Zorian Dołęga Chodakowski

Śpiewy sławiańskie

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

PIEŚŃ WOJSKOWA

PIEŚNI BALLADOWE

OBRZĘDOWE PIEŚNI WESELNE

PIEŚNI O ZALOTACH MIŁOŚCI I ZDRADZIE

PIEŚNI SOBÓTKOWE I INNE OBRZĘDOWE

PIEŚNI ŻARTOBLIWE

PIEŚNI RÓŻNE I PRZYŚPIEWKI

Śpiewy sławiańskie pod strzechą wiejską zebrane

Zorian Dołęga Chodakowski

PIEŚŃ WOJSKOWA

1
Pod Kamieńcem, pod Podolskim
stoi Moskal z wielkim wojskiem.

A Polak się z góry toczy,
Moskalowi kłuje oczy.
Dalej, dalej, moje dzieci,
niejeden tu z konia zleci.
Jak się zaczną szable kruszyć,
niejeden się żegna z duszą.
Tam siostra brata miała,
na wojnę go wysyłała.
Na wojnę go wysyłała,
konika mu osiodłała,
w prawą rękę pałasz dała.
W prawą rękę pałasz dała,
sama ciężko zapłakała.
„Nie płacz, siostro, nie żałujże,
powrócę ja, siostro, we trzy lata.”
Już trzy lata i półtora,
aż tu idzie wojsko z pola.
„Kłaniam, kłaniam orszakowi;
czy daleko brat na wojnie?”
„W czystym polu przy mogile,
trzyma główkę na kamieniu.
Koń jego koło niego, grzebie nóżką,
żałuje go.”
Już wygrzebał po kolana,
pochował swego pana.
Póki pan na mnie siadał,
to ja goły owies zjadał.
Teraz na dzień wiązkę siana,
bo już nie ma mego pana.
Wiązkę siana, drobnej słomy:
Rozniosą mnie kruki i wrony!

PIEŚNI BALLADOWE

2
Jaś koniki poił,
Kasia wodę brała,
Jaś sobie zaśpiewał,
Kasia zapłakała,
ze swoim Jasieńkiem
długo rozmawiała.
„Nabierzże, Kasieńko,
srebra, złota dosyć,
żeby miał dość za nami
mój koniczek nosić.
Choć mój konik mały,
ale jest tłusty,
zabierze pieniądze,
zabierze i chusty.”
„Nie ku mojej myśli,
nie ku mojej woli
zamknęła matunia
do nowej komory.”
„Powiedzże, Kasieńke,
że cię głowa boli,
wpuści cię matunia
do nowej komory.”
Matunia myślała,
że córusia spała;
Kasieńka z Jasieńkiem
precz powędrowała.
Skoro przyjechali
do inszego kraju:
„Wracaj się, Kasieńko,
do swej matki dworu!”
„Nie po tom tu przyszła,
żebym się wracała,
żebym swoją matkę
wniwecz obracała.
Mam ci, Jasieńku,
ten złoty rąbeczek,
kupmy sobie
w mieście zameczek.”
„W mieście zameczek,
potem w niepokoju
wracaj się, Kasieńko,
do swej matki dworu.”
„Nie po tom tu przyszła,
żebym się wracała,
żebym moją matkę
wniwecz obracała.
Mam ci, Jasieńku,
białą bawełnicę,
kupmy, Jasieńku,
w mieście kamienicę.”
„W mieście kamienica,
potem w niepokoju
wracaj się, Kasieńko,
do swego ojca domu.”
„Nie po tom tu przyszła,
żebym się wracała,
żebym swego ojca
wniwecz obracała.”
Wziął ci ją za rączki,
wziął ją za boki,
wrzucił ją, wrzucił
w dunaj głęboki.
Ona się jego chyta
za kraje sukmany:
„ratujże mnie, Jasieńku,
za moje kochanie.”
„Nie po tom cię rzucał,
żebym cię ratował,
żeby twój warkoczyk
do dna dogruntował.”
„Mój złoty warkoczku,
gruntujże mi do dna,
bo ja takiej śmierci
przenigdy niegodna.”
Zawiesił się
fartuszek na kole,
wyjął szabeleczki,
przeciął go na dwoje.
„A płyńże, fartuszku,
za tą moją panią,
bo mi oczy bolą –
poglądając na nią.
Wy, rybacy, skoczcie,
sieci zastawiajcie,
nadobną Kasieńkę
na ląd wyrzucajcie.”
Rybacy skoczyli,
sieci zastawili,
nadobną Kasieńkę
na brzeg wyrzucili.

3
Czegoż, kalino, w dolinie stoisz?
Czyli się suszy letniej boisz?
Żebym się letniej suszy bojała,
to bym w tym dole nie stojała;
stojałabym ja i na górze,
równałabym się ku jaworze.
Wędruj, kalino, w ten ciemny las,
zaśpiwa nam tam słowiczek nasz.
Słowiczek śpiewa, dziewczyna płacze:
„dla ciebie, chłopczyno, swoj wianek tracę.”
Straciła go, rucianego,
a nabyła żywiałego.
„A czyjeż to, siostro, dzicie płacze?”
„Sąsiadeczki, panie bracie;
sąsiadeczka mnie prosiła,
żebym to dzicie zabawiła.”
„Oddajcie wy mnie ostry miecz,
ja będę siostrze głoweczkę siec.”

4
Leciały gęsi z Białej Rusi
powiedzieć „dzień dobry” ślicznej Hanusi.
Ale Hanusia u wody stała
i białe łabędzie do się wołała.
Karmiąc je mile, głaszcze, całuje,
utracając pierścień z palca – nie czuje.
Porwawszy pierścień, łabędź zuchwały
popłynął z pierścieniem na wodne wały.
Anusia prosi, zaklina, woła,
lecz nic nie porusza łabędzia zgoła.
Łabędź wzlatuje, skrzydeł podnosi,
nie słyszy, że jego Anusia prosi.
Pierścień ten dla niej zbyt wiele znaczył:
przysięgę miłości na nim tłumaczył.
Gdy jej kochanek na wojnę spieszył,
złotym ją pierścieniem w smutku pocieszył:
„Jeśli ten pierścień dochowasz cały,
i ja ci przysięgam – powrócę stały.”
Ale Anusia przez ten przypadek
utraciła ślubów swoich zadatek.
Gdy wrócił z wojny, z czułością wita,
o zakład miłości Anusi pyta:
„Anusiu luba, gdzież pierścień złoty?
Możeś zapomniała na zakład święty?”
Hanusia przez łzy nie odpowiada
ale wtem jej serce przeszywa szpada.
I wtem od swego boku porywa,
natychmiast swe serce drugą przeszywa.
Nieszczęsny łabędź z pierścieniem. w dziobie
dwa serca niewinne położył w grobie.
A na ich grobie te znaki smutne:
przeszyły dwa serca szpady obrótne;
dla tej pamiątki na krzyż złożone,
że przez nie w tym grobie są położone.

