William Shakespeare

MAKBET

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

AKT PIERWSZY

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta

Scena szósta

Scena siódma

AKT DRUGI

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

AKT TRZECI

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta 

Scena szósta 

AKT CZWARTY

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

AKT PIĄTY

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta 

Scena szósta

Scena siódma 

MAKBET

William Shakespeare
Tłum. Józef Paszkowski

OSOBY:

DUNKAN - król szkocki
MALKOLM i DONALBEIN - jego synowie
MAKBET I BANKO - wodzowie
MAKDUF, LENNOX, ROSSE, MENTEITH, ANGUS, CAITHNESS -panowie szkoccy
FLEANCE - syn Banka
SIWARD - hrabia Northumberland,dowódca wojsk angielskich
MŁODY SIWARD - jego syn
SEJTON - oficer pod rozkazami Makbeta
CHŁOPIEC - syn Makdufa
LEKARZ ANGIELSKI
LEKARZ SZKOCKI
ŻOŁNIERZ
ODŹWIERNY
STARZEC
LADY MAKBET
LADY MAKDUF
DAMA - na usługach Lady Makbet
HEKATE i TRZY CZAROWNICE
Lordowie, panowie, dowódcy wojsk, żołnierze, zbójcy, słudzy i gońcy. Duch Banka i wiele innych zjawisk.
Rzecz dzieje się przy końcu czwartego aktu w Anglii, przez wszystkie inne - w Szkocji.

AKT PIERWSZY

Scena pierwsza

Pusta okolica.
Grzmoty i błyskawice.Trzy czarownice wchodzą

PIERWSZA CZAROWNICA
Rychłoż się zejdziem znów przy blasku
Błyskawic i piorunów trzasku?

DRUGA CZAROWNICA
Gdy bitwa owdzie wrząca
Dociągnie się do końca.

TRZECIA CZAROWNICA
Więc przed zachodem słońca.

PIERWSZA CZAROWNICA
Gdzież schadzka?

DRUGA CZAROWNICA
Jak ten chrust
Na wrzosach.

TRZECIA CZAROWNICA
Tam Makbet z naszych ust
Dowie się o swych losach.

PIERWSZA CZAROWNICA
Słyszę głos arcywiedźmy.

WSZYSTKIE TRZY
Ropucha skrzeczy. Jedźmy!
Szpetność upięknia, piękność szpeci;
Nuże przez mgły i par zamieci!
Znikają.

Scena druga

Obóz pod Forres. 
Wojenna wrzawa za sceną. Król Dunkan, Malkolm, Donalbein, Lennox z orszakiem wchodzą i spotykają rannego Żołnierza. 

DUNKAN
Cóż to za człowiek krwią zbroczony? Wnosząc 
Z jego ran, będzie on mógł nam udzielić 
Najświeższą wieść o bitwie.  

MALKOLM
Jest  to mężny 
Wojownik, panie, którego odwadze 
Winienem wolność. Witaj, przyjacielu!  
Powiedz królowi, jaki był los bitwy,  
Kiedyś jej pole opuszczał.  

ŻOŁNIERZ 
Wątpliwy,  
Jak los dwóch burzą miotanych pływaków.  
Którzy o siebie zwarci wysilają 
Całą swą sztukę. Okrutny Makdonwald 
(Godzien haniebnej nazwy buntownika,
Bo go natura mnóstwem wszelkich złości 
Uposażyła), wsparty posiłkami 
Kemów z zachodnich wysp i galloglasów.  
Brał już nad nami górę i fortuna,  
Jak nierządnica, zdała się uśmiechać 
Przeklętej jego sprawie: gdy wtem Makbet,  
Dzielny nasz Makbet, gardząc szalą szczęścia,  
Mieczem, dymiącym się krwią jak kadzidłem,  
Torując sobie drogę wśród zastępów, 
Przedarł się aż do zdrajcy i dopóty 
Nieubłagane zadawał mu cięcia, 
Aż go rozrąbał od czaszki do szczęki
I głowę jego zatknął u blank naszych.

DUNKAN
O zacny mężu,waleczny Makbecie!

ŻOŁNIERZ
Jak gdy ze wschodu, skąd słońce zabłysło,
Wypada burza brzemienna gromami,
Tak z radosnego nam przed chwilą źródła
Wynikła nagle bieda. Uważ, królu:
Zaledwie słuszność, uzbrojona męstwem,
Zmusiła nędznych kemów do ucieczka.
Aliści szczęścia próbując na nowo,
Wzmocniony świeżym ludem i rynsztunkiem,
Natarł norweski władca.

DUNKAN
Nie strwożyłoż
To naszych wodzów, Makbeta i Banka?

ŻOŁNIERZ
Jak wróble orła albo lwa zające.
Zaprawdę, zdało się, że to dwa działa
Podwójnie ostrym ładunkiem nabite.
Z tak podwojoną uderzyli silą
Na nieprzyjaciół. Czy chcieli się skąpać
W gorących ranach, czy też upamiętnić
Drugą Golgotę, tego już nie umiem
Powiedzieć. Siły już mnie opuszczają
I rany moje wzywają pomocy.

DUNKAN
Zdobią cię one tak samo jak wieści,
Które przyniosłeś:jak jedne,tak drugie
Tchną chwałą.Niech go opatrzą lekarze.
Żołnierz wsparty na ramieniu dwóch innych wychodzi.
Wchodzi Rosse.
Któż się to zbliża?

MALKOLM
Szlachetny tan Rosse.

LENNOX
Skwapliwy pośpiech widać w jego oczach.  
Kto tak wygląda, ten bywa zwiastunem 
Niezwykłych rzeczy.  

