JĘZYK POLSKI

Część 3

Oświecenie

i dwie przykładowe prezentacje maturalne.

ISBN: 9788360913314

Materiał ten dostępny jest również na płytach CD

oraz w plikach MP3 w wersji audio do słuchania.

!!! UWAGA !!!

Ten produkt objęty jest ochroną praw autorskich. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wszystkie dane cyfrowe, logo oraz znaki towarowe są własnością firmy Marekas Management. Rozpowszechnianie, wypożyczanie, kopiowanie, wynajmowanie, wykorzystanie do wykonań publicznych, nadań rtv, dalsza odsprzedaż i sprzedaż oraz używanie ich w jakiejkolwiek postaci bez zezwolenia jest zabronione.

Dziękujemy za zakup i życzymy przyjemnego czytania.

Zapraszamy na naszą stronę internetową www.marekas.pl

SPIS TREŚCI:

Oświecenie. Czas i nazwa epoki.

Kontekst historyczny.

Prądy umysłowe epoki: Racjonalizm, Empiryzm, Sensualizm, Krytycyzm, Ateizm, Deizm, Libertynizm, Utylitaryzm.

Nurty artystyczno-literackie: Klasycyzm, Sentymentalizm, Rokoko.

Twórcy Oświecenia francuskiego: Wolter, Denis Diderot, Jean Jacques Rousseau.

Oświecenie w Polsce.

Twórczość klasycystyczna: Józef Wybicki, Ignacy Krasicki, Adam Naruszewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Trembecki.

Twórczość sentymentalna: Franciszek Karpiński, Franciszek Dionizy Kniaźnin.

Publicystyka oświeceniowa: Stanisław Staszic, Hugo Kołłątaj.

Podsumowanie.

Cytaty epoki.

Bibliografia.

Prezentacja maturalna. Bóg i szatan w literaturze.

Prezentacja maturalna. Problem maski i formy w literaturze.

OŚWIECENIE – EPOKA LITERACKA

OŚWIECENIE. CZAS I NAZWA EPOKI.

Epokę Oświecenia we Francji nazywano „wiekiem filozofów”, w Anglii „wiekiem rozumu”, w Niemczech „wiekiem oświeconym”, zaś w Polsce przyjęła się nazwa Oświecenie lub „wiek filozofowski” – jak mawiał Ignacy Krasicki. Nazwa epoki zawiera metaforę światła i wywodzi się od stwierdzenia niemieckiego filozofa Immanuela Kanta: „Oświeceniem nazywamy wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy”. Ową niepełnoletność należy odczytać jako niezdolność do samodzielnego, wolnego myślenia, ideałem oświecenia stało się bowiem uwolnienie ludzkiego rozumowania od stereotypów i dogmatów oraz dążenie do poszerzenia horyzontów intelektualnych.

Czas trwania epoki. Oświecenie w Europie rozpoczyna się w latach osiemdziesiątych XVII w., a schyłek epoki to koniec wieku XVIII. W Polsce zaś trwa od 1740 r. do lat dwudziestych XIX wieku i dzieli się na trzy fazy:

pierwsza, określana jako wczesna obejmuje lata 1740 – 1764,

druga, zwana dojrzałą, przypada na lata panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, czyli 1764 – 1795,

trzecia, czyli schyłkowa obejmuje lata 1795 – 1822.

W światopoglądzie oświecenia dominuje krytyka Kościoła i kryzys religii. Piętnuje się monarchię absolutną i wprowadza zalążki demokracji. Da się zauważyć także zmierzch dotychczasowych autorytetów. Widoczna staje się walka z fanatyzmem, przesądami i obyczajowością sarmacką. Pojawia się tolerancja i optymizm oświeceniowy, czyli wiara w człowieka wolnego i rozumnego. Następuje rozbudzenie potrzeb intelektualnych i rozwój nauk przyrodniczych.