5
Siadam na konia,
już się żegnam z tobą,
pamiętaj, dziewczyno,
jak my żyli z sobą.
Żyliśmy sobie
jak gołąbki w parze,
kto nas rozłączy,
niech go Bóg skarze.
Skarze go Pan Bóg
z gruntu i z imienia,
niechaj nie zwodzi
nikogo z sumienia.
Sinogarlica,
gdy pary pozbędzie,
na zielonym drzewie
nigdy nie usiędzie.
Tylko się tuła
po lada krzewinie,
albo kto zabije,
albo marnie zginie.
Oj, serce, serce,
jużeś mnie w niewoli,
zwierz się w sekrecie,
powiedz, co ci boli.
Nic mnie nie boli,
godzina niemiła;
gdzie ta przysięga,
co przed nami była.
A wprzodyś mówił:
„przed ołtarzem przysiąc”,
teraz odjeżdżasz
za mil kilka tysiąc.
Choć ja odjeżdżam,
to dotrzymam słowa,
tylko mi, dziewczyno,
bądź myślą gotowa.

6
Wyjechał pan starosta
w pole na zające
i napotkał trzy panienki
na zielonej łące.
Jednej było panna Anna,
drugiej Marianna,
trzeciej już nie wymieniam,
bo to moja panna.
Wziął sobie ją za rączki,
wziął ją za obie,
prowadzi przez dziedziniec
do pokoju sobie.
Posadził ją w rogu stoła,
dał jej bryłę złota:
„ucieszże się, moja panno,
póki twoja cnota.”
Posadził ją w rogu stoła,
dał jej łańcuch złoty:
„ucieszże się, moja panno,
dość twojej pieszczoty.”
Posłał swego służącego –
co panienka czyni?
Wije wianki z macierzanki
na zielonej skrzyni.
Posłał też i drugiego
w czarnym aksamicie:
„pospieszaj się, moja panno,
pan starosta idzie”.
Niechże to idzie,
łóżeczko usłane,
są tam cztery poduszeczki
złotem nakrapiane.
Trzy się świce wypaliły,
nim się namówili,
a czwarta się dopalała,
nim się położyli.
Skoro w nocy, o północy,
o pierwszej godzinie,
a mówię ci, najmilejsza –
„obróćże się do mnie”.
„Nie obrócę, nie obrócę,
bo mię głowka boli,
utraciłam swój wianeczek
dla wasana woli.
Pacholiku na koniku,
podaj mi zwierciadło,
będę ja się przyglądała,
czy mnie liczko zbladło.”
„Choćbyś się przeglądała
z rana do wieczora,
już nie będziesz taką panną,
jaką byłaś wczora.”
„Powracaj się, pacholiku,
podajże mnie mydła,
będę ja się myła, tarła
z rana do południa.
Kupię ja sobie sznuroweczkę
i perłową wstęgę,
będę ja się sznurowała,
jeszcze panną będę.”
„Choćbyś się ty sznurowała
złotymi sznurami,
już nie będziesz łaski miała
przed kawalerami.”

7
Pod Łysą Górą
Pasła dziewczyna owce
pod górą na murawce.
Przyszedł do niej Wołoszyn,
owieczki jej popłoszył.
„Pamiętaj, Wołoszynie,
jak mi owieczka zginie!”
„Nie zginie ci tu żadna,
tylko maluśka czarna.”
Dał jej pół korca maku:
„nie daj po sobie znaku”.
„Choćbyś mi dał i korzec,
toć mi chodzi o rzecz.”
Dał jej pół korca manny –
Idziesz między panny.
„Zarwana katu manna,
kiedy ja już nie panna.”
Dał jej krowę z cielęciem:
„będziesz miała z dziecięciem”.
„Zarwana katu krowa,
boli z dziecięciem głowa.”
Dał jej świnię z prosięciem:
„będziesz miała z dziecięciem”.
„Zarwana katu świnia,
kiedy zła na mnie rodzona.”
Dał jej owcę z jagnięciem:
„będziesz miała z dziecięciem”.
„Zarwana katu owca,
trzeba dziecięciu ojca!”
„Ścinaj, Wojciesze, lipkę
dziecięciu na kolibkę!
„Nie będę lipki ścinał,
bom się doń nie przyczyniał.
Przyczynili się drudzy,
samego pana słudzy.
Przyczynił ci się i pan,
bo ci darował żupan.”

8
W Krakowskiem
U mej matki rodzony
stoi jawor zielony,
za jaworem łóżenko,
na łóżenku Jasienko.
Leży, leży, choruje;
na Kasienkę skazuje:
„Idź, Kasienko, do gaju
nakopaj ziołka rozmaju”.
„Zimna rosa, biały mróz,
nie ukopię ziołka już”.
Jeszcze Kasia nie doszła,
już ci za nią dwa posła:
„Wróć się, Kasiu, do domu,
prowadź Jasia do grobu!”
„Mój Jasienku, klejnocie,
chodziłam we złocie,
a ja teraz po tobie
chodzić muszę w żałobie”.

OBRZĘDOWE PIEŚNI WESELNE

9
Na dzień dobry
Już dzień zajaśniał, jutrzenka wschodzi,
już nam wstała śliczna Maryś, po podwórzu chodzi.
„Wyjdźże do nas, śliczna Maryś, podobnaś rannej zorzy,
poproście ojca i pani matki, niech ci wianeczek włoży.
Weźże na się piękną spodnicę z złotymi pasamony,
koszulkę z szyciem, fartuszek z muślinu, gorset z złotymi zagony.
Obuj się w szyckowe buty, podwiąż wstęgi wysoko,
idziesz do szlubu, nie do roboty, jedziesz z nami daleko.
Siadajże na wóz, warkocze założ, byś ich nie potargała,
żebyś potym nie żałowała, albo nie zapłakała.”

10
Dobranoc, Maryś nadobna,
bodajżeś zdrowo spała.
Sokoły piękne poopuszczała, a sowa ci się dostała.
Dobranoc, Maryś nadobna,
byś nam zdrowo ocknęła,
a jutro swemu najmilejszemu
serce swe poślubiła.
Przeleciał ptaszek przez ten lasek,
piórka za nim padały.
Rozmyślże się, nadobna Maryś,
wszak czas jest niemały.
Oj, rozmyślże się; abyś nie żałowała,
że się panną więcej nie pozostała.
Oj, rozmyślże się, boć to nie na godzinę,
oj, sprowadźże całą twoją rodzinę.
Pomyślże na to, że to na całe życie,
żebyś potem nie żałowała skrycie.
Bywajże zdrowa, zostańże dobrej myśli,
byśmy tu jutro nie nadaremnie przyszli.
Namyślajże się, masz ci czas, powoli,
bo to nie na roczek ani na dwa, tylko do bożej woli.
A dajże poduszeczki twojej,
niechże się moja głowiczka na niej uspokoi.

