Franciszek Dzierżykraj - Morawski

PISMA ZBIOROWE t II

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

VII.

OKULARY.

ZAJĄC I NIEDŹWIEDŹ.

RYBA LATAJĄCA.

LATARNIA I ŚWIECA.

PAN I KUCHARZ.

PIES I PSZCZOŁY.

SKOP, WIEPRZ I KOZA.

DWIE CHMURY.

WYSTRZAŁ.

OSIEŁ.

BĘBENEK I RÓŻA.

WISŁA.

OSIEŁ I CIELĘ.

ZAJĄC.

WILK I JEŻ.

KARTOFLE.

KUNDEL.

MYSZ, KOT, WILK I TYGRYS.

GĘSI.

MAŁPA.

ŻOŁĄDŹ I DYNIA.

FILOZOF.

TYGRYS I JEŻ.

ŚMIERĆ I MIŁOŚĆ.

DRABINKA.

AGATKA I JAKÓB.

JAGNIE.

NIEDŹWIADEK.

DZIECI.

POKRZYWA I RÓŻA.

NIETOPERZ.

PAN MARCIN.

SZTUKA MUŚLINU.

ZIĘBA.

OŚ.

STARY I NOWY KALENDARZ.

POSĄG.

KOGUTEK I GĄSIĘTA.

SEKRET.

CHART I KURTA.

KRZAK RÓŻY.

JABŁKO.

KONIK POLNY I MRÓWKA.

MRÓWKA I PSZCZOŁA.

LEW I SŁOŃ.

WĄŻ.

SUKNIA PRADZIADKA,

ŚWINIA I CHMURA.

OSIEŁ I JACEK.

GWÓŹDŹ I SZRUBA.

KRÓL SCYTÓW.

DWAJ ŁYSI.

ZEBRA.

KURA.

KOT I SZCZUR STARY.

ROPUCHA.

POJAZD I MUCHA.

SZCZUR CHORY.

DMUCHACZKA I WĘGIEL.

ŻYD I OSIEŁ.

SZYNA ŻELAZA.

MŁODY DĄB.

SURDUT.

SPEKULANT.

WĘDKA.

ŚWIĄTYNIA SZCZĘŚCIA.

OSIEŁ, MAŁPA I KRET.

JEŻ I CHŁOPCY.

KOT I MYSZKA.

CZŁOWIEK I RAK.

DWÓR LWA.

DWA ZAJĄCE.

KACZKA I PISKORZ.

ZDARZENIE Z NOSEM.

STAL I KRZEMIEŃ.

KUBEK I KOSTKI.

WYBÓR ŻONY.

SŁOWIK I KRÓLEWICZ.

SZKLANKA.

TALAR I BANKOCETEL.

SKĄPIEC.

WOŁY.

UTONIONA.

DWA BYKI I ŻABY.

APOLOG HISZPAŃSKI.

DZWONEK.

DĄBEK.

FRANUŚ I ECHO.

TUMAN.

RZEŹBIARZ.

LATARNIA MAGICZNA.

MUCHA FILOZOF.

ZAJĄC I WYŻEŁ. (1)

MAŁPA I PIES.

KISZKOWSKI ZEGAREK.

MOPS I KOŃ.

GÓRA RODZĄCA.

FLECIK.

SZCZUR I ŻABA.

ZWADA.

KOT I BASIA.

PTASZEK I RYBKA.

LIS I STRZELEC.

SŁOWIK I RÓŻA.

KANAREK.

OSIEŁ I POETA.

WINOGRONO.

VIII.

WSTĘP DO BAJEK.

INNY WSTĘP.

NAŁÓG.

FRANIA.

JAŚ I CHRABĄSZCZ.

IZIA I HENCIO.

RÓŻA I PSZCZOŁA.

MAGNAT.

TŁOMOK.

ŻÓŁW I MOTYL.

DUKAT.

PIŁKA.

NOŻYCZKI.

ORZECHY.

OSIEŁ I JELEŃ.

DZIŚ I JUTRO.

LIŚCIE I KORZENIE.

WĄŻ I OSA.

MĄŻ I ŻONA.

NOS I OCZY.

GÓRA I POETA.

MOTYL I OSA.

OSET.

KRUK I WRÓBLICA.

STAŚ I CIEŃ JEGO.

MAŁPA.

NA BAJKĘ.

CHWAŁA BAJEK.

IX.

HEU, QUANTO MINUS EST CUM RELIQUIS VERSARI, QUAM TUI MEMINISSE.

NA POWĄZKACH PRZY GROBIE ŻONY.

DO PRZYSZŁEJ SYNOWEJ.

DO CÓRKI.

MATKA PO STRACIE SYNKA.

DO WNUCZKI IZI

IZIA OJCU W DZIEŃ IMIENIN.

NAGROBEK SYNOWI JEDNOROCZNEMU.

DO WNUKA.

OSTATNIE DŹWIĘKI.

FRAGMENTA NIEDOKOŃCZONE.

X.

XENIE.

NAGROBKI I NAPISY.

EPIGRAMMATA I FRASZKI.

DOPISEK DO BAJEK.

PISMA ZBIOROWE

Wierszem i prozą

Tom II

Franciszek Dzierżykraj - Morawski

VII.

BAJKI.

OKULARY.

