Tytuł oryginału:

BLIND DATE

Copyright © Jerzy Kosiński 1977

All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2003

Polish translation copyright © Julita Wroniak-Mirkowicz 2003

Ilustracja na okładce: Getty Images/Flash Press Media

Projekt graficzny okładki i serii: Andrzej Kuryłowicz

Skład: Laguna

ISBN 978-83-7659-410-1

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

2011. Wydanie elektroniczne

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych — jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Konwersja do formatu EPUB: Virtualo Sp. z o.o.
virtualo.eu

Dedykacja

Katherinie

Motto

Dość mam tej ziemi niewolników, Tępych durni, nikczemników,

Z których każdy jest na sprzedaż, Nawet jak mu wiele nie dasz...

JONATHAN SWIFT

Kto od tej pory ma definiować zbrodnię? Kto ma decydować, co jest dobrem, a co złem? We wszystkich tradycyjnych systemach etyka i moralność znajdowały się poza kontrolą człowieka. Nie on ustalał normy moralne, które kazano mu szanować. Teraz wie, że zależą tylko i wyłącznie od niego...

JACQUES MONOD

1

Już dawno temu, jeszcze jako uczeń szkoły średniej, George Levanter przywykł sypiać na raty: cztery godziny snu po południu pozwalały mu zachować sprawność ciała i umysłu aż do świtu, kiedy znów kładł się spać na cztery godziny. Budził się wypoczęty, gotów sprostać wszystkim wyzwaniom nowego dnia.

Teraz, po latach, dzięki temu samemu rytmowi potrafił z powodzeniem prowadzić interesy zarówno rano, jak i wieczorem, a kiedy zimą wyjeżdżał do ValPiny, mógł godzinami szaleć na nartach, nie odmawiając sobie przyjemności uczestniczenia w wyczerpującym życiu nocnym kurortu.

Właściciel restauracji wyszedł na taras i zapytał po francusku, czy ktoś z gości zna angielski. Za nim wyłonił się z sali wyraźnie speszony, pucołowaty młody Arab ubrany w modny strój narciarski.

Levanter już miał zaoferować swoje usługi, ale się powstrzymał, świadom, że w ValPinie, podobnie jak w innych alpejskich kurortach, na pewno przebywa wielu dwujęzycznych gości, którzy poradzą sobie znacznie lepiej od niego. Od stolika, przy którym siedziało kilku Amerykanów, podniósł się mężczyzna.

— Proszę mu powiedzieć, że nie mogę zrealizować jego czeku — poprosił po francusku właściciel, wskazując Araba.

Kiedy Amerykanin przetłumaczył słowa restauratora Arabowi, ten podał mu czek. Amerykaninowi zaparło dech.

— To czek na dwadzieścia siedem tysięcy — poinformował swoich towarzyszy. Popatrzył na Araba, na właściciela restauracji, potem znów na czek. — Na dwadzieścia siedem tysięcy dolarów! — powtórzył.

— Dostałem go dzisiaj z Barclays Bank w Londynie. To moja tygodniowa pensja, wypłacana mi przez stryja, szejka Zaida. Czek jest w porządku, ręczę słowem! — zaklinał się Arab piskliwym głosem; mówił z angielskim akcentem.

— Kupa forsy jak na tydzień — powiedział Amerykanin, obracając z szacunkiem czek w dłoniach.

Młody Arab spojrzał na niego niepewnie.

— Tyle dostaję po odliczeniu podatków — wyjaśnił. — Moja pensja zmienia się co tydzień, zależnie od ceny ropy.

Amerykanin nie krył zdziwienia.

— Co pan robi, że tyle zarabia? — spytał.

— Co robię? — zdziwił się z kolei Arab. — W mojej rodzinie nikt nie musi nic robić. Ropa po prostu tryska z piachu, chcemy, czy nie chcemy. — Zachichotał nerwowo.

— Pan jest z Ameryki?

Jego rozmówca skinął głową.

Arab dumał przez chwilę.

— Mój kraj liczy siedem milionów mieszkańców — rzekł.

— Pański dwieście dwadzieścia milionów. A jednak mój ma więcej pieniędzy w amerykańskich bankach niż wynoszą zasoby finansowe waszych obywateli, firm i rządu! Taka jest siła ropy! Wie pan, co moglibyśmy zrobić z każdym amerykańskim bankiem, który odmówiłby zrealizowania naszego czeku? — Uśmiechnął się. — No, a co będzie z moim czekiem tutaj?

— Naprawdę chce pan go tu zrealizować? — spytał Amerykanin.