11
W Krakowskiem, pod Myślenicami
„Ktoż tam kołacze, ktoż tam do wrot puka?”
„Raczcież otworzyć, sąsiedzie,
Pan młody panny szuka.”
„Ktoż wam tu raił, wszak tu chata uboga?”
„Idźcież otworzyć, my tu do was przyjechali,
boć my u was złotą gwiazdkę zdybali.
Ona nam jasno jak zorza przyświecała,
swoją jasnością drogę nam ukazała.
Oj, uczyńcież to, o co was prosiemy,
boć my od was więcej nie odstąpiemy.
Tę złotą zorzę Bóg dla nas przeznaczył,
aby nam także błogosławić raczył.”
„Witaj, drużyno, od Boga nam przysłana,
witajże i ty, jutrzenko kochana.”
„Niechajże będzie Bóg wraz z wami chwalony,
przysliśmy szukać do was, sąsiedzie,
pięknej, cnotliwej żony.
Niech będzie Pan Bóg wraz z wami chwalony,
przychodzim do was, dobry panie ojcze,
z bardzo dalekiej strony.”
„Po cóż się, mili goście, trudzicie,
coż chcecie znaleźć takiego?
Może tu nie ma nic do upodobania waszego?”
Oj, wyjdźże do nas, prześliczna gołębico,
jutro zostaniesz sokoła samicą.
On cie na skrzydłach swoich nosić będzie
i siedzieć wraz z tobą na złotej grzędzie.
On ciebie karmić, on cię napować
z swojego dzioba będzie,
na żadnym krzaku bez ciebie nie usiędzie.”
„Nie słuchaj tego – pracować ci potrzeba,
jeżeli chcesz mieć kawałek chleba.”
„Będziesz mieć u nas wszystkiego dostatki.”
„Oj, nie wierz temu – nie będzie jak u matki.”
„Chociaż nie będę mieć u męża rozkoszy,
ależ to biada samej żyć kokoszy”.
„Będziesz chodzić gdyby lelija
w rąbeczku zawinięta,
jako róża od spieku słońca
jeszcze nie rozwinięta.
I już po twojej będzie, Maryś, urodzie,
pracować będziesz musiała
w polu, domu i ogrodzie.”

12
W Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Przyleciało trzech sokolnikow
nad niedźwiedzkie wrota,
rozciągnęli chorągieweczkę
od scerego złota.
Ta chorągieweczka dziwnie napisana:
„Wyjdźże do nas, albo się pokaż,
moja Kasiu kochana.”
Wyszła, wyszła, stąpając z pyszna,
oczkami sie zapłakała:
„Moja matusiu, moja kochana,
czegoż się ja doczekała.”

13
„Wyjrzyjże, pani matko, na pole,
jeśli nie jadą z kościoła swatkowie.”
„Jadą, są na zielonej łące,
wiozą białą chorągiewkę na lewej ręce.
Na tej chorągiewce jakie piękne pisanie:
już tobie, moja Marysiu, z matulą rozstanie”.

14
W Krakowskiem, w Więcławicach
Wyźryjże, pani matko, na on czarny las,
czy jedzie, czy nie jedzie kochaneczek nasz?
Jedzie, jedzie, córuś moja, pięknie ubrany,
krzesze sobie jego konik podkoweczkami.
Połóżże sobie, pani matko, podłogę pod prog,
żeby jego konik nie zawalał podkow.
Otwórzże jemu, pani matko, nową stajnicę,
postawże jemu, pani matko, piwa szklenicę.
Postawże mu, pani matko, stoł marmurowy,
na tymże stole obrus nowy,
na tym obrusie talerz toczony,
na tym talerzu kapłon pieczony.

15
W Krakowskim w Niedźwiedziu
Kukułeczka kuka,
Kasia Jasia szuka,
nalazła go w roli,
a on myszy łowi.
Ułowiła myszeczkę,
włożyła w miseczkę:
„A jedzże zaprażoną kluseczkę!”

16
Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Już słoneczko zachodzi,
a zdyjmże wianeczek,
wdziejże czepeczek;
bo ci się tak godzi.
Dość się w wianku nachodziła,
parobkow się nazwodziła,
już się tak nie godzi.

17
W Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Warkoczku, warkoczku, moje strusie włosy,
Wczoraj-eś mnie był po pas, a dzisiaj po uszy.
Ino mnie poina marna chłopowina,
już ci mój warkoczyk jako grochowina.

18
Pod Olkuszem
Przeleciał ptaszek bez cisowy lasek,
piórka na nim zadrżały.
Nieszczęśliwe oczka, nieszczęśliwe moje,
będą one płakały.
Gdzież mi się podziejesz,
moj wianeczku z głowy,
jak cię wezmą liczne białegłowy.

Powieszą cię w komorze za drzwiami,
co matusia pojdzie, zaleje się łzami.
Powieszą cię nad moim łóżeczkiem,
gdzie ja będę spała z moim kochaneczkiem.
Pasę gąseczki, pasę,
a do komorki czasem.

19
Halała gąseczki z wysokiej górecki,
zbiéraj dziwcze piórka, będą poduszecki.
Nie będę pióreczek zbirała,
bo mi pani matka dała
cztery poduszecek, piątą obiecała.

20
W Krakowskiem
Mój warkoczku złocisty
w jedwabną tasiemkę plecisty.
Któż mi będzie rozpletał,
kiedy się matusi nikt nie pytał?
Rozplecie mi kochanek powoli,
jak mu pani matka pozwoli.

21
Po oczepinach pod Olkuszem
Przypatrzcie się wszyscy ludzie,
jak młodusze pięknie będzie.
Mój wianeczku z siedmiu ziela,
chowałam cię do wesela,
chowałam cię w nowej skrzyni,
ale cię chłopcy wzięni.
Mój wianeczku polejowy,
od ciebie moja głowka boli,
głowka boli, serce tąży,
mój kochanek inszym służy!
Biegiem, Marysiu, biegiem,
zapadłać drożka śniegiem,
zapadłać drożka mrozem,
przyjadą po cię wozem.
Hej ptaszku, ptaszku, będzie mróz,
kędyż będziesz jajka nios?
W lesie w chwoinie,
tam cię zima ominie.
Idźcież, druheńki, za piec,
bo już młoducha wzięła czepiec.
A mój miły panie młody,
postawże nam gorzkiej wody,
a my za tę wodę –
Marysinkę jak jagodę.

22
Pod Olkuszem, przy oczepinach
„Moja matusiu, moja kochana,
stała mi się szkoda,
miałam ci ja parę wianeczkow –
wzięła mi ich woda!”
„Moja córusiu, moja kochana,
nie turbuj się o nie,
poślę ci ja parę łabędzi,
coć popłyną po nie.”
Łabędzie płyną, wianeczki toną,
córusia się smuci.
„Nie smuć się, moja córusiu,
bo się już nie wróci.
Wyjdęć ja ci na ryneczek,
kupię ci ruciany wianeczek.”
„Moja matusiu, moja kochana,
kupże dzieciom chleba,
bo mi już wianeczka nie trzeba.”
„Azali jedzie, moj kochaneczek
po zielonej dąbrowie,
rozpuścił sobie strusie pióra
konisiowi po głowie.”
„A nie tak ci mi strusich piorek żal,
com ich sobie rozpuścił,
jak mi żal ciebie, dziewczyno,
com ciebie sobie opuścił.
Nie gniewaj się, moja Marysiu,
dajże siebie namowić.”
„Nie tego roczku, moj kochaneczku,
musiałabym głupią być.”

23
Pod Olkuszem
Jedzie wesele z kościoła,
wszystka drużyna wesoła.
Ino pan młody nie wesoł,
zwiesił głoweczkę jak susoł,
bo nie ma brody i wąsow.
A pani młoda tak prawie,
jak rybeczka na stawie.
„Wyrwij, pani młodo, stokłosy,
przypraw panu młodemu brodę i wąsy.”
„Otwieraj, matusiu, nowy dwor,
bo już córeczka samowtor.”