Piotr, Jan i Idzi, zawsze sprzeczni w zdaniu,
Chociaż w pożyciu bardzo zgodni byli,
Po dobrem winie i smacznem śniadaniu
Wesoło sobie gwarzyli.
Naprzód o polskich wadach i zaletach,
O cywilnych, o wojskowych,
O autorach starych, nowych,
A najwięcej o kobietach.
Szeroko rzeczy zaczęli rozwodzić —
Cóż, kiedy w niczem nie mogli się zgodzić:
Im dłużej trwała rozprawa,
Tem większa wrzawa.
Przyszło nareszcie i do polityki;
Jeszcze większy hałas, krzyki,
Różne zdania, różne sądy,
Ten wolał dawne, a ten nowe rządy;
Jedni drugich nie słyszeli,
A wszyscy krzyczeli.
W tem dwoje okularów leżących na boku
Koniec tej wielkiej położyło zwadzie;
Jan bierze jedne i gdy na nos kładzie
Własnemu dziwi się oku:
Wszystko wielkie, okazałe;
Piotr bierze drugie, wszystko widzi małe:
Lecz ich największe zdziwienie uderza
Kiedy ów Idzi, zawołany Idzi,
Jedne po drugich przymierza
I nic nie widzi.
Aż pewien starzec, który w kącie siedział
Cały czas płochej obecny rozmowie,
Tak im powiedział:
Moi Panowie!
Wierzcie co szczerem sercem powiada wam stary,
Każdy na świecie ma swe okulary;
Jaki nim przesąd lub namiętność rządzi,
Tak przez nie innych, tak i siebie sądzi,
Wreszcie przez jakie przeszedł doświadczenia,
Tak patrzy na świat i tak go ocenia

ZAJĄC I NIEDŹWIEDŹ.

Nie tylko ludzi łączy zapał święty,
I między zwierzęty
Bywa przyjaźń gorąca.
Dziwnym trafem, niedźwiedź bury
Nadzwyczaj czuły z natury,
Tak się przywiązał mocno do zająca,
Zając do niego nawzajem,
Że ich przyjaźni nazywano wzorem:
Był to Pollux z Kastorem.
Cóż, kiedy Pollux strasznym był mazgajem.
Ilekroć z swoim zapałem wyjedzie,
Ilekroć swoje uczucia niedźwiedzie
W zajęcze serce chciał przelewać tkliwie,
Zawsze go osapał,
Odrapał,
Zawsze nasz zając skrzeczał przeraźliwie.
Lecz tu nie koniec jego smutnej doli,
Bo gdy raz w cieniu topoli
O wspólnym rozmawiali losie,
A o marnościach świata rozmyślając,
Zdrzymnął się zając,
I mucha siadła mu na nosie;
Niedźwiedź każdej pory,
Do przysługi skory,
Nagle się porywa;
Straszliwie zaczął się dąsać:
Tak mi mojego przyjaciela kąsać!
Oj czekaj gadzino złośliwa,
Nie wiesz czem to pachnie.
Jak się odsadzi, jak machnie
Tak ją dobrze zagrabił,
Że razem muchę i zająca zabił.

Każdy kto w przyjaźń nierozważną wchodzi,
Nudy i biedę pewno sobie kupi;
Mądry przeciwnik często mniej zaszkodzi,
Niźli przyjaciel serdeczny a głupi.

RYBA LATAJĄCA.

Tam kędy w pośród hucznego odgłosu
Ocean swe bałwany o skały roztrąca,
Pewna rybka latająca
Niekontenta z swego losu,
Z ciężkiem sercem, skłopotana,
Do swojej babki sędziwej przybywa
I tak się do niej odzywa:
Ach! babulu ukochana
Racz się nademną zlitować,
Już nie wiem gdzie się schować,
Gdzie śmierci uchronić.

Zaledwie w górę ulatywać pocznę,
Zaraz mnie orły żarłoczne
Zaczynają gonić.
A kiedy znowu (przestraszona w górze)
W morzu się zanurzę,
Sroższa delfinów gromada
Zewsząd mnie opada, —
Takie to losy twoją dręczą wnuczkę.

A ona taką dała jej nauczkę:
Moje dziecię,
Kogo na tym świecie
Orłem albo delfinem nie stworzyły nieba,
Takiemu średniej dróżki trzymać się potrzeba.
Czyń tak, a w życiu pewnej użyjesz swobody,
Płynąc blisko powietrza, lecąc blisko wody.

LATARNIA I ŚWIECA.

Niechaj się każdy wprzód dobrze ocenia,
Niżeli płochy zamysł go ogarnie.
Zachciało się raz świeczce większego znaczenia;
Zbrzydziła sobie latarnię.
Ja mam, rzecze, z mem światłem tak czystem, tak jasnem,
Zawsze siedzieć w tym lochu i brudnym i ciasnym,
Kto zrodzony do kąta niechaj siedzi w kącie,
Ja chcę sobie na większym jaśnieć horyzoncie;
Fortuna śmiałym sprzyja! mogę zmienić postać;
Mogę gwiazdą, księżycem, mogę słońcem zostać!
Gdy wtem się od latarki otworzyły drzwiczki;
Ledwie pierwszy wiatr dmuchnął, już nie było świeczki.
Tak nie jeden, co w domu mógł żyć użytecznie;
Pnie się na wielki urząd, chce znaczyć koniecznie;
Lecz gdy stanie na szczycie, jak ta świeczka właśnie,
Za pierwszą przeciwnością chwieje się i gaśnie.

PAN I KUCHARZ.

Nie sądź, gdy sam nie piszesz, mówią autorowie,
Słuchajmy co w tej mierze nasza bajka powie.
Pewien Pan raz swojego kucharza strofował
Że mu obiad zbyt kwaśny i pieprzny zgotował,
Że wszystko ta nieszczęsna popsuła przesada.
O zgrozo! o zgorszenie! — kucharz odpowiada —
Jakże można mój Panie tak dalece błądzić,
Nie umiejąc gotować o potrawach sądzić?
Pańskie zdanie zupełnie śmieszne i opaczne,
Musisz jeść co ci daję i wierzyć że smaczne.

PIES I PSZCZOŁY.

Jestto cnota nad cnotami
Trzymać język za zębami —
Stare powiada przysłowie.
Wszyscy jednakże smakujem w obmowie:
O cudzych grzechach rozmowa tak słodka.