— Przecież muszę zapłacić za drugie śniadanie — powiedział Arab; nie rozumiał zdumienia osób przysłuchujących się rozmowie. — Całą gotówkę zostawiłem w hotelu. Mam przy sobie tylko ten czek.

Amerykanin przekazał tę wiadomość właścicielowi restauracji.

— To górskie schronisko, a nie bank! — zawołał Szwajcar. — Facet zjadł zwykłe drugie śniadanie. Niech pan mu powie, że nie mogę zrealizować jego czeku. Ale też nikomu nie udzielam kredytu!

*

Robiło się coraz później i Levanter, siedząc na tarasie, poczuł, że ogarnia go senność. Była najwyższa pora zjechać na nartach w dół, wrócić do hotelu i położyć się spać na cztery godziny. Na moment zapadł w drzemkę; kiedy otworzył oczy, ujrzał koło siebie cztero-, może pięcioletnią dziewczynkę bawiącą się lalką. Kilka kroków dalej opalała się na leżaku kobieta ze zmrużonymi oczami, która zapewne była jej matką.

— Jak ci na imię? — spytał dziewczynkę.

— Olivia — odpowiedziała nieśmiało.

— Olivia? Przecież to imię dziewczynki, a ty jesteś chłopczykiem. Na pewno nazywasz się Oliver.

— Jestem dziewczynką, nie chłopcem. — Zachichotała, podchodząc bliżej.

Levanter pochylił się do przodu i łagodnie przyciągnął dziecko do siebie.

— Jesteś chłopcem — rzekł. — Ale nie masz się czego wstydzić. Jesteś bardzo ładnym chłopcem.

— Nie jestem chłopcem. Nigdy nie byłam chłopcem. Jestem dziewczynką! — zawołała gniewnie mała. — Niech pan zapyta moją mamę!

Kobieta na leżaku otworzyła jedno oko, potem drugie, i uśmiechnęła się do Levantera.

— Sama musisz przekonać tego pana — oznajmiła córce.

— Jeśli ja mu powiem, że jesteś dziewczynką, mnie też może nie uwierzyć. — Znów zamknęła oczy.

— No widzisz, Oliverze. Choć wydaje ci się, że jesteś dziewczynką, naprawdę jesteś chłopcem — zawyrokował Levanter. — Spytaj, kogo chcesz.

Dziewczynka popatrzyła w stronę najbliższego stolika, przy którym siedziała grupka młodych kobiet i mężczyzn pijących wino i piwo. Część z nich obserwowała Levantera i dziecko. Uśmiechali się, ale żadne nie odezwało się słowem. Dziewczynka przez chwilę miała niepewną minę, po czym nagle rozpogodziła się.

— No, dobrze, jestem Oliverem. I co z tego? — Była gotowa podjąć zabawę; czekała, co z kolei wymyśli Levanter.

Akurat w tym momencie z restauracji wyszła jakaś para. Mężczyzna, tęgi i łysy, dobiegał sześćdziesiątki. U jego ramienia wisiała platynowa blondynka o połowę od niego młodsza, ubrana w bluzkę z dekoltem odsłaniającym pulchne piersi. Jeden z młodych ludzi podniósł się z szacunkiem.

— Co u pana słychać, panie profesorze? — zapytał, wyciągając rękę.

Levanter, obserwując profesora i młodych ludzi, zapomniał na chwilę o Olivii.

Dziewczynka była wyraźnie niezadowolona, że wejście profesora przerwało jej zabawę. Podeszła do niego i zapytała głośno:

— Co u pani słychać?

Profesor spojrzał w dół na dziecko.

— Jestem panem — rzekł. — Panem profesorem. Nie panią!

Dziewczynka uśmiechnęła się figlarnie.

— Nie jesteś panem. Jesteś panią! — powiedziała. — Może myślisz, że jesteś mężczyzną, ale naprawdę jesteś kobietą. Spytaj kogokolwiek, spytaj tego pana — zaproponowała, wskazując Levantera.

Levanter zamknął oczy, udając, że drzemie.

— Nie masz racji, moje dziecko — zaprotestował profesor, zaciskając wargi. — Coś ci się pomyliło. No, bądź grzeczną dziewczynką i biegnij się bawić.

Nie zniechęcona, dziewczynka poklepała go poufale po ręce.

— Wiesz, że jesteś panią, nawet jeśli nie chcesz się do tego przyznać. Ale nie ma się czego wstydzić, proszę pani!

Usiadła przy Levanterze, ściągając buzię w ciup. Goście przy najbliższych stolikach parsknęli śmiechem.

*

Levanter obudził się z popołudniowego snu. Wykąpał się, ubrał i zszedł do restauracji hotelowej na kolację. Potem wstąpił na drinka do hotelowego baru. Siedząc samotnie w zatłoczonej sali, zwrócił uwagę na kobietę, która pojawiła się z dwiema małymi dziewczynkami; wszystkie trzy miały gęste jasne włosy i jasnozielone oczy. Kobieta szybko rozejrzała się po sali, szukając miejsca, po czym lawirując między gośćmi, skierowała się do wolnego stolika znajdującego się po lewej ręce Levantera. Kiedy usiadła, ponownie zaczęła się rozglądać. Zerknęła na Levantera, ale gdy spostrzegła, że się w nią wpatruje, natychmiast odwróciła wzrok.

Po kilku minutach dziewczynki wybiegły z sali; kobieta została sama przy stoliku.

Levanter czuł się przytłoczony jej obecnością, choć nie miał pojęcia dlaczego. Nie patrzyli na siebie, a mimo to wiedział, że jest świadoma, iż się nią interesuje. Oboje wpatrywali się w pianistę, człowieka o zrezygnowanej twarzy klezmera, który od czterdziestu lat bębni tylko popularne kawałki. Kiedy zrobił przerwę, kobieta przeszła przez pełną salę, zasiadła przy fortepianie i zaczęła grać skomplikowany nokturn Chopina.

Grała po mistrzowsku i już po kilku sekundach wszyscy słuchali zafascynowani. Przesuwając palcami po klawiaturze, pianistka spoglądała na siedzących w sali ludzi, od czasu do czasu zatrzymując wzrok na Levanterze. Wpatrywał się w jej długie rzęsy rzucające cienie na policzki, w jej wargi, które się lekko rozchylały, gdy koncentrowała się na grze. Usiłował wyobrazić sobie twarz kobiety wykrzywioną bólem lub rozkoszą, ale nie potrafił. Starając się nie zwracać niczyjej uwagi, dyskretnie wymknął się z sali.

W holu zobaczył bawiące się córeczki kobiety. Podszedł do nich i spytał, ile mają lat.

— Ja osiem — powiedziała starsza — a siostra sześć.

— Kim chcesz być, kiedy dorośniesz? — zapytał.

Popatrzyła na niego bacznie i bez wahania odparła, że aktorką.

— Aktorką? Znam wiele aktorek — oznajmił Levanter.

— Chcesz odegrać ze mną małą scenkę i zademonstrować mi swoje umiejętności?

Skinęła poważnie głową.

— Będziemy udawać, że jestem twoim mężem, a ten hotel jest naszym domem — rzekł Levanter. — Właśnie wróciłem z dalekiej podróży. Podczas mojej nieobecności zdechł nasz pies. Nazywał się Frecky i oboje bardzo go kochaliśmy. Nie napisałaś mi, że Frecky nie żyje, bo nie chciałaś mnie martwić. Ale teraz musisz mi o tym powiedzieć. Gotowa?

Podczas gdy jej siostra przyglądała się z zazdrością, dziewczynka przybrała minę zatroskanej żony. Levanter odszedł kilka kroków i wrócił, rozpościerając szeroko ramiona.

— Skarbie, ależ ja się za tobą stęskniłem! — zawołał, obejmując dziewczynkę. — Tak się cieszę, że nareszcie jestem w domu, z tobą i z naszym kochanym Freckym. — Urwał i rozejrzał się wkoło. — Ale gdzie jest Frecky? Frecky, Frecky! — Sprawiał wrażenie, jakby wołał psa, choć wcale nie podniósł głosu. — Gdzie jesteś, mój słodki pieseczku? Chodź, Frecky, twój pan wrócił!

Dziewczynka aż się spociła, twarz jej poczerwieniała. Ujęła Levantera za rękę i poklepała łagodnie.

— Usiądź, najdroższy — poleciła stanowczo. — Muszę ci coś powiedzieć.

Levanter odsunął ją od siebie.

— Za chwilę, kochanie. Najpierw chcę się przywitać z Freckym. Frecky!

— Usiądź — powtórzyła dziewczynka. — Chodzi o Fre-cky’ego. Widzisz... — w jej oczach wezbrały łzy —...Fre-cky’ego nie ma.

— Jak to, nie ma? A gdzie jest?

— Usiądź, dobrze? — poprosiła.

Kiedy usłuchał, podeszła do niego i objęła go czule.

— Jeśli powiem ci prawdę o Freckym, czy nadal będziesz mnie kochał? — szepnęła. Nie mogła powstrzymać łez.

— Oczywiście! Przecież tylko was dwoje mam na świecie!

— Teraz masz już tylko mnie — powiedziała, łkając. — Bo Frecky... Frecky nie żyje. — Zakryła rękami twarz.

Zamierzał udać, że mdleje, kiedy podbiegła do niego młodsza dziewczynka i chwyciła go za rękaw.