24
Przedmowa starszej druhny, oddającej różdżkę (choinkę) staroście przed szlubem
w proszowickim powiecie, w Malkowicach
Witajcie, wszyscy dobrzy ludzie,
proszę panie łaskawy starosiu, na tę latorośl,
na którąm się mogła przepomoc.
Cztery nockim nie spała,
tylkom o ziołko się starała,
abym w kiepstwie nie została.
Siedm lat cielęta pasała,
zanim tego ziołka dostała.
Siedm przełazeckow przeskoczyła,
zanim tego ziołka dostąpiała.
Zdarłam sobie fartuszek do kolan
szukając tego ziołka po polach.
Zdarłam sobie fartuszek do pasa
szukając tego ziołka po lasach.
Zdarłam sobie koszulkę do szyi
szukając tego ziołka lelii.
Pieczywom chleba zjadła,
zanim do tego daru zasiadła.
War-em piwa wypiła,
zanim ten podarunek uwiła.
Moje ziołko jest po ubraniu,
po wyspaniu, ku spodobaniu po zjedzeniu.
Moje ziołko będzie weselu służyć,
starosty będzie w piecu się kurzyć.
Moje będą ludzie chwalić,
starosty będzie się w piecu palić.
Na tym ostatku pięć talarow w dodatku,
na tym ostatku przynajmniej trzy talary dodatku.
Mało trzy talary,
zdałoby się więcej.
Nie oddam różdżki, aż we wtorek,
aż starosta wrzuci talara w podołek.

25
Tamże po szlubie śpiewają
Heja, heja, mój starosiu panie,
a gdzież nasza chorągiewka stanie?
Na Podolu czy na Białej Rusi,
u starosty stanowić się musi.
Przenocuj nas, panie gospodarzu,
niewiela nas, tylko czworo wozow;
przenocuj nas, gospodyni pani,
niedużo nas, tylko czworo sani.
Po poduszce dla każdej drużyny,
dla starosty łóżko, dwie pierzyny;
korzec owsa dla kóżdego konia,
wiązkę siana, co jej będzie fura.

26
W Bieżanowie pod Wieliczką
Będziesz sobie do dnia spała,
nie będziesz nic robiała.
Będziesz sobie chodzić po gumneczku,
jak sarneczka po ganeczku.
Będziesz sobie brząkać kluczykami,
jak sarneczka kopytkami.
Będziesz sobie do dnia spała,
nie będziesz nic robiała.
Nie będziesz u mnie cebrem wody nosić,
będziesz miała pod oczyma dosyć.
Nie będziesz u mnie drewek rąbać,
będąć one same o ciebie łomać.

27
W proszowickim powiecie, na weselu
Jeszczem nie widziała takiego sokoła,
jakiego mi matka syna uchowała.
Uchowałać go w bukowej kołysce,
wszystko na żałość tej plebańskiej dziewce.
Przeleciał sokoł bez tutejszy okoł,
Albo mi się umiezgaj, albo mi daj pokoj.
Albo się umiezgaj, albo mnie spuść komu,
albo się nie tułaj koło mego domu!
Albo się umiezgaj, albo nie myśl o tem,
bo cię moja matka zalepi też błotem.

28
Przy oczepinach w Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Zagaś ogień, zagaś, niechże, się nie pali,
niechże się matula z córeczką nie chwali.
Zagaśże go, zagaś, niechajże się nie świeci,
niechajże się ta matula z córeczką nie kręci.

29
A zrobięć swojej matuli uciechę:
zarzucę ruciany wianeczek na strzechę.
Otoż tobie, matko droga, uciecha;
nachodzi się w tym wianeczku i strzecha.

30
W Lubelskiem, wyjechawszy z domu w pole
Trzęsiono nam drobną rutkę, trzęsiono;
Kiedy z panną młodą do kościoła jechali,
maleńcy ją ptaszkowie zbierali,
pannie młodej na zapaśniczek rzucali.
Nasza panna młodo – wijże nam wianeczki
z tej drobnej ruteczki!
Powoli, nasza drużyno, powoli,
albo nie wicie, jakie w tym grodzisku są doły?
Będziemy się o dobrą drogę do kościoła pytali,
Będziemy się pomaleńku spuszczali.

31
Pod Puławami przy robieniu kołacza weselnego
Piekła Marysia kołacz,
piekła nadobna;
pod winem, pod winem,
pod rucianym wianeczkiem.
Kiedym pszeniczkę płukała,
wszystkie rzeki zbiegała;
pod winem, pod winem,
pod rucianym wianeczkiem.
Kiedy na niegom pytlowała,
wszystkie młyny zbiegała;
pod winem, pod winem,
pod rucianym wianeczkiem.
Kiedym na niego mąkę siała,
to się do męża śmiała;
pod winem, pod winem,
pod rucianym wianeczkiem.
Kiedym go przerabiała,
rączka mi się zwijała,
od samego ramienia,
do złotego pierścienia;
pod winem, pod winem,
pod rucianym wianeczkiem.

32
W Lubelskiem
Słoneczko zachodzi, miesiączek ziaje
Marysia płacze, za stoł stąpaje.
Stąpaj, stąpaj, niestępająca,
swego jegomości się zaradzająca.
Mój dobrodzieju, co wy mi radzicie,
czy mię młodziuchnę dziś wieńczać każecie?
Szczęść ci, Marysiu, szczęście ci, Boże, daj,
szczęście ci, Boże, daj, Boże, ci błogosłowiaj.

33
Na rozpleciny warkocza w Lubelskiem
Bidaż mojej głowence na świecie,
ktoż mi rusy warkocz rozplecie?
Nie frasuj się, Jagoś moja, ja służka twoj,
rozpletę, rozczesę warkocz twoj.
Nie będziesz go, moj Jasienku,rozplatał,
boś się o to pani matki nie pytał.
Oj, pozwoli pani matka rozpletać,
tylko się trza pana ojca popytać.
Oj pozwoli tatulenko, pozwoli,
tylko się u Pana Boga o dolę wystoi.
Oj, mam ci ja dwóch braciszkow na świecie;
jeden ci rusy warkocz rozplecie;
drugi ze mną do kościoła pojedzie.
Rozpletaj, braciszku, a nie targaj,
wypleciesz sobie bity talar.
Braciszek siostrzyczkę rozpletaje,
ojcu się, matce serce kraje.

34
Na oczepiny w Lubelskiem, w Samoklęskach
Oj, z południa bujny wiater powionął,
jaż Jagosi z głowki wianek zdjonął.
Kędy się moje swachy podziały,
żeby mi z rutki wianek podały.
Chodziła nadobna Jagosieńka
po bieleńkim kamieniu,
rozpuściła strusie pióreczka
po swoim ramieniu.
Nie tak mi żal strusich pióreczków,
co ja ich rozpuściła,
jak mi żal mojej mateńki,
co ja jej odstąpiła.
Dzielwa się, młodsza siostrzyczko, dzielwa się!
Tobie wianeczek, a mnie czepeczek, dzielwa się.
Dzielwa się, młodsza siostrzyczko, dzielwa się!
Tobie stążeczka, a mnie chusteczka, dzielwa się.
Kędy się mnie swachniczki podziały?
Pognały pawie po zielonej trawie, pognały.
Kędy się mnie druhniczki podziały?
Pognały świnki do olszynki, pognały.
Kędy się drużbkowie podziały?
Pognały woły na dąbrowy, pognały.

