HISTORIA

Część 10

Dzieje powszechne. Wiek XX.

ISBN: 9788360913628

Materiał ten dostępny jest również na płytach CD

oraz w plikach MP3 w wersji audio do słuchania.

!!! UWAGA !!!

Ten produkt objęty jest ochroną praw autorskich. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wszystkie dane cyfrowe, logo oraz znaki towarowe są własnością firmy Marekas Management. Rozpowszechnianie, wypożyczanie, kopiowanie, wynajmowanie, wykorzystanie do wykonań publicznych, nadań rtv, dalsza odsprzedaż i sprzedaż oraz używanie ich w jakiejkolwiek postaci bez zezwolenia jest zabronione.

Dziękujemy za zakup i życzymy przyjemnego czytania.

Zapraszamy na naszą stronę internetową www.marekas.pl

SPIS TREŚCI

1. Geneza wybuchu I wojny światowej.

2. Przebieg i charakter działań wojennych w latach 1914 – 1918.

3. Imperium rosyjskie w latach 1904 – 1918. Dwie rewolucje w Rosji w 1917 roku.

4. System wersalsko – waszyngtoński na Świecie po zakończeniu wojny.

5. Wielki kryzys gospodarczy na Świecie w latach 1929 – 1933.

6. Faszyzm we Włoszech.

7. Powstanie III Rzeszy Niemieckiej.

8. Dyktatura Stalina w Związku Radzieckim.

9. Sytuacja międzynarodowa w Europie w Dwudziestoleciu Międzywojennym.

10. Podłoże wybuchu Drugiej Wojny Światowej.

11. Najważniejsze etapy i przełomowe momenty Drugiej Wojny Światowej.

12. Wielka Koalicja. Konferencje alianckie w Teheranie, Jałcie i w Poczdamie.

13. Podział świata po zakończeniu Drugiej Wojny Światowej.

14. „Zimna wojna” i jej najważniejsze przejawy. Najważniejsze konflikty lokalne podczas „zimnej wojny”.

15. Problem niemiecki po Drugiej Wojnie Światowej.

16. Powstanie na Węgrzech w 1956 roku i „praska wiosna” w Czechosłowacji w 1968 roku.

17. Rozpad Związku Radzieckiego i powstanie Wspólnoty Niepodległych Państw.

18. „Jesień Narodów” w Europie i jej znaczenie. Etapy jednoczenia Europy: od traktatów rzymskich do traktatu w Maastricht.

19. Bibliografia.

DZIEJE POWSZECHNE W XX WIEKU

GENEZA WYBUCHU I WOJNY ŚWIATOWEJ.

Sytuacja międzynarodowa przed wybuchem I wojny światowej charakteryzowała się występowaniem konfliktów dyplomatycznych i lokalnych konfliktów zbrojnych. Omówmy zatem najważniejsze konflikty międzynarodowe.

Konflikt brytyjsko – niemiecki. Podłożem tego konfliktu była decyzja parlamentu Rzeszy Niemieckiej z 1898 roku o zbudowaniu silnej floty wojennej, która stwarzała zagrożenie dla dotychczasowej dominacji Anglii na morzu. Ewentualne przerwanie przez flotę niemiecką linii komunikacyjnych, łączących Wielką Brytanię z jej koloniami, mogło doprowadzić do kryzysu ekonomicznego i upadku międzynarodowego znaczenia imperium brytyjskiego.

Z kolei konflikt rosyjsko – niemiecki związany był z planami budowy linii kolejowej Berlin – Bagdad oraz szkoleniem tureckiej armii przez pruskich oficerów.

Konflikt Włoch z Francją dotyczył przede wszystkim kolonii. Zagrożeniem dla włoskiej polityki kolonialnej w Afryce było zajęcie przez Francję Tunisu.

Kolejny poważny konflikt interesów wystąpił między Austro- Węgrami a Rosją. Podłożem była ekspansja Rosji na Bałkanach, realizowana wśród państw i narodów słowiańskich pod hasłem panslawizmu. Na początku XX wieku na Bałkanach, coraz większą rolę zaczynała odgrywać Serbia, która w sojuszu z Rosją dążyła do zjednoczenia południowych Słowian, przede wszystkim Serbów, Chorwatów, Słoweńców i Bośniaków w ramach tzw. Jugosławii, tj. państwa południowych Słowian. W październiku 1908 roku Austro - Węgry dokonały inkorporacji Bośni i Hercegowiny, jednak ani Serbia ani Rosja nie zdecydowały się na żadne działania, głównie ze względu na osłabienie imperium rosyjskiego po przegranej wojnie z Japonią, toczonej w latach 1904 – 1905.

Konflikt francusko – niemiecki sięgał okresu wojny francusko – pruskiej z 1870 roku. Powodem tego konfliktu było przyłączenie do Niemiec Alzacji i Lotaryngii oraz koronacja cesarska króla Prus Wilhelma I, do której doszło w 1871 roku w Sali Zwierciadlanej pałacu wersalskiego. Francuska opinia publiczna potraktowała to wydarzenie jako obrazę dumy narodowej i poniżenie godności Francuzów. Dodatkowym elementem konfliktu był spór niemiecko- francuski o kolonie, m.in. o Maroko.

Konsekwencją narastających konfliktów międzynarodowych było zawarcie w 1879 roku przymierza między Niemcami a Austro- Węgrami, do którego w 1882 roku przystąpiły także Włochy. Sojusz ten nosił nazwę Trójprzymierza. Kraje, tworzące Trójprzymierze nazywane były także ze względu na położenie geograficzne w Europie – państwami centralnymi. W 1904 roku Anglia i Francja zawarły tzw. Entente Cordiale, tj. serdeczne porozumienie, zamykające okres rywalizacji między tymi państwami. W 1907 roku do sojuszu przystąpiła również Rosja. Powstał w ten sposób blok militarny, nazwany Trójporozumieniem lub Ententą.

Istotnym problemem międzynarodowym, który doprowadził do dalszego narastania sprzeczności interesów między mocarstwami, był tzw. „kocioł bałkański”. Sytuacja polityczna na Półwyspie Bałkańskim charakteryzowała się występowaniem licznych konfliktów zbrojnych. Powstanie antytureckie, które wybuchło w Bośni, Hercegowinie i Bułgarii, spowodowało wybuch wojny rosyjsko – tureckiej w latach 1877 - 1878. W wyniku tej wojny Rumunia i Bułgaria stały się niepodległymi państwami a pokój zawarty w 1878 roku w San Stefano, pozwolił Rosji na zdobycie ogromnych wpływów na Bałkanach. Ze względu na złamanie przez Rosję zasady równowagi europejskiej, Anglia, Francja, Austro- Węgry i Włochy doprowadziły do zwołania tzw. kongresu berlińskiego w 1878 roku. W wyniku decyzji kongresu, Serbia i Czarnogóra stały się niepodległymi państwami, a kolejne zmiany granic osłabiły rosyjskie wpływy na Bałkanach. Następny kryzys bałkański miał miejsce w roku 1912. Podczas tzw. pierwszej wojny bałkańskiej, koalicja Serbii, Bułgarii, Grecji i Czarnogóry pokonała Turcję i odebrała jej większość ziem w Europie. W trakcie tej wojny powstało kolejne niepodległe państwo - Albania. Ze względu na brak porozumienia w sprawie podziału Macedonii, w 1913 roku doszło do drugiej wojny bałkańskiej. Tym razem przeciwko Bułgarii wspólnie wystąpiły Grecja, Serbia, Rumunia i Turcja. Przegrana Bułgarii doprowadziła do kolejnej zmiany układu sił na Bałkanach, co przejawiło się m.in. w przystąpieniu Bułgarii i Turcji do Trójprzymierza.