Raz pewien wyżeł przebiegły i śmiały,
Wielki bajarz, wielki plotka,
Przytem lizuś doskonały,
Proszony czy nie proszony,
Latał na wszystkie strony,
Wiedział wszystkie zwady, sprzeczki,
Wszelkich skrytości dociekał;
Słowem u wszystkich ogryzał kosteczki,
A potem wszystkich oszczekał;
Suczki z suczkami,
Psiarnie z psiarniami
Zwaśnił, zniechęcił i skłócił;
Cały porządek przewrócił.
Wtem raz szczególna ciekawość go wzięła,
Jakaś pokusa go bodzie
Zajrzeć do ula który stał w ogrodzie.
Najprzód ostrożnie bierze się do dzieła,
Obchodzi, wącha, skrada się, przemyka,
Ale zaledwie nos wtyka,
Cała pszczół gromada
Z straszliwym brzękiem wypada;
Wyżeł w nogi! — lecz te w złości
Tak go cięły bez litości
To po brzuchu,
To po uchu,
To po pysku, to po grzbiecie,
Że już nie wiedział o świecie.
Wtem mu jedna w nozdrze wpadła,
I tem mu dojadła;
Szarpie się, rzuca i wyje,
Nosem ziemię ryje,
Jęczy — na wszystkie strony
Wykręca się i wywija,
Wreszcie leci jak szalony,
I łeb o kamień rozbija.

I dobrze mu tak było. Kto nadto ciekawy,
Kto nos swój niepotrzebnie w cudze wtyka sprawy,
A wszystkich czerni szkaradnie,
Prędzej lub później w taką łapkę wpadnie,
Że będzie wzgardą i pośmiechem świata.
Taka to Wścibskich zapłata.

SKOP, WIEPRZ I KOZA.

Skopa przy wieprzu, a wieprza przy kozie,
Grzesio na jednym osadziwszy wozie,
Na jarmark z niemi wyruszył;
Wieprz całą drogę przeraźliwie kwiczał,
Krzyczał, ryczał,
Ledwie Grzesia nie ogłuszył.

Drugie zwierzątka słodsze z przyrodzenia,
Dobre, poczciwe stworzenia,
Widząc że pewne i bezpieczne były,
Z dziwem na wieprza patrzyły.

Ciszej! Grześ woła, krzykaczu przeklęty,
Zkąd ci te wrzaski, lamenty;
Patrz, jak się twoi sprawują sąsiedzi:
Skop ani beknie, koza cicho siedzi;
To mi rozsądkiem się zowie!
Głupstwem! wieprz odpowie.
Siedzą, nie beczą, bo nie myślą o tem,
Co je czeka potem;
A wreszcie słusznie może mniej się boją,
Ostrzygą skopa i kozę wydoją.
Ten ich los zwykle spotyka.
Lecz ja, który z przeznaczenia
Zdam się tylko do zjedzenia,
Wiem że jadę do rzeźnika.

Najszczęśliwszym bywa
Ten co najmniej przewidywa.

DWIE CHMURY.

Pocóż gmachu potężny wzniosłeś się do góry!
Tak rzekła strasznie grzmiąca do spokojnej chmury;
Cóż znaczysz? nikt się twojej wielkości nie boi;
Mnie to raczej nad ziemią panować przystoi,
Ja to przecie porządnie kiedy ryknę sobie,
Co to zaraz hałasu i trwogi narobię!
Druga na to: nie przeczę twojej wielkiej chwale,
Nigdy ci nie wyrównam, ryczysz doskonale;
Gdy jednak deszcz mój cichy suche niwy zrosi,
Ileż głosów wdzięczności ku mnie się podnosi!
Wierz mi, nie hucz tak bardzo i przestań mnie winić,
Na to jesteśmy w górze aby dobrze czynić.

WYSTRZAŁ.

Co za szczególny trafunek:
Kiedym strzelał w pośród lasu,
Choć był tak słaby ładunek,
Tyłem narobił hałasu,
Taki się łoskot rozszerzył,
Jak gdyby piorun uderzył!
Wszystkie drzewa, wszystkie skały
Straszny huk mój odbijały,
Każde echo go rozniosło,
Każde stokroć powtórzyło,
I tak ciągle rosło, rosło,
Że nigdy końca nie było.

Teraz gdym wyszedł z gęstwiny
I na czystem polu stoję,
Chociaż powiększam naboje,
Strzelam, pukam od godziny,
Strzelba moja jak na licho
Głuchy tylko huk wydaje,
Ledwie go słychać o staje,
I za minutę już cicho.

Może i z sławą tak bywa!
Wiedzieć gdzie się pokazywać,
Gdzie i kiedy się, odzywać,
Tem to niejeden wygrywa,
Tem się nad innych wynosi,
Nieco hałasu i wrzawy,
Kiedy je echo rozgłosi,
Jakże podobne do sławy!

OSIEŁ.

Tak się raz osieł dąsał,
Tak się też z innych natrząsał,
Taki był pyszny, zuchwały,
Że go zwierzęta nie poznały;
Pojąć nie można było,
Co mu się zrobiło.
Nakoniec wszystkim dowodził
Że się szlachcicem urodził;
Dwie godziny o tem gadał:
Powiadał
Co to miał przodków, a zwłaszcza jak sławnych,
Jak niezmiernie dawnych,
Wyliczał lata za laty,
Jak się ciągnęły jego antenaty,
Jak się wznosiły do góry,
Coraz w większą sławę rosły,
Jakie to były głowy i figury,
Co to były za osły!
A lis mu na to: jakżeś nierozsądny,
Zawsze twoich chwalisz przodków,
I ty nie jesteś z wyrodków,
I z ciebie osieł porządny!

BĘBENEK I RÓŻA.

Józio od samego ranku
Latał, bębnił bez ustanku,
Nie mógł się swoją nacieszyć zabawą;
Gdzie się tylko ruszył,
Wszystkich swoim hukiem, wrzawą
Gonił, wypędzał i głuszył;
Tak się radował, zapalał,
Ledwie nie szalał.

Lecz gdy nareszcie po długiej swawoli
Już się nalatał, nabębnił do woli,
Stanął nagle zadumiały;
Dziwna go jakaś ciekawość porywa,
Dla czego ten bębenek mały
Tak się zabawnie odzywa?
Bierze go, patrzy, ogląda chłopczyna,
Zgłębiać zaczyna.....
Nareście z miną, zawoła radosną:
"W środku coś siedzi, co huczy tak głośno!"
A ledwie temu uwierzył
Tak z całej mocy uderzył,
Że przedziurawił sam środek bębenka.