35
W Samoklęskach, w Lubelskiem
Na cisowym stole,
na cisowym stole,
tarnowy ogień gore.
Nie ogień to gore,
nie ogień to gore,
Jagusia dary daje.
Daje Jagusia dary –
swoj wianeczek ruciany.
Pytam się cię, Jagusiu,
ktoż tobie teraz miły?
Oj, miłać mi, miła
moja matka rodzona.
Jagusiu kłamajesz,
nieprawdę powiadajesz.
Na cisowym stole
tamowy ogień gore.
Nie ogień to gore,
nie ogień to gore,
daje Jagusia dary –
swoj wianeczek ruciany.
Pytam się cię, Jagusiu,
ktoż tobie teraz miły?
Oj, miłyć mi, miły
moj Jasienko kochany.
Już, Jagusiu, nie kłamajesz,
już prawdę powiadajesz.

36
Na oczepiny w Górze, w Radomskiem
Nadobna Jagosiu, co byś teraz wolała,
czy rutwiany wianeczek,
czy niciany czypeczek?
Niciany czypeczek
na rusy warkoczyk,
rutwiany wianeczek
na żelazny kołeczek.

37
Pod Gorajem, W Lubelskiem
Dajcie zawoja, zawoja,
bo ja córusia nie twoja.
Ja ci zawoja nie dam,
bo ja sam go nie mam.
Braciszku mój, daj mi zawoju!
Braciszka nie ma doma,
pojechał do Lwowa
kupować zawoju.
Braciszku mój, dajże mi zawoj!
Braciszek skoczył,
zawoj roztoczył,
siostrunię zawił.

38
Po szlubie pod Puławami
Jedziemy z kościoła,
wieziemy sokoła.
A jakiego drogiego?
Za półczwarta złotego.

39
Po szlubie pod Puławami
Wiernie ja Panu Bogu służyła,
kiedy ja tę jabłoneczkę sadziła.
I nie wyszło jabłoneczce dwie lecie,
już ci moja jabłoneczka modro kście[*].
Urwała ich panna młoda dwanaście
i zasłała ich do pokoju staroście.
Pan starosta jabłuszeczkom barzo rad
i zaprosił drużyneczki na obiad.

40
Na wesele w Lubelskiem, w Samoklęskach
Tam, u Banacha, niziusieńka dolina,
tam się schadzała pana młodego drużyna.
Stanęła sobie środ podworzenka dokoła.
Zaprośże ich, moja matulu, do swego domu, do stoła.
I dajże im, moja matuleńku, pić, jeść,
czekali tego nie jeden roczek, ani sześć.
Oj rzędem gości sadowcie,
oj, rzędem że ich posadcie,
o, bo to goście proszeni,
od Pana Boga zesłani.
Moja Jagusio, przeciw mnie,
niech ja się tobie napatrzę!
Jako gwiazdeczce na niebie,
tak ja, Jagusiu, na ciebie.
Wyniesiono nam ziele
z tej nowej komory
i postawiono przed starostą na stole.
Gadaj, starosto, gadaj
do tego ziołka śmiało!
Starosteńko się zdumiał,
starosteńko się zdumiał,
odpowiedzieć nie umiał.

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh Kwitnie (przyp. Chodakowskiego)
Gadaj, starosto, gadaj,
temu ziołkowi zgadzaj.

41
Gdy swacha powraca od młodych z darami
Stuliny, stuliny
jeszcze na stole nie były,
ale będą, dalibóg,
obiecał je miły Bóg.
42
W lubelskiem, pokładzinna
Na zagumieni po zielonej łące rośnie pal.
Już ci pan młody pannę młodą rozbirał.
„Jeszczem ci jej, moja swachniczko, nie tykał,
dopierom ci jej koło pończoszkow poszperał.”

43
W Lubelskiem, pod Olkuszem
Zakukała kukaweczka za borem,
zapłakała panna młoda za stołem.
Zakukała kukaweczka na sośnie,
zapłakała panna młoda żałośnie.
 „A wychodź, panna młoda, za stoła,
dziękuj panu ojcu z wesela.”
„Jakże ja mam dziękować,
kiedy mię nie chcieli dłużej chować?”
„Wiąż mi, pani matko, pierzynę,
dwie poduszeczki i skrzynię.
Daj mi, pani matko, co więcej,
wsyp mi do skrzyni, co brzęczy.
Daj mi, pani matko, i chleba,
bo mi będzie potrzeba.
Daj mi, panie ojcze, wóz kowany,
zaprzągaj koniki, Jasiu kochany!”

44
Wiła Jagusia wianeczek,
wiła nadobna wianeczek,
oj, wiłać go, wiła
ze dwiema druhniczkami.
Wiłać go wiła
ze dwiema druhniczkami;
jedna łużenki rzezała,
druga równianki równała.
Tocznęłać go po stole
do swego Jasieńka w ukłonie:
„da, mój Jasieńku, sokole,
weź ten wianeczek na stole!”
Jasieńko wianek przyjmuje,
mile za niego dziękuje.
Serce moje odkamieniało,
zapłakać już może.

45
Nad Wisłą w Górze, w Radomskiem;
a pod Łysą Górą w subotę weselną
Mój Jasieńku, mój kochany,
stała mi się szkoda:
miałam ruteczki dwa ogródeczki –
zabrała mi woda.
Moja dziewczyno, moja kochana,
nie frasuj się o nie,
mam ci ja parę łabędzi,
to ja ci poszlę po nie.
Łabędzie płyną, wianeczki toną,
bystra ich woda garnie;
mojeż wianeczki z drobnej ruteczki
utraciłam marnie.

46
Pod Łysą Górą w niedzielę weselną
Pojrzyj, Marysiu, po niebie,
wiele masz gości u siebie.
Tyle mam gości u siebie,
co tych gwiazdeczek na niebie.
Spodziewam się pięknych gości,
Pana Jezusa z wysokości.
Itd.

47
Otworz, mateńko, do sieni,
idzie corusia z gościami,
prowadzi sobie sokoła
z czerwieniuszenkoma oczkoma.
Czyście nam radzi,
czyście nieradzi,
co po nas nie wyjdziecie?
Boga się bójcie,
wodką nas poczęstujcie.

48
Pod Łysą Górą
Idźże, wianeczku, pod ławę,
a ty, czepeczku, na głowę;
trzeba ci się o się dbać,
często czepeczek prać.

49
Pod Łysą Górą, do szlubu idąc
Leciały siwe gołąbeczki po górze,
wleciały do pani matki w podwórze.
Wyszła do nich pani matka krzycząc:
„Czy nie widziały mojej Marysi jadąc?”
Widziały, słyszały – jechała,
łomała rączki koło główiczki, płakała.

50
„Przez progi, moja córusiu, przez progi,
padajże swojej matusi pod nogi.”
„Błogosławże, moja matko,
bo idziemy do kościoła,
do kościoła bożego,
do stadła małżeńskiego.”

51
W Słupi, pod Łysą Górą
Otworzcie nam, komoreczkę, otworzcie,
wypuście nam panną młodę, wypuście,
bo się nam panna młoda zmieniła,
bo jej coś starościna zrobiła.
Będę ja się panny młodej pytała,
kędy ona swoj wianeczek podziała?
Nie wiedziała, co robiła od żalu,
powiesiła swój wianeczek na palu.
Nie wiedziała, co robiła od złości,
zawiesiła swój wianeczek na kości.
Nie wiedziała, co robiła od myśli,
zawiesiła wianeczek na wiszni.
A wiśże, mój wianeczku, do nocy
aże cię mój kochaneczek zobaczy.