ROSSE
Niech Bóg chroni króla! 

DUNKAN
Witaj, szlachetny tanie! skąd przybywasz?  

ROSSE
Z Fajf, miłościwy królu, gdzie norweski  
Sztandar przed naszym pochylony wieje
I chłodzi nasze wojska. Dumny Norweg,  
Sam przez się silny, a do tego jeszcze  
Wsparty przez tego nikczemnego zdrajcę 
Tana Kawdoru, srogi bój rozpoczął -  
Gdy wtem Bellony szczęsny oblubieniec,  
Makbet, okryty zbroją, jako skała  
Stanął przeciwko niemu i samowtór 
Ramię z ramieniem, ostrze z ostrzem starłszy,  
Ukrócił hardy jego umysł: słowem,  
Zwycięstwo przy nas.  

DUNKAN
Szczęsny dniu!  

ROSSE
Król Sweno 
Prosi o pokój i nie wprzód mu wolno 
Pogrzebać ludzi poległych w tej bitwie, 
Aż nam do skarbca na wyspie Sankt Kolmes 
Dziesięć tysięcy dolarów wypłaci. 

DUNKAN
Nie będzie mi już bruździł ten tan Kawdor;
Już zdradom jego naznaczona meta.
Idź mu śmierć obwieść, tanie, i Makbeta
Powitaj jego mianem.

ROSSE
Śpieszę panie.

DUNKAN
Co on utracił, to Makbet dostanie.
Wychodzą wszyscy.

Scena trzecia

Dzika okolica.
Grzmi. Wchodzą Trzy czarownice.

PIERWSZA CZAROWNICA
Gdzieś była, siostro?

DRUGA CZAROWNICA
Wieprzem rżnęła.

TRZECIA CZAROWNICA
A ty gdzie? Opisz swoje dzieła.

PIERWSZA CZAROWNICA
Żona jednego kupca wełny
Kasztanów miała rańtuch pełny
I złote łuszczyła z nich jądro.
"Daj mi je ", rzekłam, a ta kukła
Ze wzgardą na mnie fukła:
"Precz, stary czopie, precz, ty flądro! "
Poczekaj no, pomyślałam, ptaszku,
Pokażę ja ci, czym ja czop!  
Mąż jej popłynął do Damaszku,  
Na sicie śmignę za nim w trop  
I w spodzie okrętu skurczona 
Przycupnę jak szczur bez ogona;  
Za babę odpowie mi chłop.  

DRUGA CZAROWNICA
Mój wiatr ci dam.  

TRZECIA CZAROWNICA
I ja mój dam.  

PIERWSZA CZAROWNICA
Dziękuję wam.  
W mocy mej wszystkie inne mam;
Wszystkie porty, gdzie szaleją,  
I przeciągi, kędy wieją 
Zmienną róży swej koleją;  
Kłuć go będę, szczypać, dręczyć,  
Cherlać musi i kawęczyć;  
Snu nie znajdzie w noc i we dnie.
Przez dni siedm, siedm razy siedm
Pastwą będzie wrażych wiedm;  
A jeżeli z burz nawały 
Okręt jego ma wyjść cały,  
Trzeba, by go wichrów szały 
Tęgo pierwej skołatały.  
Patrzcie, co to ja mam.

DRUGA CZAROWNICA
Pokaż nam.  
Jakiś skóry kawalec.  

PIERWSZA CZAROWNICA
Sternika to jest palec,
Którego orkan mój pomacał,
Kiedy do domu wracał.

TRZECIA CZAROWNICA
Trąba brzmi, puzon dmie:
Makbet, Makbet zbliża się.

WSZYSTKIE TRZY
Dalej, dalej, siostry wiedźmy,
Czarodziejski krąg zawiedźmy
Ot tak, ot tak, ot tak;
Trzykroć tak i trzykroć wspak,
Trzykroć jeszcze do dziewięciu:
Pst! - już po zaklęciu.

Wchodzą Makbet z Banko.

MAKBET
Tak ponurego dnia i tak pięknego,
Jak żyję, nigdy jeszcze nie widziałem.

BANKO
Dalekoż jeszcze Forres? Ale któż są
Te tam postacie wywiędłe i szpetne?
Nie zdają się mieć nic wspólnego z ziemią,
Są jednak: na niej. Żyweż wy jesteście?
Zdolne na ludzką mowę odpowiedzieć?
Zdawałoby się, ze mnie rozumiecie,
Bo wszystkie razem chude swoje palce
Do ust zapadłych przykładacie. Pozór
Niewieści macie, ale wasze brody
Nie pozwalają mi w tę płeć uwierzyć.

MAKBET
Jeśli możecie, mówcie - kto jesteście?

PIERWSZA CZAROWNICA
Cześć ci, Makbecie! Cześć ci, tanie Glamis!  

DRUGA CZAROWNICA
Cześć ci, Makbecie! Cześć ci, tanie Kawdor!  

TRZECIA CZAROWNICA
Cześć ci, Makbecie! Przyszły królu, cześć ci!  

BANKO
Czego się wzdrygasz, zacny przyjacielu?  
Zdajesz się jakby przerażony wróżbą 
Tak mile brzmiącą? W imię prawdy! mówcie:  
Czyście wy tylko łudzącymi mary,  
Czy rzeczywiście tym, czym się rzekomo .  
Jawicie oku? Szlachetnego mego
Współtowarzysza broni pozdrawiacie 
Rzędem tytułów, przechodzących wszelkie 
Jego nadzieje, mnie nic nie mówicie.  
Jeśli, świadome siejby czasu, wiecie,  
Które się ziarno udać ma, a które  
Zmarnieć, żadnego nie wydawszy plonu,  
Przemówcie do mnie, który ani stoję 
O wasze względy, ani się niełaski 
Waszej obawiam,

CZAROWNICE
Cześć ci, Banko, cześć!  