Na drugiej stronie spokojna Helenka
Wdzięcznie stolistnej dziwiła się róży.
Któż wie, do siebie powiada,
Czy też w istocie ten kwiat pełny, duży,
Z stu się listków składa?
Któż je rachował? może ludzie błądzą
I z pozoru sądzą;
Nie trzeba zaraz; uwierzyć tak śmiele,
Sto listków — jest to bardzo wiele!
A więc się swojem liczeniem zajmuje,
Listek po listku wyrywa, rachuje;
By się nie zmylić, układa w porządku
Dziesiątek przy dziesiątki!.
Zupełną liczbę znajduje.

Lecz cóż się dalej naszym dzieciom stało?
Jedno i drugie swą stratę poznało;
I do czego ciekawość na tym świecie służy!
Józio płakał bębenka, a Helenka róży.
Chrońcie się ludzie zasłony rozdzierać,
Idźcie za lubem omamieniem śmiało;
Kto chce rozkosze zgłębiać i rozbierać.
Już go szczęście pożegnało.
Cały badań naszych skutek
Gorzka prawda, ciężki smutek.

WISŁA.

Sarmackiej Wisły zbożopławne wody
W twarde ściąwszy lody,
Cieszyła się sroga Zima
Że je w swoich więzach trzyma.
Patrzcie, wołała, patrzcie dumne wały,
Coście w tej śmiesznej wolności bujały,
W jakich jesteście okowach!
Oto was każdy przychodzień
Depce, rąbie codzień.
I byle Kałmuk jeździ wam po głowach;
A wy cóż na to? ani mruknąć śmiecie;
Takie to was jarzmo gniecie,
Tak to Zima włada!

Prawda, że jesteś niezmiernie zażarta,
Tak jej z pod Tatrów na swój urnie wsparta,
Stara Wisła odpowiada.
Nie wszędzie przecież cięży twa potęga,
Zawsze tam, zawsze pod tym twardym lodem
Śmiały i wolny nurt mój płynie spodem,
Tam twoja władza nie sięga.
Niech tylko moje słońce mi zabłyśnie,
Wkrótce ta cała przestrzeń lodów pryśnie.
Te śniegi nawet, któreś tu zuchwała
W przepaści gór tych nawiała,
Same mi kiedyś pomogą
Zrzucić twoję przemoc srogą.
Dmij więc, dmij groźnie z twemi Akwilony,
Ścinaj, krępuj nurt ścieśniony;
Spieszącej wiosny nie zatrzymasz w pędzie,
Pójdziesz skąd przyszłaś, Wisła Wisłą będzie.

OSIEŁ I CIELĘ.

Jaki też to osieł ze ranie!
Tak się raz ciele łajało;
Że się przelękło daremnie,
I jak głupie uciekało.
Ale gdy się tak rozwodzi,
Jakieś oślątko nadchodzi;
Idzie, idzie zadumane,
Łbem się uderza o ścianę
I mówi, myśląc nie wiele:
Jakie też to ze mnie ciele!

Tak i ludzie z siebie szydzą,
I w swych błędach drugich widzą.

ZAJĄC.

Często w małej przyczynie wielkich nieszczęść źródło.
Pewne zwierzątko lwa rogiem ubodło,
A więc w skutku tej obrazy
Straszliwe wydał rozkazy:
Aby, kto tylko z rogiem się urodził,
Natychmiast z puszczy wychodził.

Wyszło więc wszystko co z rogami było;
Kozły, bawoły, jelenie, daniele,
Lecz co najbardziej dziwiło,
Że zając zmykał na czele.

A ty znów po co chcesz uciekać z lasu?
Tak nań wołano po drodze;
A on im na to w strasznej rzecze trwodze:
Muszę się wynieść zawczasu.
Wystawicie sobie: w mojem życiu całem
Takiego strachu jak wczoraj nie miałem
Gdym cień mych uszu zobaczył;
Nużby też kiedy jaki żandarm srogi
Długość ich sobie na złe wytłómaczył
I może wziął je za rogi!
Na te słowa śmiech do koła,
Każdy, tchórzu! tchórzu! woła.

Lecz moje zdanie nie jest tak surowe,
Nie tak on bardzo swoją trwogą, błądził;
A nawet jak to na zajęczą głowę,
Nie źle o swych czasach sądził.

WILK I JEŻ.

Liczne zwierzęta w pewnym wielkim lesie,
Syte nareszcie i boju i chwały,
Gdzieś tam na walnym kongresie
Wieczny pokój podpisały.
A więc radość i skakanie;
Co za grzeczne oświadczenia,
Jakie łapek podawanie,
Jakie ogonów kręcenia.
Aż miło patrzeć jak to lew z tygrysem,
Lampart z niedźwiedziem, zając igra z lisem,
Jak się ze łzami ściskają rzewnemi
Wilk z baranem, pies z kotem, a osieł z wszystkiemi.

Wśród tej atoli radości, skakania,
Lub przynajmniej udawania,
Sam jeż na stronie stał sobie spokojny.
Nuż więc do niego pewien wilczek zdradny,
Chytry, układny,
Skryty podszczuwacz tyloletniej wojny,
Zbliża się, łasi, i tak mu powiada:
Szanowny jeżu, cóż cię to napada,
Chceszże rozrywać to święte przymierze,
Co nam wieczyste zaręcza swobody,
Czyż to przystoi na tak światłe zwierze!
Samemu się najeżać wśród powszechnej zgody;
Małoż to jeszcze krwi naszej po świecie,
Jeżu, ach jeżu, pomiarkuj się przecie...
Jeż wzniesionemi mierząc go oczkami:
O cóż ci idzie? skromnie mu przerywa.
O rzecz maleńką, wilczek się odzywa:
Zrzuć twoje kolce i pójdź igrać z nami.
Mam igrać z wami! zręczny jeż odpowie:
Wprawdzie iż całe bezpieczeństwo jeży
Od samych kolców zależy,
Ale któż twojej oprze się wymowie;
Zrzucę je, zrzucę, natychmiast to zrobię,
Skoro twe ząbki każesz wyrwać sobie.
Przebacz, stare przysłowie mamy w naszym rodzie:
Bądźże z wilkiem ostrożny, nawet i po zgodzie.