52
Pod Łysą Górą w Słupiu
Pod gaikiem, pod zielonym,
pod listeczkiem, pod bielonym
jest tam łączka, jest zielona,
ale jeszcze nie sieczona.
Na tej łączce są tam kwiecie,
rwały je panny w lecie,
rwały je na wianeczki
dla drużebkow za czapeczki.

53
Wyrosła nam biała lelija przy drodze,
którędy nasza panna młoda pojedzie.
Rośnijże nam, biała lelijo, wysocko,
wydajesz mnie, kochana matulo, dalecko.

54
Pod Łysą Górą
Dobranoc, Marysiu,
bodajeś zdrowo spała,
opuść, opuść pierwsze zaloty,
bądź na mnie łaskawa.
Opuściłaś pierwsze sokoły
ze złotymi pióry,
sowa ci się dostała, czegoś sama chciała,
z ostrymi pazury.

55
W Sandomierskiem, w sobotę weselną
Poszła dziewczyna ku ogrodkowi
kopać dołeczka swemu wiankowi;
tam ci dołek wykopała,
swój wianeczek pochowała.
Mój wianeczku z trojga ziela,
posłużże mnie do wesela,
posłużże mnie do niedzieli,
aż się zjadą przyjaciele.
O, mój wianeczku z barwineczku,
chowałam cię w półskrzyneczku.
Dosłużże mi do niedzieli,
aż się zjadą przyjaciele.
O, mój wianeczku z białej lelii,
o ciebie to się panowie bili;
i panowie i książęta
i chłopczęta, niebożęta.

56
W Sandomierskiem
Oj, puścież nas albo nam otworzcie!
Słoteńka na nas bije,
sukienka na nas gnije.
Nie nasza, pożyczana,
ze wstydem oddawana.
Założono nam wrota
szabelką od złota.
Ktoż nam ich odtoczy?
Pan młody z konia skoczy.

57
W Sandomierskiem
Wypadły śniegi, mrozy na błoniu,
zmroziły pana chorążego na koniu.
Żałujcie, panowie drużbowie, żałujcie,
przynajmniej mu na parę bucików darujcie.
A od czegoż starsza druhniczka w wianeczku,
zagrzeje pana chorążego w taneczku.

58
W Sandomierskiem po szlubie
Prowadźże nas, Panie Boże,
do swej matki na podwórze.
„Zganiaj, matko, kokoszy,
boć ich drużyneczka rozpłoszy!”
„Jużem ci ich pozganiała,
bom się gości spodziewała.”

59
Pod Sandomierzem przy wiciu rózgi na wesele
Moja matulu, moja kochana,
przechowajże ten ogień,
niechajże nie chodzę do sąsiada
po niego co dzień,
bo u sąsiada piękna biesiada,
parobeczek tam gładki,
dałam wianeczek, dałam ruciany,
nie radząc się matki.
Jeszcze nie świta, matula pyta:
gdzieś wianeczek podziała?
Moja matulu, moja kochana,
Jasieńkowi gom dała.
Przyszedł ci do mnie ubrany szumnie
wziął o wianeczek prosić,
a ja zdumiała, wianek-em dała,
niewoli mojej dosyć.
Poszłam na kwiatki, bojąc się matki,
do ogrodeczka swego,
opadły listki, opadły wszystkie,
z ziołeczka każdziuchnego,
z rozmarynu, z rozmarynu,
co ja się w nim kochała,
z czegoż ja będę, mój mocny Boże,
wianeczki wijała.
Czemuż mnie nie kiewkujesz, biała
gdyżem cię przesadziła?
Temuż, temu, moja dziewczyno –
marnieś wianek straciła.
Rozemknijże mi, biała lelijo,
rozpuść kwiecie po sobie,
chociaż ja wianek straciła,
nic do tego tobie.

60
W Sandomierzu na weselu
Pod oną górą siedzi wilk,
plecie sobie kurpie z nowych łyk.
Zazuł ci ich ciasno,
aż mu w nogach trzasło,
a on – dryg.
Pod oną górą siedzi zając,
czterema nogami przebierając.
Ja bym tak przebierała,
żebym takie nóżki miała
jak zając.

61
W Sandomierskiem
Brzęczały kowane wozeczki, brzęczały,
kiedy po nadobną Kasienkę jechały.
Nie brzęczcie, kochane wozki, nie brzęczcie.

62
W Sandomierskiem, pokładzinna
U Augustyna za stodołą rogala ryczy,
bo się najadł jarej pszenicy.
„Idźże, idźże, Marysio, wyżeń rogala!”
„Jak pójdę, tatulu, kijem go zwalę.”

63
W Stobnicy podczas wesela
Byłam wtenczas w Zawichwoście,
stanęłam sobie na moście.
Obejrzę się – słońce wschodzi,
Maciek do mnie nie przychodzi.
Kazałam mu: o miesiączku
przychodź do mnie, mój tysiączku,
to ja ci dam podarunek,
wyzłocony ten pierścionek.

64
Przychodziły lwy, jelenie,
wszystko lasowe stworzenie.
Nawiedzały pannę młodą,
dziwiły się nad urodą.
I sarny się poschodziły,
cztery wianki przynosiły,
a ona im za te wianki
wdziwa na rogi pierścionki.
Za to, co ją odwiedzały,
te pierścionki odbierały.

65
Nad Sanem, pod Rozwadowem
A leciały kaweczki przez morze,
siadły, padły u pani matki na dworze.
Wyszła do nich pani matka – prosząc:
„Nie widzieliście mojej córki jadącej?”
„Widzieliśmy waszą córkę jadącą,
zakłada rączki koło główeczki płacząca.”

66
Pod Rozwadowem nad Sanem
Sowy, ptaki świergotały,
jak kucharki gotowały.
Piszczą wróble, piszczą wrony,
że pan młody dostał żony.
A żona, gdyby książnica,
z galonem na niej spódnica.

67
Nad Sanem, pod Rozwadowem
Towarzyszyły mi dwa jelenie,
miały na rogach pierścienie.
Ptaki duże, łabędzie,
towarzyszyły mi wszędzie.

68
Zatoczone wrota,
chusteczką ze złota.
Ktoż nam je roztoczy,
mateńka nie wyskoczy.
Pan młody wyskoczy,
wrota roztoczy.

69
„Czas mię zawić, mateńko moja,
czas mię zawić!”
„Nie ma zawoja, córusiu moja,
trza go sprawić.”
Jasieńko jedzie, zawojek wiezie.
„Czas mię zawić, mateńko moja,
podaj, mateńko, zawoja,
już ja córusia nie twoja!
Podaj, braciszku, zawoja,
już ja siostrzenka nie twoja!
Braciszku miły, obierz się który,
obierz się który, choć nie rodzony!”
Braciszek skoczył, zawoj roztoczył,
swojej siostrzyczce koło głowy obtoczył.
Braciszek zawił i pobłogosławił.