PIERWSZA CZAROWNICA
Mniej wielkim będziesz niż Makbet, a większym.  

DRUGA CZAROWNICA
Nie tak szczęśliwym, a przecie szczęśliwszym.  

TRZECIA CZAROWNICA
Nie będąc królem, królów płodzić będziesz:  
Czeięć wam więc obu, Makbecie i Banko!  

PIERWSZA CZAROWNICA
Makbecie, Banko, cześć wam!

DRUGA CZAROWNICA
Cześć wam!

TRZECIA CZAROWNICA
Cześć wam!

MAKBET
Ciemne Sybille, więcej mi powiedzcie!
Przez śmierć Sinela jestem tanem Glamis,
O tym wiem; ale skądże tanem Kawdor?
Tan Kawdor żyje w szczęściu i dostatku.
Królem zaś zostać jest to dla mnie rzeczą
Mniej jeszcze mieścić się mogącą w sferze
Prawdopodobieństw niż być tanem Kawdor,
Mówcie, skąd macie tę dziwną wiadomość?
I w jakim celu nas tu na tych wrzosach
Zatrzymujecie tak dziwnym proroctwem?
Odpowiadajcie, rozkazuję wam.

Czarownice znikają.

BANKO
Ziemia wydaje bańki tak jak woda:
Mieliśmy próbę ich. Gdzież one prysły?

MAKBET
W powietrze. Co się zdawało cielesne,
To się rozwiało jako z wiatrem oddech,
Gdyby się były jedną chwilę dłużej
Wstrzymały!

BANKO
Powiedz mi, czy rzeczywiście
Było tu coś takiego, o czym mówim,
Czy też, nie wiedząc o tym, spożyliśmy 
Owej niezdrowej rośliny, od której 
Zmysły durzeją?  

MAKBET
Masz być ojcem królów.  

BANKO
A ty sam królem.  

MAKBET
I tanem Kawdoru.
Nie także brzmiało to, cośmy słyszeli?  

BANKO
Tak, co do joty. Któż to ku nam zdąża?  

Wchodzą Rosse i Angus.  

ROSSE
Król się z najwyższą radością dowiedział  
O tym podwójnym zwycięstwie, Makbecie.  
Kiedy mu twoje osobiste starcie
Z wodzem powstańczych wojsk opisywano,  
Zdumienie wiodło w nim spór z uwielbieniem 
I usta jego sypały pochwały;  
Lecz słów mu na nie zbrakło, gdy usłyszał,  
Jakeś to jeszcze w tym samym dniu, niczym 
Nieustraszony, bo nawet widokiem
Własnego dzieła, na pobojowisku 
Rozbił norweskie hufce. Lotem ptaka 
Szła wieść za wieścią, a każdy jej goniec  
Podnosił twoje zasługi w obronie  
Praw majestatu i dodawał wątku 
Do chwały twego imienia.  

ANGUS
Jesteśmy
Przysłani, wodzu, żeby ci oznajmić
Królewskie dzięki, żeby cię przed króla
Powieść oblicze, nie żeby wypłacić
Dług waleczności twojej przynależny.

ROSSE
Na wstęp do większych zaszczytów, Makbecie,
Jakieć czekają, kazał mi król ciebie
Powitać tanem Kawdoru.
Cześć ci więc pod tym tytułem, cny tanie,
Bo od tej pory on jest twoim.

BANKO
do siebie
Przebóg!
Więc szatan mówi prawdę?

MAKBET.
Kawdor żyje,
Dlaczegoż w cudze szaty mnie stroicie?

ROSSE
Ten, co tę nazwę nosił, żyje jeszcze;
Ale na życiu, którego niegodzien,
Surowy cięży wyrok! Czy on w zmowie
Był z Norweżczykiem, czy skrytą pomocą
Wspierał przywódcę buntu, czy nareszcie
Knuł z obydwoma zamach na kraj własny,
Tego ja nie wiem, tylko wiem, że zdrada
Stanu, wyznana i udowodniona,
Upadku jego stała się przyczyną.

MAKBET
do siebie
Glamis i Kawdor! Najważniejszej jeszcze 
Brakuje rzeczy.
głośno 
Dzięki wam, panowie;  
na stronie do Banka
Wątpiszże widzieć twe dzieci królami,  
Gdy ci te same usta to przyrzekły,  
Które nazwały mnie tanem Kawdoru?  

BANKO
podobnież do niego 
Wieszczba ta, jeśli wiarę w niej położysz,  
Może zapalić w tobie niebezpieczną 
Żądzę korony. Często, przyjacielu,  
Narzędzia piekła prawdę nam podają,  
Aby nas w zgubne potem sieci wplątać;  
Łudzą nam duszę uczciwym pozorem,  
Aby nas znęcić w przepaść następstw;  
głośno 
Słówko,  
Mości panowie.  

MAKBET
do siebie
Dwie wróżby, bNajdące 
Niby prologiem świetniejszej przyszłości,  
Już się sprawdziły.  
głośno 
Za trud wasz, panowie,
Wdzięczny wam jestem.  
znowu do siebie
To nadprzyrodzone
Proroctwo złym być nie może, nie może 
Także być dobrym. Jestli złym, dlaczegóż 
Zapowiedziało mi wiernie godziwy
Początek mego powodzenia? jestli,
Przeciwnie, dobrym, dlaczegóż mi skrycie
Nasuwa myśli, od których strasznego
Obrazu włos mi się jeży i serce
Moje hartowne w kontr naturze bije?
Obecna zgroza nie tyle jest straszna,
Ile okropne twory wyobraźni,
Mordercze widma, bytujące dotąd
Tylko w fantazji mojej, tak dalece
Wstrząsają moje jestestwo, że wszystkie
Męskie me władze w sen się ulatniają
I to jest tylko we mnie, czego nie ma,

BANKO
na stronie
Czy uważacie, jak się nasz przyjaciel
Zadumał?

