.

Ukląkł obok Jetnikowej, z łatwością unikając i jej zębów, i kopniaków. Z pochwy na prawej łydce wyciągnął nóż. Dopiero na widok wyskakującego z rączki cienkiego ostrza na twarzy Jetnikowej pojawił się nieukrywany strach. Instynktownie podniosła ręce, jęknęła, patrzyła na Arkadina szeroko otwartymi oczami.

– Czego chcesz? – krzyknęła. – Dlaczego?

– Przez to, co zrobiłaś.

– Ja? Co ja zrobiłam? Nawet cię nie znam.

– Ale ja znam ciebie.

Leonid Arkadin unieruchomił jej ręce i zabrał się do roboty. Kiedy chwilę później skończył i mógł już skupić wzrok, odetchnął głęboko, jakby otrząsał się z efektów środka znieczulającego. Spojrzał na bezgłowe ciało. Przypomniał sobie o głowie, kopnął ją na kupę brudnych szmat; przez chwilę chwiała się na niej jak miotany falami statek. Oczy wydawały mu się zamglone z powodu wieku kobiety, ale był to tylko kurz; ulga, której szukał, umknęła mu raz jeszcze.