KARTOFLE.

Mnogie, rozrosłe kartoflane plemie
Chciwe na wszelką, zwłaszcza cudzą ziemię,
Strasznie naraz udumniało,
Że spirytus w sobie miało.
Pycha ta nie znała granic:
Wszystkie płody miała za nic.
Ledwie za Boskie stworzenie uchodził,
Kto się kartoflem nie zrodził,
Śmiano się mówiąc: co za duma dzika,
Oczywiście, że ma bzika.
Ale ród ten pyszałkowy
Coraz bardziej wznosząc głowy
Wrzeszczał, krzyczał jak szalony:
Świat dla kartofla stworzony!
Dalej więc dalej, na pola! na grzędy!
Tak po ich zborach wołano:
Zburzmy te śmieszne drobnych kopców rzędy,
W których nas dotąd trzymano,
Zbudujmy z wszystkich jeden gmach potężny,
Gmach ogromny, niebosiężny,
By mu nawet dodać wzrostu
Zwiększmy go rzepą, ćwikłami;
Skradźmy je, skradźmy po prostu,
I przezwijmy kartoflami.
Wielki więc lusztyk, hulanie,
Tłoczą się jedne, drugie włażą na nie;
Cisną się, drapią do góry..
Bambry, Szwaby, Brandebury. (1)
Kiedy w tem nagle wśród te dumne płody
Powstał jakiś gwar, niezgody,
Ten raz poraz jęknął, pisnął,
Że go strasznie drugi cisnął.
Tamten znów krzyczał, jakby z głębi ziemi,
Że się udusi pod niemi.
Nuż się więc kłócić i spychać,
Spychać od rana do zmierzchu;
Każdy chciał wolniej oddychać,
I każdy chciał być na wierzchu.
Nie dosyć na tem: owo cudo świata,
Owo mądre, wieczne dzieło.
Sypane całe trzy lata,
Nagle psuć się, gnić zaczęło.
Powstał fetor niesłychany;
I z strasznym grzmotem,Łoskotem,
Runął Babel kartoflany!
W ówczas to poznał ród ów nędzny, lichy,
Że sam swej dumie nie sprostał;
Kiedy z tej całej, tak buńczucznej pychy,
Stos tylko błota pozostał.

(1) Takie nazwy daje lud Wielkopolski kartoflom.

KUNDEL.

La properité est un vol.
Proudhon.

Gdzieś tam na dworskie rzuconą śmiecie,
Porwał kość kundel i zaniósł w krzaki.
Mnieby nie skusił specyał taki,
Lecz różne gusta są w świecie.
Kundel go smacznie ogryzał,
Nie raz się nawet oblizał.

Widząc to zdala liczne psów roje,
Z straszliwym wrzaskiem przybieżą;
Co za kryminał gryźć własność swoję —
Własność jest czystą kradzieżą.
Kość ta należy do psa każdego;
I nuż więc szczekać na niego.
Kundel nasz z razu nie zważał na nie,
Na chwilę nawet nic sarknął,
Lecz ciągle głupie słysząc szczekanie,
Tak im zawarknął:

Szczekacie wszystkie jakby opętane,
Ledwie wam gardziel nie pęknie,
Co na psy dworskie lepiej wychowane,
Nie jest ni mądrze ni pięknie.
Czemuż zamiast głupiej wrzawy,
Nie tak szukać, jak ja, strawy.
Pracujcie tylko — a naostatek
Każdy z was znajdzie swój gnatek.

Gdy w tem ogromny brytan przypada —
Kundlowi kość tę wydziera,
Spokojnie sobie zasiada,
I smaczny kąsek obżera.
Wrzawa więc nowa, większa, niesłychana —
Wrzeszczą, krzyczą na brytana;
Sam kundel nawet między psy ucieka,
I najgłośniej z wszystkich szczeka.

Liczna jest takich kundelków gromada,
Trafia się nawet i na naszej ziemi;
Oszczekiwana, póki coś posiada,
Straciwszy, szczeka z drugiemi.

MYSZ, KOT, WILK I TYGRYS.

Jak to się jedna zbrodnia za drugą ugania.
Mysz, co siódmego nie zna przykazania,
Ziarnko orzechu wiewiórce ukradła,
Zaniosła w krzaczek i zjadła.
Kot tak szkaradnym przerażony grzechem,
Nie mógł się wstrzymać od złości;
Bo kto też słyszał o takiej chciwości,
Kto widział cudzym tuczyć się orzechem?
Aby więc takie poskromić rozboje,
Porwał ją., zdusił i schróstał jak swoję.

Lecz i do niego w tejże samej dobie,
Skradał się wilczek za drzewem:
A tuś mi zdrajco! z strasznym krzyknął gniewem.
I zjadł go sobie.

Aż się też wreście groźny tygrys zjawia —
Idzie poskromić te liczne bezprawia,
I razem, jak przystoi na paszczę zwierzchnika,
Wilka, kota i myszkę i orzech połyka.

I na tem koniec. Napróżnom się starał,
Z mojej bajeczki wywieść morał jaki!
Nie zjawił się taki,
Coby tygrysa ukarał.

GĘSI.

Ni ztąd ni zowąd nagłą zdjęte trwogą,
Gęsi pod bliskim zerwały się lasem,
I wielką przez wieś uciekając drogą,
Z strasznym leciały hałasem.

Cóż to za głupstwo z takim wrzaskiem wpadać,
Tak zlękły kogut z wzniosłej woła tyki —
Nikt was nie myśli ni gonić, ni zjadać,
Poco więc, poco te krzyki?

