HISTORIA

Część 6

Rzeczpospolita Obojga Narodów

w XVII wieku.

ISBN: 9788360913581

Materiał ten dostępny jest również na płytach CD

oraz w plikach MP3 w wersji audio do słuchania.

!!! UWAGA !!!

Ten produkt objęty jest ochroną praw autorskich. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wszystkie dane cyfrowe, logo oraz znaki towarowe są własnością firmy Marekas Management. Rozpowszechnianie, wypożyczanie, kopiowanie, wynajmowanie, wykorzystanie do wykonań publicznych, nadań rtv, dalsza odsprzedaż i sprzedaż oraz używanie ich w jakiejkolwiek postaci bez zezwolenia jest zabronione.

Dziękujemy za zakup i życzymy przyjemnego czytania.

Zapraszamy na naszą stronę internetową www.marekas.pl

SPIS TREŚCI

1. Rzeczpospolita w okresie panowania dynastii Wazów – problemy wewnętrzne.

2. Rządy Zygmunta III Wazy w latach 1587 – 1632.

3. Polska za panowania Władysława IV Wazy w latach 1632 – 1648.

4. Polityka wewnętrzna Jana Kazimierza w latach 1648 – 1668.

5. Polska za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego.

6. Wojny ze Szwecją w pierwszej połowie XVII wieku.

7. „Potop” szwedzki w latach 1655 – 1660.

8. Konflikt polsko – rosyjski w pierwszej połowie XVII wieku.

9. Stosunki polsko – kozackie do 1648 roku.

10. Powstanie Chmielnickiego w 1648 roku.

11. Wojny polsko – rosyjskie w drugiej połowie XVII wieku.

12. Wojny Rzeczpospolitej z Turcją w XVII wieku.

13. Gospodarka folwarczno – pańszczyźniana w Polsce.

14. Kryzys Rzeczpospolitej pod koniec XVII wieku.

15. Barok w Polsce. Sarmatyzm.

16. Bibliografia.

RZECZPOSPOLITA OBOJGA NARODÓW W XVII WIEKU

RZECZPOSPOLITA W OKRESIE PANOWANIA DYNASTII WAZÓW – PROBLEMY WEWNĘTRZNE.

Po śmierci Stefana Batorego na króla Polski wybrany został Zygmunt III, który zapoczątkował w Polsce trwające do 1668 roku panowanie szwedzkiej dynastii Wazów. Po Zygmuncie III, rządy w Rzeczpospolitej przejął Władysław IV Waza, panujący w latach 1632 – 1648, a po nim od 1648 do 1668 roku Polską rządził Jan Kazimierz Waza. Panowanie Jana Kazimierza zakończone zostało aktem abdykacji w 1668 roku.

RZĄDY ZYGMUNTA III WAZY W LATACH 1587 – 1632.

Okres bezkrólewia po śmierci Stefana Batorego w 1586 roku, charakteryzował się walką dwóch stronnictw politycznych. Stronnictwo magnackie, na czele którego stał ród Zborowskich, opowiedziało się za kandydaturą arcyksięcia Maksymiliana Habsburga. Natomiast stronnictwo szlacheckie, któremu przewodniczył kanclerz koronny Jan Zamoyski, popierało królewicza szwedzkiego Zygmunta Wazę. W 1587 roku, królem Polski jako pierwszy ogłoszony został Zygmunt Waza, jednak stronnictwo Zborowskich wybrało na króla Maksymiliana Habsburga. Walka o koronę Polski zakończyła się zwycięstwem Zygmunta Wazy, który koronował się na Wawelu w grudniu 1587 roku. W 1588 roku w bitwie pod Byczyną na Śląsku, hetman wielki koronny Jan Zamoyski pokonał wojska Maksymiliana Habsburga i wziął go do niewoli, co zakończyło konflikt zbrojny o władzę w Polsce.

Zygmunt III Waza postrzegany był jako fanatyczny katolik, dążący do stworzenia silnej władzy królewskiej i umocnienia pozycji Kościoła, osłabionego przez ruch reformacyjny. Program polityczny króla i popierającego go stronnictwa regalistów, zawierał m.in. postulat likwidacji artykułów henrykowskich, wprowadzenie zasady dziedziczności tronu polskiego oraz usprawnienia funkcjonowania sejmu, który nie mógłby zakończyć działalności bez przyjęcia uchwał sejmowych, tj. konstytucji. Wśród regalistów ważną rolę odgrywali jezuici, a przede wszystkim osobisty spowiednik króla, ksiądz Piotr Skarga. Polityka Zygmunta III, zmierzająca do ograniczenia wpływów politycznych szlachty oraz tajne rokowania, które prowadził z Habsburgami w sprawie oddania im korony królewskiej w Polsce w zamian za wysokie odszkodowanie, osłabiły autorytet monarchy. Na tzw. sejmie inkwizycyjnym w 1592 roku, szlachta wymogła na Zygmuncie III złożenie przyrzeczenia, iż pozostanie on królem Polski i nie będzie prowadził działań, zmierzających do oddania polskiej korony.

W okresie panowania Zygmunta III w Polsce doszło do szeregu wydarzeń, których skutki społeczne i polityczne były długotrwałe. Pierwszym wydarzeniem, było zawarcie w 1595 i ogłoszenie w 1596 roku unii, podpisanej w Brześciu Litewskim. W jej wyniku nastąpił podział prawosławia w Rzeczpospolitej. Wyznawcy obrządku grecko – katolickiego, nazywani również unitami, uznali zwierzchność papieża, natomiast wyznawcy prawosławia, którzy odrzucili postanowienia unii brzeskiej, nazywani byli dyzunitami. Kolejnym istotnym wydarzeniem, było przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy, co nastąpiło ostatecznie w 1611 roku.

Konflikt między Zygmuntem III Wazą a polską szlachtą, oskarżającą króla o dążenie do władzy absolutnej, narastał i w 1606 roku przybrał postać buntu szlachty, nazwanego rokoszem sandomierskim lub też od nazwiska przywódcy – rokoszem Zebrzydowskiego. Rokoszanie zostali pokonani w 1607 roku w bitwie pod Guzowem przez hetmanów Stanisława Żółkiewskiego i Jana Karola Chodkiewicza. Pokonani przez wojska królewskie rokoszanie zrezygnowali z postulatu przeprowadzenia detronizacji władcy a przywódca buntu, Mikołaj Zebrzydowski, ukorzył się przed królem, który ogłosił amnestię dla uczestników rokoszu. Mimo zwycięstwa zbrojnego nad rokoszanami Zygmunt III zmuszony został do rezygnacji z planów wzmocnienia władzy królewskiej i usprawnienia pracy parlamentu.