MAKBET
zawsze do siebie
Chceli los, abym był królem,
Niech mię bez przyczynienia się mojego
Ukoronuje.

BANKO
jak wyżej
Nowe dostojeństwa
Są snadź dla niego jako nowa suknia,
Która czas jakiś noszona dopiero
Dobrze przystaje.

MAKBET
jak wyżej
Niech będzie, co będzie;
Czas wszystko równo w swym unosi pędzie.  

BANKO
Szlachetny tanie, czekamy na ciebie.

MAKBET
Wybaczcie, umysł mój był zaprzątniony 
Odgrzebywaniem zapomnianych rzeczy.
Trud wasz, panowie moi, zapisałem 
Do księgi, którą co dzień odczytuję.  
Idźmy do króla.  
do Banka
Nie zapomnij o tym,
Co zaszło, a gdy czas znajdziesz po temu 
I bieg wypadków pokaże, o ile 
Można do tego wagę przywiązywać,  
Poufnie o tym pomówimy znowu.  

BANKO
Najchętniej.  

MAKBET
Teraz dość. Idźmy, panowie.  
Wychodzą.  

Scena czwarta

Forres. Pokój w pałacu.  
Odgłos trąb. Wchodzi Dunkan, za nim Malkolm, Donalbein, Lennox i orszak.  

DUNKAN
Czy wykonany wyrok na Kawdorze?
I ci, co byli w tym celu wysłani,  
Sąli z powrotem już?

MALKOLM
Jeszcze ich nie ma,
Ale mówiłem z kimś, co był obecny
Przy jego śmierci; bez ogródki wyznał
On swoją zdradę, błagał przebaczenia
Waszej królewskiej mości i okazał
Szczery, głęboki żal; nic w ciągu życia
Nie odznaczyło go tak szlachetnością
Jak rozstawanie się z życiem. Umierał,
Jakby był w śmierci ćwiczony, i jako
Nikczemną fraszkę odrzucił od siebie
To, co mu było najdroższe.

DUNKAN
Nie sposób
Z oblicza dociec usposobień duszy.
Ja w tym człowieku pokładałem ufność
Najzupełniejszą, nieograniczoną. -
Witaj, przezacny kuzynie.

Wchodzą Makbet, Banko, Rosse i Angus.

Niewdzięczność
Kamieniem właśnie tłoczyła mi serce.
Takeś daleko naprzód się posunął,
Ze najskwapliwszy pochop zawdzięczenia
Nie zdołałby cię doścignąć. Wolałbym,
Żebyś był zasług nie tyle położył,
Bobym mógł prędzej znaleźć odpowiedni
Stosunek podzięk i nagród. Przyjm chociaż
W ich niedostatku to szczere wyznanie,
Żem więcej dłużny, niżem oddać w stanie.

MAKBET
Służba i honor, którym życie święcę,
W wykonywaniu swoich obowiązków
Hojną znajdują już nagrodę. Waszej,  
Królewskiej mości pozostaje tylko 
Przyjmować owoc naszych usiłowań;  
Boć siły nasze są dziećmi, sługami  
Tronu i państwa i pełnią jedynie 
Swoją powinność, ściśle wypełniając 
To, co im miłość ku swemu monarsze  
I dobro kraju nakazuje.

DUNKAN
Bądź mi 
Pozdrowion na tym miejscu; jesteś drzewem 
Mego szczepienia, które pielęgnować 
Będę, ażeby bujnie się rozrosło.  
Szlachetny Banko, tyś nie mniej położył 
Zasług i nie mniej też będzie wiadomym,  
Żeś je położył. Pójdź, niech cię przycisnę 
Do mego serca.

BANKO
Będęli na takim 
Rósł gruncie, żniwo twoim będzie, królu.  

DUNKAN
Obecna moja radość w pełni swojej 
Nie zapomina o troskach. Synowie,
Krewni, tanowie i wy zgoła wszyscy,  
Którzy najbliżej nas stoicie, wiedzcie,  
Żeśmy koronę naszą zamierzyli 
Zdać najstarszemu z synów, Malkolmowi,  
Który się odtąd księciem Kumberlandu 
Nazywać będzie. Nie on jednak tylko 
Sam jeden nową ma otrzymać godność;  
Znaki szlachectwa jako gwiazdy błyszczeć 
Będą na wszystkich, którzy tego warci.
Terazże dalej do Inverness! Sprawcie,
Bym wam i nadal był obowiązany.

MAKBET
Starać się o to będziem. Sam pośpieszę
Ucieszyć ucho mojej żony wieścią
O bliskim władcy naszego przybyciu.
Wybaczy wasza królewska mość przeto,
Ze się oddalę.

DUNKAN
Kochany Kawdorzel

MAKBET
do siebie
Książę Kumberland! Trzeba mi usunąć
Z drogi ten szkopuł, inaczej bym runąć
Musiał w pochodzie. Gwiazdy, skryjcie światło,
Czystych swych blasków nie rzucajcie na tło
Mych czarnych myśli; nie pozwólcie oku
Napotkać dłoni ukrytej w pomroku,
Aby się mogło przy spełnieniu zatrzeć
To, na co strach mam po spełnieniu patrzeć.
Wychodzi.