Alboż my wiemy co się dzieje z nami —
Tak rzecze jedna pędząca w odwodzie —
My tylko lecim za temi gęsiami,
Które tam krzyczą na przodzie.

MAŁPA.

Nic łatwiej małpie, jak konceptem ruszyć,
Ma ich dostatnie zapasy;
Jedna z nich chciała morze osuszyć,
I ztąd nabrzeżne zapaliła lasy.
Co za pomysł jenialny!
Pomysł wielki! radykalny!
Liczne wołały zwierzęta.
A małpa pychą nadęta,
W takim prawiła im tonie:
Wielkie, niezmierne lądy wam odsłonię,
Skoro od ognia wyparuje morze;
Republikę wam utworzę,
I na wieczny przykład światu,
Tak was urządzę praktycznie,
Że prócz pewnego dla mnie majoratu,
Wszystko będzie komunicznie.
Nowa ta dla was ojczyzna,
Będzie zbawienna golizna.
Wszystko wolne,
Wszystko wspólne!
Nikt się więc o nic nie strapi,
Nikt nie będzie karał, sądził,
Nikt nie słuchał, każdy rządził,
A co może, to zacapi.
Ale gdy się tak z swą mową rozszerza,
Raz, wraz, jakiegoś zapytuje zwierza:
A cóż, czy morza ubywa?
Jeszcze nie, — lis się odzywa.
Ależ przynajmniej już się warzą wody?
I to nie, — wilczek odpowiada młody.
Czeka więc małpa — ale cóż się stało?
Mnóstwo lasów się spaliło,
Kropli wody nie ubyło,
I morze morzem zostało.
Tak to niejeden wichrzyciel wleci,
I już natychmiast ogień swój nieci,
Natłokiem głupców się puszy.
Ale czemże się pochlubi?
Morza nieszczęść nie osuszy,
A kraj i zniszczy i zgubi.

ŻOŁĄDŹ I DYNIA.

Pewien chłop, Marek z imienia,
Patrzył się pełen zdziwienia
Na dynię, której tak cienka łodyga,
Tak ogromny owoc dźwiga.
Widać jest, rzecze, że Stwórca pobłądził,
Ja byłbym rzecz tę inaczej urządził;
Tak naprzykład porządkował:
Byłbym tam w owej gęstwinie,
Po wszystkich dębach porozwieszał dynie,
Owoc do drzewa stosował:
Tę zaś żołądź lichą, drobną,
Tak do dębu niepodobną,
Podły pokarm świni,
Byłbym dał dyni.
Szkoda, mój Marku, żeś tam w dawne lata
Nie był przy stworzeniu świata,
Nie jedną, radę byłoby się dało,
I pewno lepiej niźli teraz działo,
Gubię się w wielkim myśli moich tłumie,
Zasnąć nie można przy takim rozumie!
Kiedy tymczasem pod dębem usiada,
Kiwa się — chrapi — a w tem żołądź spada
Z jego dębu właśnie;
I tak srodze i okrutnie
Prosto w nos go utnie,
Że aż z bólu wrzaśnie.
Cóż to jest? rzecze,
Krew mi z nosa ciecze.
Maleńka żołądź — a tak mi dojadła,
Cóżby to było gdyby dynia spadła!
Źle coś mówiłem: próżna to otucha
Poprawiać Stwórcę, nawet w lichej dyni,
Wie Bóg co robi, a najlepiej czyni,
Że głupich Marków nie słucha.

FILOZOF.

Pewien Filozof gdzieś tam w Perskiej ziemi,
Co śmiał łotrami nazywać zbrodniarzy,
A nawet głupich, głupiemi,
Padłszy ofiarą zbyt licznych potwarzy,
Za kartusza okrzyczany,
O wszystkie zbrodnie ścigany,
I bluźnierstwo,
I kacerstwo,
I sztylety i trucizny,
Wreście o zdradę ojczyzny, —
Rzucił swój domek i na wieczne czasy
Wyrzekł się ludzi i uciekał w lasy.

Cóż czynisz? jeden z przyjaciół mu rzecze:
Chceszże szalony człowiecze
Wchodzić pomiędzy niedźwiedzie i dziki,
Co cię w najpierwszym rozszarpią parowie?
A ten mu na to odpowie:
Kły tylko mają — a ludzie języki.

TYGRYS I JEŻ.

Prawem paszczęki i pazurów srogich,
Tygrys szeroką władnący dziedziną,
Na tronie zbudowanym z kości zwierząt mnogich,
Z groźną siedział miną.
A że wzniósł się tak wysoko,
Myślał, rozważał głęboko,
Iskrzące toczył źrenice;
Zatopił się w polityce.
Śliczne mu w głowie snuły się układy,
Jakby to swoje pozjadać sąsiady,
Wzmocnić się, zwiększyć przez napaści nowe,
Jak zaokrąglić państwo tygrysowe.
Kiedy w tem dziwnym sprowadzony losem,
Jeż mu się przemknął pod nosem.
Zerwał się tygrys i rozjadł niezmiernie,
Straszną śmierć mu zapowiada:
A że takich obietnic dotrzymywał wiernie,
Już go więc połknąć przypada.
Lecz jeż na to: stój niebaczny!
Nie bardzom z memi kolcami jest smaczny;
Mógłbyś sam siebie o tę śmierć przyprawić,
Można mię połknąć, lecz nie można strawić.

ŚMIERĆ I MIŁOŚĆ.

Tkliwa miłość z śmiercią srogą,
Każda swoją ciągnąc drogą,
Po długim i nużącym biegu,
Zeszły się raz na noclegu.
Pod jednym dachem obiedwie stanęły,
A że wzajemnie swych grotów się bały,
Każda oddzielnie złożyła swe strzały,
A potem obie zasnęły.
Ileż to jęków ucichło wraz z niemi,
Jaka cisza po całej rozległa się ziemi!
Zasnęły z pierwszą wszystkie ludy, światy,
Najmniejsze nawet kochające twory,
Zasnęły z drugą rozbójniki, katy,
Zasnęły nawet doktory.