70
Potoczyła nadobna Marysia swój wianuszek po stole
A upadł ci u tatula na prawym kolenie.
„A mój tatulo, mój kochany, zbirajże to ziele,
boć go trocha, niewiele.”
„Moja córeczko, moja kochana,
jaż go zbierać nie będę, bo od żalu nie mogę.
Od żalu wielkiego, od płaczu strasznego – nie mogę.”
(toż do całej rodziny)
A potoczyła nadobna Marysia swój wianeczek po stole,
A upadł ci u Jasienia na lewym kolenie.
„A mój Jasieniu, mój kochany, zbirajże to ziele,
boć go trocha, niewiele.”
„Moja Marysiu, moje kochanie, ja ci go pozbieram,
ale potyram.”

71
Po szlubie
Swatkowie mili,
gdzieżeście byli?
W kościeleśmy byli,
stadłośmy łączyli.
Oj, stała sie nam nasza arędarka we słowie,
postawiła nam garniec gorzałki poczęstnego na stole.

72
Sierocie podczas wesela
Jagusiu tatulo przed Bogiem klęczący,
Boga się modlący:
„Spuśćże mnie, Panie, promieniem do ziemi,
niechże ja zobaczę mej córki wesele.”
„Da, mój tatulu, nic ci tam po tobie,
są tam przyjaciele, sprawią jej wesele.”

73
Oj, znać sirotę, znać,
ojca, matki nie widać.
Chodzi sirota po sieni,
wygląda swojej rodziny.
Wynijdźże, matko, z grobu,
błogosław córusi do szlubu.
Ciężko, córusiu, z grobu wstać,
tobie do szlubu szczęście dać.
Są ci tam ludzie na świecie,
pobłogosławią tobie sierocie.

74
Z tamtej strony pola
zielenią się zioła,
powiadaj, matuleńko,
gdzie córeczka twoja?
W ogródeczku była,
trzy wianeczki wiła,
jeden tobie, drugi sobie,
trzeci zawiesiła.
I zawiesiła go
w sieni nade drzwiami,
co na niego matka wejrzy,
zaleje się łzami:
„Moja matuleńko,
niechże to tak będzie,
jadłaś, piłaś i hulałaś
za mój wianek wszędzie”.

75
Nie chciałaś, Kasieńko, rutki siać,
musisz teraz czepiec wdziać.
Nie chciałaś chodzić w rucianym,
chodźże teraz w nicianym.

76
Po szlubie przy obiedzie
Tam, za jeziorem,
tam, za bystrojem,
tam Jagusia stojała,
przewozu wołała.
Mateńka powiedziała:
„Ja po nią nie pojadę,
ja wam jej nie przywiozę,
bo góry wysokie,
jezioro głębokie.”
Tam, za jeziorem,
tam, za bystrojem,
tam Jagusia stojała,
przewozu wołała.
Jasienko jej powiedział:
„Ja po nią pojadę,
ją sobie przywiozę.”
Już góry niewysokie,
jeziora niegłębokie.

77
Przy obiedzie
Kiedy będziemy tej koziej brody zażywać,
radzi nam Pan Bóg przeżegnać;
boć nam była ta kozia broda parzącą,
poparzyła chłopcom naszym wąsiska,
bo była wrzącą.

78
A gdzieżeście nam tego jelenia zdobyli,
cyście nam na cisowy stół położyli?
Buczał jeleń po drodze chodzący,
nabił go Jasienko na wesele do Rozienki idący.

79
Nieładny starszy drużba, nieładny,
jeszcze druheneczki dzisiaj nie jadły.
Niedbały starszy drużba, niedbały,
jeszcze dzisiaj druheneczki nie drgały.
Niemiły starszy drużba, niemiły,
jeszcze dzisiaj druheneczki nie piły.

80
Rzędem gości sadzajcie,
kogo ni ma – szukajcie;
szukajcie ich po sieni,
żeby czego wam nie wzieni.
Co proszeni – to za stół,
co nieproszeni – to na dwor.
Gdzie się oni podzieli,
co by nas za stoł wsadzili.
A kiedyż oni drużbowie,
pana młodego sługowie?
Gdzie się oni podzieli,
co by nas za stoł wsadzili?

81
W Lubelskiem, przy wyjściu młodej z komory
do pana młodego z wieńcem
Idzie nam, idzie wianeczek ruciany,
wyjdźże po niego, dziewosłębie kochany!

82
W Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Mój tatulu, bądź nam rad,
zabij wołu na obiad,
bośmy dzisiaj nie jadły,
zapaseczki z nas spadły.
Ty, matulu, bądź nam rada,
idzie nas duża gromada.

83
Prosili nas na wesele, zabili nam sowę,
przecie druhny zjadły mięso, a swachniczki głowę.
Prosili nas na wesele, zabili nam boćka,
przecie druhny zjadły mięso, a swachniczki oczka.
Prosili nas na wesele, zabili nam byka,
przecie druhny zjadły mięso, swachniczki jelita.
Prosili nas na wesele, zabili nam krowę,
przecie swachny zjadły mięso, a druhniczki głowę.
Prosili nas na wesele, zabili nam kura,
przecie druhny zjadły mięso, a swachniczki pióra.

84
Ej, sunąłbym się kominem do niej,
osławię się, nie dadzą mi jej.
„Oj, siadaj, siadaj, Maryś kochanie,
już koniczenki pozaprzęgane.
Już koniki stoją w wozie,
już nama płacz nie pomoże,
Maryś kochanie!”
„Oj, jakże, jakże będę siadała,
kiedym się z tatulą nie pożegnała.
Żegnaj cię Bóg, panie ojcze,
bywali tu za mnie goście,
teraz nie będą!”
„Ej, siadaj, siadaj, Maryś kochanie,
już koniczenki pozaprzęgane.
Już koniki stoją w wozie,
już nami płacz nie pomoże,
Maryś kochanie!”
,,Oj, jakże jakże będę siadała,
kiedym się z matulą nie pożegnała.
Żegnaj cię Bóg, pani matko,
bywałaś ty na mnie gładką,
teraz nie będziesz!”
„Ej, siadaj, siadaj, Maryś kochanie,
już koniczenki pozaprzęgane.
Już koniki stoją w wozie,
już nama płacz nie pomoże,
Maryś kochanie!”
„Oj, jakże ja będę siadała,
kiedym się z siostrzyczką nie pożegnała.
Żegnaj cię Bóg, panno siostro,
bywałaś ty na mnie ostrą,
teraz nie będziesz!”
„Ej, siadaj, siadaj, Maryś kochanie,
już koniczenki pozaprzęgane.
Już koniki stoją w wozie,
już nama płacz nie pomoże,
Maryś kochanie!”
„Oj, jakże ja będę siadała,
kiedym się z braciszkiem nie pożegnała.”
„Bijże, szwagrze, bijże dobrze,
aż się skóra na niej podrze,
złą panną była!”
„Wszyscy ludzie to mnie rajcie,
wy, matuleńko, nie dozwalajcie.
Jaże wam się nakłaniają,
miodu, wina nastawiają –
dopiero dajcie.”
Wyjechał w pole,
krzyknął na konie,
„Obejrzy sie, grzeczno panno,
czy wszystko twoje?”
„Wszystkoć to moje
i my oboje,
tylkom jeszcze zabaczyła
wianka na stole.
Czyby się wrócić,
czyby nie wrócić,
czyby mojej mateńce
serca nie smucić?”

85
„Wsiadajże na woz, warkoczki założ,
czego będziesz płakała?
Czyli wianeczka, czyli czepeczka?
A będziesz ci go miała.
Wsiadajże na woz, tłumoczek sobie włoż,
bo już czas, bo już czas.
Weź jedwabną chustkę, białą zapaśniczkę,
srybrny pas, srybrny pas.
Wsiadajże na woz, warkoczki założ,
bo ja po cię przyjechał.
Czy cię głowka boli, świat nie po woli,
czy ojca, matki żal?”
„Nie żal mi ojca, ani pani matki,
ani żadnej rodziny,
bom ci ślubowała, rączkem ci dała,
moj Jasieniu jedyny.”

86
Jadąc z panną do młodego
U pana młodego gęsty sad,
nie przeleci go żaden ptak,
ale go przelecą jaskółki;
szukaj, panie młody, piastunki
Otwieraj, matusiu, nowy dwór;
bo już synowa samowtór.
Otwierajże go niziuśko,
bo już synowa bliziuśko.
Otwierajże go szeroko,
bo już synowa niedalecko.
Nakrywaj, matusiu, stoły z ławami,
bo już synowa za drzwiami!

87
Do dworu przyjechawszy
Z daleka goście przyjechali,
cisowe wrota wyłomali,
zielone podwórko wydeptali.
„Po tożeście, moi mili goście, przyjechali,
kiedyście z sobą spusta gorzałki nie brali?”
„Na coż my mieli z sobą gorzałkę brać?
Obiecał nas wielmożny pan częstować.”

88
Uciekła mi przepióreczka w proso,
a ja za nią, nieboraczek, boso.
Trzeba by się pani matki spytać,
jeśli pozwoli mi przepioreczkę schwytać.
Skryła się pod koryto,
narobiła dwa talarki, dobrze i to.
Ja z swoją kądzielą do Warszawy,
a za moją kądzielą ksiądz wikary.

89
W ogródeczku jabłoneczka,
a w sadeczku dwie,
namówiłem Teklusię
ludziom, nie sobie.
Ach, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie!
Dawałem jej na wianuszek,
ona nie chciała,
ścisnąłem jej prawą rączkę
i zapłakała.
Ach, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie!
A jest ci tam studzieneczka
nie cembrowana,
jużcić moja kochaneczka
zarękowana.
Ach, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie!
A jest ci tam studzieneczka –
cembrować będą,
już ci moją Teklusię
do szlubu wiodą.
Ach, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie!
Uklęknęła na kościele
Jak różany kwiat,
Oczy sobie zapłakała,
Opuściła świat.
Ach, żal mi jej będzie,
jak mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie!
Uklęknęła przed ołtarzem
między pannami,
gdyby róża najśliczniejsza
między kwiatami.
Oj, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie.
Jeden staje u podwoi,
drugiemu jej żal,
trzeciemu serce się kraje,
nie będzie jej miał.
Ach, żal mi jej będzie,
jak ci mi ją wezmą ludzie,
nie moją będzie.

90
Wszelkie ptastwo świergotało,
jak im słońce zaświtało.
Wróble, szczygły i słowiki –
te wydają różne krzyki.
Panna młoda się dziwuje,
jak to ptastwo wykrzykuje.
Czy to temu, co wesele,
co tak śpiewa ptastwo wiele.
Pan młody tak mówi do niej:
„każdy śpiewa, co kto umie.
A my pójdźmy do kościoła,
czego będziesz w lesie stała.
Jak z kościoła powróciemy
nazad do krzakowi pójdziemy”.
Przyszli nazad pod te krzaki,
pochytali się pod boki,
przypatrują się dziwowi,
co też jeleń sarnie powi.

91
W Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Oj, miałam, miałam pozłocisty warkocz,
ale mi go urwał ten niedźwiedzki smarkacz.
Poczekaj, smarkaty, żeć to zawadzi,
ino mego brata Pan Bóg przyprowadzi.
Miałam braciszka, jakbym nie miała,
nie ujmie się za mną, choćbym zginąć miała.

92
W Kielcach i w Krakowskiem
Za dworem, za dworem na zielonej trawie
pasie tu dziewczyna bialusienkie pawie.
Wycięła dziewczyna pawika niechcący,
poleciały one do lasa krzyczący.
„Ugnisia, dziewczyno, do samego pasa,
dogonisz pawika u ciemnego lasa.”
„Choćbym się ugięła i po samą szyję,
toć moj pawiczek w ciemnym lesie zginie.”

93
Z tamtej strony jezioreczka
jedzie Jasio moj,
malowane siodełeczko,
podkuwany koń.
Strusie Morko za czapeczką,
ruciany wieniec,
a któż by mnie odprowadził,
jak nie młodzieniec.
Jeden by mnie odprowadził, jeden,
drugiemu mnie żal,
trzeci mówi u podwoja:
„stań sobie u pukoja,
Marysiu moja”.
Ona stoi w okieneczku,
jak różowy kwiat,
zapłakała swoje oczy,
zmienił się jej świat.
„Weź chusteczki, utrzyj oczki,
Marysiu moja.”
„Nie będę ja ucierała, bo ja nic twoja;
zjedz ty czarta i z chusteczką,
ja się utrę zapaseczką,
a nie będę twoja!”

94
„Widzisz ty, dziewczyno, ten kamień nad wodą,
jeśli on popłynie, ożenię się z tobą.”
„Gdzieżeś ty widział, żeby kamień pływał?
Kiejś się nie miał żenić, po coś u mnie bywał?”

95
W Lelowie podczas wesela
„Gdzieżeś była, Marysiu, coś trzewiczki urosiła?”
„U lnu była i była u konopi.
Próbowałam, kady lepij, u lnu lepij.
I biegłam ta wedle dworu,
wstąpiłam ta do pokoja;
Jaś tam chory, matulu, Jaś tam chory.”
„Po cożeś tam wstępowała,
alboś mu ta zdrowie dała?”
„Będzie zdrowy.”
„Cożeś mi tam, córuś, jadła,
bo toś mi to barzo zbladła?”
„Karpi ogon, matulu.
Jać go też tutaj jadła,
a tym nie tak barzo zbladła;
surowy był, pani matko, surowy był.”
„Cożeś mi tam, córuś, piła,
boś mi tak bardzo styła?”
„Zimną wodę, pani matko.
Jać też tutaj piła,
a tym nie barzo tak styła;
mątna była, pani matko, mątna była.
Brzuch mię boli, pani matko!”
„A poslęć ja po doktora,
moja córka ma być zdrowa!”
A doktor przyjechałszy,
córusienkę obejrzałszy:
„Kasper będzie, pani matko.”
„Cóż mi będzie po Kasperze,
kiedy w polu drugi orze?”
„Para będzie.”
Matka się ucieszyła,
Garnek klusków naprażyła:
„Jedzmyż teraz, córusiu!”

 96
W Krakowskiem, w Niedźwiedziu
Wąż się wije po brzezinie,
moja matusiu, mąż mnie bije!
Przyjedź, przyjedź, pożałuj mię,
porządeczek ujrzyj u mnie!
Matusia przyjechała,
porządeczek obejrzała:
bijżeż ją, nauczaj,
na swoj dobry obyczaj!

Koniec wersji demonstracyjnej.

PIEŚNI O ZALOTACH MIŁOŚCI I ZDRADZIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIEŚNI SOBÓTKOWE I INNE OBRZĘDOWE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIEŚNI ŻARTOBLIWE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIEŚNI RÓŻNE I PRZYŚPIEWKI
Niedostępny w wersji demonstracyjnej