DUNKAN
W istocie dzielny to człowiek, mój Banku,
Nie mogę się dość jego zaletami
I oddawaniem mu pochwał nasycić:
To bankiet dla mnie. Udajmyż się za nim
Tam, gdzie nas jego troskliwość uprzedza.
Nieporównany to skarb taki krewny.
Odgłos trąb. Wychodzą.

Scena piąta

Inverness. Pokój w zamku Makbeta.  
Wchodzi Lady Makbet czytając list. 

LADY MAKBET
"Spotkałem je w dniu zwycięstwa i przekonałem się najdowodniej,  
że ich wiedza przechodzi zakres śmiertelnej natury.  
Kiedy, pałając chęcią dowiedzenia się czegoś więcej,  
miałem im dalsze czynić pytania, rozpłynęły się w powietrzu i znikły.  
Jeszczem stał odurzony tym trafem, gdy wtem nadeszli posłowie odkróla,  
powitali mię tanem Kawdoru,  
którym to tytułem pozdrowiły mię były przed chwilą owe tajemnicze zjawiska,  
przekazując mi zarazem na później świetniejszy tytuł wyrazami:  
«Cześć ci, przyszły królu! » Uznałem za stosowne uwiadomić cię o tym,  
droga wielkości mojej uczestniczko, abyś przez niewiadomość,  
jaka ci przyszłość jest zapowiedziana,  
nie straciła należnego udziału w wynikającej stąd radości.  
Weź to do serca i bądź zdrowa." 
Glamisu tanem jesteś i Kawdoru,  
I będziesz, czym ci, że będziesz, wróżono;  
Boję się tylko, czy twoja natura,  
Zaprawna mlekiem dobroci, obierze
Najkrótszą drogę ku temu. Znam ciebie,  
Rad byś być wielkim, nie wolnyś od dumy,  
Ale uczciwie chciałbyś cel jej posiąść;  
Wyniosłość chciałbyś zgodzić ze świętością;  
Nieprawo grać byś nie chciał, a jednakże 
Pragnąłbyś krzywo wygrać. O Glamisie!  
Chciałbyś pozyskać to, coc głośno woła:  
"Uczyń tak! chceszli mieć to, czego pragniesz ",  
A czego lękasz się dokonać bardziej,  
Niż pragniesz, aby nie było spełnionym.  
Spiesz się, przybywaj, abym duch mój mogła  
Przelać w twe ucho i ust mych potęgą 
Rozwiać to wszystko, co od twojej głowy 
Oddala krąg ów złoty, którym, widno,
Sam los i wpływy tajemniczych potęg
Postanowiły cię uwieńczyć. Cóż tam?
Wchodzi Sługa.

SŁUGA
Król na noc będzie tu.

LADY MAKBET
Szalony jesteś.
Nie jestże z nim twój pan? Gdyby tak było,
Byłby mię o tym uwiadomił.

SŁUGA
Wybacz,
Dostojna lady, szczerą mówię prawdę -
Nasz tan przybędzie lada chwila: jeden
Nadworny luzak przyniósł tę wiadomość,
Tak zadyszany, że mu tchu nie stało
Do wymówienia jej.

LADY MAKBET
Niechaj mu dadzą
Wszelkie wygody. Wielką wieść zwiastuje:
Nie dziw, że stracił dech.
Wychodzi Sługa.  
Ochrypł kruk nawet,
Który fatalne przybycie Dunkana
Do mych bram, kracząc, obwieszcza. Przybądźcie,
Przybądźcie, o wy duchy, karmiciele
Zabójczych myśli, z płci mej mię wyzujcie
I napełnijcie mię od stóp do głowy
Nieubłaganym okrucieństwem! Zgęśćcie
Krew w moich żyłach: zatamujcie wszelki
W mym łonie przystęp wyrzutom sumienia,  
By żaden poszept natury nie zdołał  
Wielkiego mego przedsięwzięcia zachwiać 
Ni stanąć w poprzek między mną a skutkiem!  
Zbliżcie się do mych piersi, przeistoczcie 
W żółć moje mleko, o wy, śmierć niosące 
Potęgi, które niewidzialnie krążąc 
Na szkodę świata czatujecie! Spuść się,  
Ponura nocy, oblecz się w najgęstszy 
Dym piekieł, aby mój sztylet nie ujrzał 
Rany przez siebie zadanej i niebo,
Przez nie dość ciemny kir mroku przejrzawszy,  
Nie zawołało: "Stój! " 
Wchodzi Makbet.
Dzielny Glamisie!
Wielki Kawdorze! Stokroć jeszcze większy 
Oczekującą cię przyszłością! List twój  
Daleko przeniósł mię nad zakres marnej  
Teraźniejszości i w obecnej chwili 
Czuję następne.  

MAKBET
Luba żono, Dunkan 
Zjeżdża tu na noc.  

LADY MAKBET
I odjeżdża?  

MAKBET
Jutro.
Taki przynajmniej jego zamiar.

LADY MAKBET
Nigdy
Nie ujrzy słońce tego jutra! Twoje
Oblicze, mężu, jest istną tablicą,
Na której skryte rzeczy można czytać.
Chcąc świat oszukać stosuj się do świata,
Ubierz w uprzejmość oko, dłoń i usta,
Wyglądaj jako kwiat niewinny, ale
Niechaj pod kwiatem tym wąż się ukrywa.
Dołóżmy wszelkich starań, żeby tego,
Co tu ma przybyć, przyjąć jak najlepiej,
Myśl o tym tylko, memu zaś myśleniu
Pozostaw wielkie zadanie tej nocy,
Które, jeśli się działać nie ustraszym,
Nada blask przyszłym dniom i nocom naszym.