— Ja zagram to jeszcze lepiej — oświadczyła. — Jestem lepszą aktorką!

Levanter uśmiechnął się.

— Zobaczymy — rzekł. — Odegramy tę samą scenkę. Gotowa?

Dziewczynka zaczęła podskakiwać z radości.

Levanter powtórzył swoje wejście.

— Frecky, Frecky, gdzie jesteś? Gdzie jest mój słodki pieseczek? — zawołał.

Pod krytycznym spojrzeniem starszej siostry, młodsza dziewczynka speszyła się. Nie wiedziała, co mówić.

— Frecky, Frecky! — wołał Levanter. — Wróciłem! Chodź przywitać się z panem!

Dziewczynka zawahała się, po czym podeszła bliżej, wpatrując się uważnie w Levantera.

— Frecky nie przyjdzie — oznajmiła z napięciem. — Jest w sypialni. Na górze — dodała, akcentując dobitnie każde słowo.

Levanter zmarszczył brwi.

— Miałaś powiedzieć, że Frecky nie żyje. A powiedziałaś, że jest na górze. Zapomniałaś tekstu.

— Wcale nie zapomniałam — odparło stanowczo dziecko. — Jestem twoją żoną i za bardzo cię kocham, żeby tak od razu w drzwiach ci mówić, że Frecky nie żyje. Więc mówię, że jest na górze. Kiedy wejdziesz do sypialni i znajdziesz Frecky’ego, sam się przekonasz, że nie żyje! Mogę zostać aktorką? — zapytała; jej oczy zaszły łzami.

Levanter usiłował odwieść ją od płaczu.

— Jeśli chcesz być aktorką, musisz się nauczyć płakać tylko wtedy, gdy grasz. Ludzie nigdy nie uwierzą, że aktorka płacze naprawdę. Będą myśleli, że udajesz.

Dziewczynka przełknęła łzy i uśmiechnęła się.

— No dobrze, moje panie — powiedział Levanter, obejmując je serdecznie. — A teraz się przekonamy, czy umiecie ładnie opowiadać. Opowiedzcie mi o swojej mamie. Może kiedyś przyłączy się do naszej zabawy. Zacznijcie od tego, jak ma na imię.

— Paulina — rzekła młodsza z sióstr. — Jest sławną pianistką. Odkąd była małą dziewczynką, zawsze chciała grać na fortepianie.

*

Kiedy nazajutrz Levanter zszedł do baru, ujrzał siedzącą nieopodal Paulinę. Dziewczynki dokazywały obok. Kiedy go zobaczyły, zaczęły prosić, żeby znów wymyślił jakąś zabawę. Obiecał, że się z nimi pobawi, ale najpierw chce porozmawiać z ich mamą.

Przedstawił się kobiecie, a ona zaprosiła go do swojego stolika. Po krótkiej wymianie zdań na temat dzieci, nart i górskich kurortów Levanter pochwalił jej wczorajszy występ. Podziękowała mu.

— Jest pani niezmiernie utalentowana — powiedział. — To wzbudza mój podziw.

— Mój nauczyciel muzyki mawiał, że średni talent jest najokrutniejszym darem natury. — Roześmiała się.

— Moja matka również była pianistką i mówiła to samo! Kto panią nauczył grać?

Dziewczynki podeszły do stolika, prosząc Levantera, żeby się z nimi pobawił, ale Paulina odprawiła je łagodnie. Zapytał ją o jej studia muzyczne; zaczęła wymieniać nazwiska profesorów, pod których kierunkiem rozwijała swój talent. Słuchał od niechcenia, gdy wtem padło znajome rosyjskie nazwisko.

— Tak się nazywał profesor mojej matki w konserwatorium moskiewskim — rzekł. — Mówiła mi nawet, że była jego kochanką.

Paulina zadumała się i uśmiechnęła filuternie.

— Mój nauczyciel był jedynym muzykiem w swojej rodzinie, więc pewnie chodzi o tego samego człowieka. Miał około trzydziestki, kiedy uczył pańską matkę w Rosji, a ponad sześćdziesiąt lat, kiedy studiowałam u niego w Anglii. Gdybym ja również była jego kochanką, czy to by oznaczało, że coś łączy mnie z pańską matką?

— Tak, a gdybym ja z kolei był kochankiem mojej matki, to coś łączyłoby mnie z panią — oświadczył Levanter.

Spojrzała mu w oczy, ale nic nie powiedziała. Po chwili spuściła wzrok.

— Szkoda, że nie gra pan na fortepianie. Ma pan piękne ręce, ręce pianisty.

Spis treści

Dedykacja

Motto

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20