Lecz nie tu koniec. Śmierć mimo znużenia
Bo któż ma tyle w świecie do czynienia!
Wstała z wybiciem północnej godziny;
Lecz aby śpiącej nie zbudzić dzieciny,
Cicho na palcach w drogę się wybiera;
Sięga — znów sięga — błąka się — obziera,
Wszędzie strzał swych upatruje,
Z kąta do kąta powraca,
Szuka, maca,
Aż je nareście znajduje.
Znajduje, lecz nie swoje. — Omyłko straszliwa!
Okropny skutku ciemnoty,
Własne swe zostawia groty,
Sajdak miłości porywa.

Wstała i miłość, chociaż później trochę,
Lecz, jak to zwykle, i dziecię i płoche,
Błędu swego nie postrzegło;
Co zostało,
To zabrało,
I w dalszą, drogę pobiegło.

I nuż więc hałas, wrzawa, zamieszanie,
Jakiego dotąd nieznali ziemianie!
Wszystko okropnym działo się przewrotem,
Śmierć strzelała miłości, miłość śmierci grotem.
Cios jednemu przeznaczony,
Zawsze ktoś drugi odbierał;
Ten co miał umrzeć, kochał jak szalony,
Ten co miał kochać, umierał.
Jak grad leciały ich okrutne ciosy,
Wszystko się pomięszało, i wieki i losy,
Ludzie, niebianie, cały świat osłupiał,
Na chwile nawet i sam Jowisz zgłupiał.

Ach! gdyby były przez litość nad światem,
Srogie te bóstwa poprzestały na tem,
Gdyby choć nadal swoje zgubne strzały,
Lepiej przed sobą chowały —
Lecz na nieszczęście tym dawnym zwyczajem,
I teraz często mylą się nawzajem.
Egle, rodziców, kochanka nadzieje,
Ginie w kwiecie swej młodości,
A stara Flora i jęczy i mdleje,
Przeszyta strzałą miłości.
I cóż ztąd wywieść? wszędzie widok ludzi
Do śmiechu tylko, albo do łez budzi.

DRABINKA.

Nacóż to, mamo, ta długa drabinka
Stoi u tego kościoła?
Tak urocza jej dziewczynka
W ciekawości swej zawoła.
A matka na to: nie wiem moje dziecie;
Lecz wiem, że każdy na świecie
Po drabince życia bieży!
Po niej w górę piąć się trzeba,
I od nas tylko zależy,
Aby ją, oprzeć o Nieba.

AGATKA I JAKÓB.

W przykładnem stadle, młode, szczęsne latka
Przeżyli z sobą Jakób i Agatka:
Bez kłótni, zwady, bez najmniejszej sprzeczki,
Zgodni jak dwie turkaweczkę
Syn ich Tomaszek, pełen był pokory,
A tak posłuszny, tak do usług skory,
Tak cichy w pośród rodzinnego kółka,
Że go miano za aniołka.
Zwierzątka nawet mieszkające z niemi,
Nadzwyczaj były dobremi;
To się w gronie miłem, słodkiem,
Razem pieściły z Tomaszkiem.
To znów piesek igrał z kotkiem.
A kotek bawił się z ptaszkiem.
Słowem nikt jeszcze nie widział takiego
Szczęścia, raju i swobody,
I nie było większej zgody
Nawet i w arce Noego.
Ależ i licho przyszło nareście!
Jakiś głupi kiermasz w mieście
Całą tę zgodę rozstroi!.
Nasz Jakóbek,
Nalał w czubek,
I żonie skórę wyłoił.
Żona kwaśną strojąc minkę,
Przez zemstę, na złość mężowi
Za jakąś tam drobną winkę
Dała rózgą Tomaszkowi.
Chłopiec z wielkim gniewem, płaczem,
Wybił pieska harapaczem;
Pies niecnota
Pogryzł kota;
Kota nawet czart pokusił,
Porwał ptaszka i udusił.

Tak to zły przykład, gdy się zdarzy komu,
Z łatwością się rozkorzeni:
Raz tylko djabła wpuść do twego domu,
A raj ci w piekło zamieni.

JAGNIE.

Maleńkie jagnie w pewnym wielkim losie,
Płacząc i biegnąc gdzie je rozpacz niesie,
Takim zwierzęta przyzywało głosem:
Zlitujcie się, nad mym losem,
Moją dolą opłakaną,
Wspomóżcie biedną sierotę,
Ścigajcie wilka niecnotę,
Porwał mi matkę kochaną.
Przez wzgląd na całe rodzeństwo,
Na publiczne bezpieczeństwo,
Zbierzmy się razem, zbierzmy,
I na tyrana uderzmy.
Zachowajcie to w wspomnieniu,
Co wam żal mój przepowiada:
Zaczął na owcy, skończy na jeleniu,
I tak nas wszystkich pozjada.
Zbiegły się zewsząd liczne zwierząt trzody,
Tkliwym nieszczęścia przywołane głosem,
Każde okropnej słuchało przygody,
Każde nad swym drżało losem.
Zając rozmyślał o swej nędzy, biedzie,
Jeleń łzy ronił nad dolą, zwierzęcia,
Lis burzył, wilk się srożył, mruczały niedźwiedzie,
Ale nikt nie wsparł jagnięcia.

Lecz pocóż biedne zwierzęta oskarżać,
Poco bajkę stwarzać?
By widzieć ciągłe niewinnych nękanie,
Płonne z przemocą zapasy,
Słyszeć daremne na bliźnich wołanie,
Potrzebaż iść w lasy?

NIEDŹWIADEK.