MAKBET
Pomówim o tym jeszcze.

LADY MAKBET
Rozjaśń czoło:
Lęka się, kto się nie patrzy wesoło.
Resztę zdaj na mnie.
Wychodzą.

Scena szósta

Tamże. Przed zamkiem.
Odgłos obojów. Słudzy Makbeta rozstawieni, Wchodzą Dunkan, Malkolm, Donalbein, Banko, Lennox, Makduf, Rosse i Angus. Za nimi orszak królewski.

DUNKAN
Zamek ten w miejscu wdzięcznym położony,
Powietrze jego przyjemnie napawa
I rzeźwi moje zmysły.

BANKO
Gość wiosenny,  
Jaskółka, owdzie u blank się gnieżdżąca,  
Wskazuje swoim pobytem, że niebo 
Tchnie tu przyjaźnie: nie ma gzymsu, łuku,  
Zakąta, gdzie by ten ptak nie przyczepił 
Dla swoich piskląt wiszącej kołyski.  
Zauważyłem, że gdzie te ptaszyny 
Najchętniej goszczą, tam powietrze bywa 
Najczystsze.
Wchodzi Lady Makbet.

DUNKAN
Otóż nasza cna gosposia.  
Życzliwość, której odbieramy dowód,  
Często nas trudów nabawia, jednakże 
Wdzięczniśmy za nią, bo z serca pochodzi;  
Powiedz nam przeto, milady: "Bóg zapłać ",  
I bądź nam wdzięczną za to, że cię trudzim.  

LADY MAKBET
Wszelkie usługi po dwakroć spełnione 
Pod każdym względem, następnie w dwójnasób 
Byłyby jeszcze za błahe, za liche 
Do wyrównania temu wysokiemu,  
Drogocennemu zaszczytowi, którym 
Wasza królewska mość nasz dom obdarzasz.  
Pomni łask dawnych i świeżo doznanych,  
Będziem się, panie, za pomyślność twoją  
Szczerze modlili.

DUNKAN
Gdzież jest nasz tan Kawdor?  
Biegliśmy za nim w trop; chcieliśmy nawet
Nocleg dla niego przygotować, ależ
Jemu niełatwo sprostać w konnej jeździe
I miłość jego, szybsza od rumaka,
Dawno musiała nas uprzedzić. Tak więc,
Piękna, kochana gosposiu, jesteśmy
Na tę noc gościem waszym.

LADY MAKBET
Słudzy waszej
Królewskiej mości zawsze są gotowi
Zdać porachunek z tego, co im było
Dane pod zarząd, i na rozkaz waszej
Królewskiej mości powrócić jej własność.

DUNKAN
Podaj mi rękę, nadobna milady;
Zaprowadź mię do gospodarza domu:
Wielce kochamy go i nie przestaniem
Nadal go o tym przekonywać. Pozwól.
Wychodzą.

Scena siódma

Tamże. Pokój w pałacu. Odgłos obojów. Pochodnie pozapalane. Krajczy nadworny, a za nim kilku sług z półmiskami i różnym przyrządem przechodzą przez scenę. Po niejakiej chwili wchodzi Makbet.

MAKBET
Jeśli to, co się ma stać, stać się musi,
Niechby przynajmniej stało się niezwłocznie.
Gdyby ten straszny cios mógł przeciąć wszelkie
Dalsze następstwa, gdyby ten czyn mógł być
Sam w sobie wszystkim i końcem wszystkiego
Tylko tu, na tej doczesnej mieliźnie,  
O przyszłe życie bym nie stał. Lecz zwykle 
W podobnych razach tu już kaźń nas czeka.  
Krwawa nauka, którą dajem, spada 
Na własną naszą głowę, Sprawiedliwość  
Zwraca podaną przez nas czarę jadu 
Do własnych naszych ust. Z podwójnych względów 
Należy mu się u mnie bezpieczeństwo:  
Jestem i krewnym jego, i wasalem.
To samo zbyt już przeważnie potępia 
Taki postępek - lecz jestem, co więcej,  
I gospodarzem jego, który winien 
Drzwi zamknąć jego zabójcy, nie, owszem,  
Sam mu do piersi zbójczy nóż przykładać.  
A potem - Dunkan tak skromnie piastował 
Swą godność, tak był nieskalanie czystym 
W pełnieniu swego wielkiego urzędu,  
Że cnoty jego, jak anioły nieba,  
Piorunującym głosem świadczyć będą 
Przeciw wyrodnym sprawcom jego śmierci,  
I litość, jako nowo narodzone,  
Nagie niemowlę lub cherub siedzący 
Na niewdzialnych, powietrznych rumakach,
Wiać będzie w oczy każdemu okropny 
Obraz tej zbrodni, aż łzy wiatr zaleją.  
Jeden, wyłącznie jeden tylko bodziec 
Podżega we mnie tę pokusę, to jest 
Ambicja, która przeskakując siebie 
Spada po drugiej stronie.
Wchodzi Lady Makbet.
Cóż tam?  

LADY MAKBET
Właśnie
Wstał od wieczerzy. Po coś się oddalił?

MAKBET
Czy pytał o mnie?

LADY MAKBET
Ty mnie o to pytasz?

MAKBET
Nie postępujmy dalej na tej drodze:
Dopiero co mnie obdarzył godnością
I sam dopiero co sobie kupiłem
Złotą u ludzi sławę, sławę, którą
Godziłoby się jak najdłużej w świeżym
Utrzymać blasku, nie zaś tak skwapliwie
Odrzucać.

LADY MAKBET
Byłaż pijana nadzieja,
Co cię niedawno jeszcze kołysała?
Zasnęłaż potem i budziż się teraz,
Żeby ospale, trwożnie patrzeć na to,
Na co tak raźnie wtedy poglądała?
Nie lepsze dajesz mi wyobrażenie
I o miłości twojej. Maszli skrupuł
Mężnie w czyn przelać to, czego pożądasz?
Chciałbyś posiadać to, co sam uznajesz
Ozdobą życia, i chcesz żyć zarazem
W własnym uznaniu jak tchórz albo jako
Ów kot w przysłowiu gminnym, u którego
"Nie śmiem " przeważa "chciałbym ".

MAKBET
Przestań, proszę.  
Na wszystkom gotów, co jest godne męża;  
Kto więcej waży, nie jest nim.  

LADY MAKBET
I jakiż 
Zły duch ci kazał tę myśl mi nasunąć?  
Kiedyś ją powziął, wtedy byłeś mężem:  
O ile byś był więcej tym, czym byłeś,  
O tyle więcej byłbyś nim. Nie była 
Wtedy po temu pora ani miejsce,
Jedno i drugie stworzyć byłbyś gotów;  
Teraz się jedno i drugie nastręcza,  
A ty się cofasz? Byłam karmicielką 
I wiem, jak to jest słodko kochać dziecię,  
Które się karmi; byłabym mu jednak 
Wyrwała była pierś z ust nadstawionych,  
Które się do mnie tkliwie uśmiechały,  
I roztrzaskała czaszkę, gdybym była 
Zobowiązała się do tego czynu,  
Jak ty do tego.

MAKBET
Gdybyśmy chybili?  

LADY MAKBET
Chybić! Obwaruj jeno swoje męstwo,  
A nie chybimy. Skoro Dunkan zaśnie  
(Co naturalnie po trudach dnia prędko 
Pewnie nastąpi), przyrządzonym winem 
Dwóch pokojowców jego tak uraczę,  
Ze się ich pamięć, ten stróż mózgu, w parę,  
A władz siedlisko zamieni w alembik.  
Gdy snem zwierzęcym ujęci jak trupy 
Spoczywać będą, czegóż nie zdołamy
Dokazać wtedy ze śpiącym Dunkanem?
Czego nie złożyć na jego pijaną
Służbę, na którą spadnie cała wina
Naszego mordu?

MAKBET
Rodź mi samych chłopców!
Bo męstwa twego nieugięty kruszec
Nic niewieściego od dziś dnia nie spłodzi.
Skoro tych śpiących ludzi krwią pomażem
I użyjemy ich własnych sztyletów,
Któż nie pomyśli, że ta zbrodnia była
Ich dziełem?

LADY MAKBET
Któż ma pomyśleć inaczej?  
Jeżeli zwłaszcza jękiem i lamentem 
Nad jego śmiercią napełnimy zamek.  

MAKBET
Niech się więc stanie! Wszystkie moje siły 
Nagnę do tego okropnego czynu.  
Idźmy i szydźmy z świata jasnym czołem:  
Fałsz serca i fałsz lic muszą iść społem.  
Wychodzą.

Koniec wersji demonstracyjnej.

AKT DRUGI

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT TRZECI

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT CZWARTY

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT PIĄTY

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma 

Tamże. Inna część równiny.  
Wchodzi Makbet.

MAKBET
W ostęp mnie wzięli: nie mogę uciekać,  
Jak niedźwiedź muszę psiarni stawić czoło.  
Któż jest ten, co się nie rodził z kobiety?  
Tego się tylko mam bać lub nikogo.  
Młody Siward wchodzi.  

MŁODY SIWARD 
Jak się nazywasz?  

MAKBET
Zadrżysz, gdy usłyszysz.  

MŁODY SIWARD 
Nie, choćbyś gorsze nazwisko wymienił 
Od wszystkich w piekle znanych.

MAKBET
Makbet jestem.

MŁODY SIWARD  
Makbet! Sam szatan nie mógł wyrzec nazwy 
Nienawistniejszej dla mojego ucha.

MAKBET
Straszniejszej chyba.

MŁODY SIWARD 
Kłamiesz, podły zbóju!  
Zaraz ci zadam fałsz tym mieczem.  
Walczą.  
Młody Siward pada.

MAKBET
Tyś był z kobiety zrodzon: leż junaku!
Igraszką dla mnie miecze i sztylety,
Póki je dzierży mąż zrodzon z kobiety.
Wychodzi.
Makduf wchodzi.

MAKDUF
Zgiełk był w tej stronie. Ukaż się, zbrodniarzu:
Gdybyś legł z innej dłoni, a nie z mojej,
Duch mojej żony i duchy mych dziatek
Wiecznie by za to mnie prześladowały.
Nie mogę godzić w czerń, co swoje dłonie
W najem oddała. Albo się na tobie,
Makbecie, stępi ostrze mego miecza,
Albo nietknięte powróci do pochwy.
Tam on być musi: ta donośna wrzawa
Wskazuje, że tam rzeź toczy się krwawa
Pod wodzą kogoś niepospolitego.
O losie, daj mi go znaleźć! niczego
Więcej nie żądam.
Wychodzi.
Malkolm i stary Siward wchodzą.

SIWARD
Tędy, milordzie; zamek już się poddał,
Ludzie tyrana walczą po dwu stronach,
Ale i tanom nie brak animuszu.
Sam dzień po twej się opowiada stronie.
Już prawie koniec.

MALKOLM
Spotkaliśmy wrogów,
Co zamiast przeciw nam walczyć, walczyli
Przy boku naszym.

SIWARD
Wnijdź, panie, do zamku.  
Wychodzą.  
Makbet wraca.

MAKBET
Mamli rzymskiego głupca naśladując 
Przebić się własnym mieczem? Nie! dopóki 
Życie przed sobą widzę, wolę raczej 
Przeszywać cudze piersi.  
Makduf wraca.

MAKDUF
Stój, psie z piekła!  

MAKBET
Nie unikałem nikogo prócz ciebie:  
Odstąp! krew twoich i tak mi już dosyć 
Cięży na duszy.  

MAKDUF
Nie mam słów: mój wszystek 
Głos jest w tym mieczu; okrutniku, sroższy 
Nad wszelki wyraz ludzkiego języka!  
Walczą.  

MAKBET
Próżno się trudzisz: równie byś potrafił 
Przeciąć powietrze mieczem jak mnie zranić;  
Zwróć więc to ostrze na tych, których ciała 
Ciosy się mogą imać; moje życie 
Zaczarowane: nikt zrodzon z kobiety
Nie zdoła mi go odjąć.

MAKDUF
Zwątp więc w czary!
Zapytaj tego anioła, któremu
Sprzedałeś duszę, toć powie, że Makduf
Przedwcześnie z łona matki był wypruty.

MAKBET
Przeklęty język, co mi to powiada!
Czuję, jak męska dzielność we mnie mięknie.
Przekleństwo owym szalbierskim potęgom,
Które nas duszą dwuznacznymi słowy!
Przynoszą złote obietnice uszom,
A odbierają je oczekiwaniom.
Nie walczę z tobą.

MAKDUF
Więc poddaj się, tchórzu,
I żyj, by palcem cię pokazywano.
Obraz twój, niby arcyrzadkiej bestii,
Jakie nam w budach są pokazywane,
Na drągu zatknąć każem i pod spodem
Położym napis: Tu jest do widzenia
Krwiożerczy podlec!

MAKBET
Nie poddam się! nie chcę
Całować ziemi u nóg tego żaka
Malkolma ani motłochowi służyć
Za przedmiot obelg. Nie! Chociaż las Birnam
Przyszedł pod mury Dunzynanu, chociaż
Ty się z kobiety nie zrodzonym mienisz,
Dotrwam do końca. Pod schroną tej tarczy
Bezpieczna moja pierś; złóż się, Makdufie!
Niech potępiony będzie, kto się znuży
I pierwszy krzyknie: "Stój! Nie mogę dłuszyej! "
Walcząc, wychodzą. Odwrót.
Przy odgłosie trąb i kotłów wchodzą z wojskiem i chorągwiami Malkolm i stary Siward , Rosse, Lennox, Angus, Menteith i Caithness.

MALKOLM
Rad bym tu widzieć tych, których nam braknie.  

SIWARD
Ktoś musiał ubyć; ale dzień tak piękny 
Tanio, jak widzę, został okupiony.  

MALKOLM
Makdufa braknie i waszego syna.

ROSSE
Syn wasz, milordzie, wypłacił dług męstwu:  
Póty żył, póki nie wyszedł na męża;  
Zaledwie tego walecznością dowiódł,  
Nie ustępując na krok z miejsca walki,  
Padł jak bohater.  

SIWARD
A więc zginął?  

ROSSE
Tak jest.
I z pola bitwy został uniesiony;  
A gdyby boleść wasza wyrównała 
Wartości straty, nie miałaby granic.  

SIWARD
Gdzież on ma rany? z przodu?  

ROSSE
Tak, na czole.

SIWARD
Niechajże będzie wojownikiem Boga!
Choćbym miał tylu synów, ile włosów,
Piękniejszej dla nich nie żądałbym śmierci:
W ten sposób nucę mu hymn pogrzebowy.

MALKOLM
Godzien on, żeby bardziej go żałować,
I ten żal serce moje uzupełni.

SIWARD
Dlaczego bardziej? powiedziano przecie,
Że dług żołnierza sumiennie wypłacił;
Bóg więc z nim! Oto przybywa pociecha.
Makduf wchodzi niosąc głowę Makbeta zatkniętą na włóczni.

MAKDUF
Cześć ci, o królu! bo teraz nim jesteś.
Przywłaszczyciela głowa na tej włóczni
I uciśniony kraj nasz znów jest wolny.
Widzę wokoło ciebie perły państwa,
Serca ich wtórzą memu pozdrowieniu,
Niechże i głosy ich złączą się z moim,
Wołając: "Witaj! witaj, królu Szkocji! "

WSZYSCY
Witaj nam! witaj, witaj, królu Szkocji!
Odgłos trąb.

MALKOLM
Nie potrzebujem długiego namysłu  
Do porachunku z waszymi zasługi 
I skwitowania się. Zacni tanowie 
I mili bracia, bądźcie od tej pory 
Hrabiami, którym to mianem zaszczytnym 
Nikogo jeszcze nie nazwała Szkocja.  
Co pozostaje więcej do zrobienia  
I czego może stan rzeczy wymagać  
Jak przywołanie na powrót do kraju 
Wygnanych naszych przyjaciół, co zbiegli 
Przed zasadzkami czujnego ciemięstwa,  
Wyśladowanie krwawych pomocników  
Tego zmarłego oprawcy i jego 
Szatańskiej żony, która jak słyszałem,  
Sama gwałtowną sobie śmierć zadała -  
To i co jeszcze prócz tego wypadnie,  
Przy łasce nieba spełnić tuszym sobie 
W właściwym czasie, miejscu i sposobie.  
Wam, ile wydać pierś nasza sposobna,  
Składamy dzięki, każdemu z osobna 
I wszystkim, których na dzień wyznaczony  
Na koronację wzywamy do Skony.  
Odgłos trąb.  
Wychodzą.  