Żona niedźwiedzia urodziwszy synka,
Pokochała go szalenie.
Ten miły głosek, to wdzięczne spojrzenie,
Zwłaszcza ta dowcipna minka,
Którą widziała w swoim lubym płodzie,
Tak jej głowę zawróciła,
Że tylko o nim, o jego urodzie,
Po całym lesie trąbiła.
Nic nie znała piękniejszego.
Najmniejszych nawet nie widziała wadek,
Żaden smorgoński niedźwiadek,
Ani się umył do niego.
Słowem pewną była,Że samego lwa zrodziła.

Mąż, który zdala na dwóch łapach siedział,
Długo jej ani słówka nie powiedział;
Lecz wreście tylu pochwały znudzony,
Zbliża się do żony.
A wprzód ją łapką pogłaskawszy grzecznie,
Tak do niej mówić zaczyna:
Moja ty duszko, zrodziłaś mi syna,
Niech cię to przecież nie martwi zbytecznie,
Kiedy ci wyznam otwarcie i śmiało,
Że to pieścidło w twych oczach tak ładne,
Wcale nam się nie udało,
I że jest monstrum szkaradne.
Co! monstrum! — ryknie, i na męża wpada,
Ledwie oczu nie wydrapie.
Otóż ja — rzecze — pokażę ci capie,
Że to jest lewek i lewek nie lada.
I nuż więc lizać swoje drogie dziecie. (1)
Liże go po łbie, po grzbiecie,
Liże go z boku, liże z przodu, z wierzchu,
Liże go od rana do zmierzchu.
Ale któż sobie żal jej wyobrazi,
Gdy na nic wyszły lizania tak długie,
I gdy nareszcie wyłazi,
Taki niedźwiedź jak i drugie.
Krzyczy więc, ryczy, tarza się i pieni,
Ostremi drze się pazury.
Wszystko próżno: nikt nie zmieni
Pierwotnych rysów natury.
Pomimo wszelkie trudy i staranie,
Kto się zrodził niedźwiedziem, niedźwiedziem zostanie,
Zdarza się i uczonym podobny przypadek.
Mąż krytyk, żona autor, a dzieło niedźwiadek.

(1) Bajka ta opiera się na mylnem lecz upowszechnionem podaniu, że niedźwiadki rodzą się potworami, i że dopiero lizanie nadaje im kształt właściwy. Ztąd u Francuzów wyrażenie — un ours mal leche. — Ztąd błędne to mniemanie rozciągało się u starożytnych i na inne zwierzęta. Dowodem tego jest owo miejsce w Wirgiliuszu — fingere corpora lingua.

Koniec wersji demonstracyjnej.

DZIECI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POKRZYWA I RÓŻA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIETOPERZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PAN MARCIN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZTUKA MUŚLINU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZIĘBA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OŚ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STARY I NOWY KALENDARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POSĄG.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOGUTEK I GĄSIĘTA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SEKRET.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHART I KURTA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRZAK RÓŻY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JABŁKO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KONIK POLNY I MRÓWKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MRÓWKA I PSZCZOŁA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LEW I SŁOŃ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WĄŻ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SUKNIA PRADZIADKA,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŚWINIA I CHMURA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSIEŁ I JACEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GWÓŹDŹ I SZRUBA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRÓL SCYTÓW.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWAJ ŁYSI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZEBRA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KURA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOT I SZCZUR STARY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROPUCHA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POJAZD I MUCHA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZCZUR CHORY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DMUCHACZKA I WĘGIEL.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻYD I OSIEŁ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZYNA ŻELAZA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MŁODY DĄB.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SURDUT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SPEKULANT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WĘDKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŚWIĄTYNIA SZCZĘŚCIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSIEŁ, MAŁPA I KRET.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEŻ I CHŁOPCY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOT I MYSZKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZŁOWIEK I RAK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWÓR LWA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWA ZAJĄCE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KACZKA I PISKORZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZDARZENIE Z NOSEM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STAL I KRZEMIEŃ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KUBEK I KOSTKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WYBÓR ŻONY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SŁOWIK I KRÓLEWICZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZKLANKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TALAR I BANKOCETEL.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SKĄPIEC.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WOŁY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

UTONIONA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWA BYKI I ŻABY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

APOLOG HISZPAŃSKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZWONEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DĄBEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRANUŚ I ECHO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TUMAN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RZEŹBIARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LATARNIA MAGICZNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MUCHA FILOZOF.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZAJĄC I WYŻEŁ. (1)

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAŁPA I PIES.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KISZKOWSKI ZEGAREK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MOPS I KOŃ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GÓRA RODZĄCA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FLECIK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZCZUR I ŻABA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZWADA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOT I BASIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PTASZEK I RYBKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LIS I STRZELEC.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SŁOWIK I RÓŻA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KANAREK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSIEŁ I POETA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WINOGRONO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

WSTĘP DO BAJEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

INNY WSTĘP.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAŁÓG.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRANIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚ I CHRABĄSZCZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IZIA I HENCIO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RÓŻA I PSZCZOŁA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAGNAT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TŁOMOK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻÓŁW I MOTYL.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUKAT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIŁKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NOŻYCZKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ORZECHY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSIEŁ I JELEŃ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIŚ I JUTRO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LIŚCIE I KORZENIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WĄŻ I OSA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MĄŻ I ŻONA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NOS I OCZY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GÓRA I POETA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MOTYL I OSA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSET.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRUK I WRÓBLICA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STAŚ I CIEŃ JEGO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAŁPA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA BAJKĘ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHWAŁA BAJEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IX.

HEU, QUANTO MINUS EST CUM RELIQUIS VERSARI, QUAM TUI MEMINISSE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA POWĄZKACH PRZY GROBIE ŻONY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO PRZYSZŁEJ SYNOWEJ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO CÓRKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MATKA PO STRACIE SYNKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO WNUCZKI IZI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IZIA OJCU W DZIEŃ IMIENIN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAGROBEK SYNOWI JEDNOROCZNEMU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO WNUKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSTATNIE DŹWIĘKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRAGMENTA NIEDOKOŃCZONE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

X.

XENIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAGROBKI I NAPISY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EPIGRAMMATA I FRASZKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOPISEK DO BAJEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej