Tytułowa

SILVIA VECCHINI

Rabbuni

Między wami jest Ten, którego nie znacie

Redakcyjna

Tytuł oryginału: Rabbunì.

In mezzo a voi sta uno che non conoscete

© EDIZIONI SAN PAOLO s.r.l., 2009

Piazza Soncino, 5-20092 Cinisello Balsamo (Milano)

© Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo JEDNOŚĆ, Kielce 2010

Przekład z języka włoskiego

Edyta Tkaczyk-Borówka

Redakcja i korekta

Joanna Pisiewicz

Redakcja techniczna

Wiktor Idzik

Opracowanie graficzne okładki

Justyna Kułaga-Wytrych

ISBN 978-83-7660-641-5

Wydawnictwo Jedność

25-013 Kielce, ul. Jana Pawła II nr 4

Dział sprzedaży: tel. 041 349 50 50

Redakcja: tel. 041 349 50 00

www.jednosc.com.pl

e-mail: jednosc@jednosc.com.pl

Skład wersji elektronicznej:

Marcin Satro

© Copyright Wydawnictwo JEDNOŚĆ

Motto

Jeśli ktoś mówi ci, że szukał

i nie znalazł, nie wierz mu.

Jeśli ktoś mówi ci, że nie szukał

a znalazł, nie wierz mu.

Jeśli ktoś mówi ci, że szukał

i znalazł, możesz mu uwierzyć.

Megilla 6b

Część pierwsza

I

Byłem tam, kiedy ludzie wysłani przez faryzeuszy podeszli do Jana, zwanego Chrzcicielem, i zaczęli go przepytywać w obecności wszystkich zgromadzonych.

Znajdowaliśmy się nad brzegiem Jordanu. Słońce chyliło się ku zachodowi, lecz mieszkańcy przybyli z pobliskich wiosek chcieli jeszcze wysłuchać tego niezwykłego syna Zachariasza, kapłana z oddziału Abiasza, i poprosić go o chrzest. Niektórzy z nich już stali zanurzeni po pas w wodzie, oczekując na jego słowo i polanie wodą. Był to znak ich teszua – powrotu do Boga.

Ja także otrzymałem chrzest od Jana. Byłem jednym z pierwszych, którzy za nim podążyli. Odkąd pamiętam, poszukiwałem drogi, która zaprowadziłaby mnie do Boga. Nasi nauczyciele stale powtarzali, że bram, którymi można dojść do Boga jest tyle, ile jest liter Tory oraz że każdy ma własną bramę. Dlatego i ja zacząłem szukać swojej. Najpierw pośród esseńczyków mieszkających w jaskiniach blisko Morza Martwego. Żyją oni razem jako wspólnota, dzielą ze sobą swoje dobra materialne, mają własnego nauczyciela, który naucza ich Pisma Świętego. Sami troszczą się o siebie, pracują, posiadają swego rodzaju gospodarstwo. Dokonują rytualnych obmyć, rygorystycznie przestrzegają Tory i w dużym stopniu separują się od świata. Twierdzą, iż stanowią prawdziwy Izrael i w każdym momencie są gotowi na przyjście oczekiwanego masziach, Mesjasza.

Chodziłem ich odwiedzać ze swoim ojcem. Zanosiliśmy im kupony materiału i inne rzeczy, a ojciec korzystając z okazji, wypytywał o Mesjasza. Odpowiadali, że przygotowują się na Jego przyjście, które nastąpi niebawem i przywróci sprawiedliwość. Ojciec zawsze się wtedy wzruszał. W swoim sercu gorąco pragnął doczekać tej chwili. Kiedyś, w drodze powrotnej do domu, spytałem go:

– Ojcze, dlaczego tak bardzo chcesz być obecny w chwili przyjścia Mesjasza?

– Ariguelu, synu mój, ponieważ w Psalmie 85 jest napisane, że wtedy łaskawość i wierność spotkają się z sobą, ucałują się sprawiedliwość i pokój. Wierność z ziemi wyrośnie, a sprawiedliwość wychyli się z nieba.

Ojciec z utęskienieniem oczekiwał godziny nadejścia Mesjasza i choć przerażająco malowali ją niektórzy, on czuł, że owa godzina wyprowadziłaby biedaków z ich ubóstwa, wyzwoliła więźniów i naszą ziemię z rąk rzymskich władców, a także uzdrowiła chorych jak jego syn, a mój brat, niewidomy od urodzenia Orfar.

W ubiegłym roku ojciec zmarł, a Mesjasz nie nadszedł. Podatki znów wzrosły, wraz z nimi zaś nietolerancja wśród ludu. Orfar nadal żebrał u bram Jerycha i nikt go nie uleczył. Wówczas obiecałem sobie, że to ja wyjdę naprzeciw spotkaniu z Mesjaszem. Nawet jeśli jestem tylko chłopcem, to już trzy lata minęły, odkąd zostałem bar micwa, synem przykazania, odpowiedzialnym za swe czyny przed Bogiem.

Któregoś dnia pożegnałem matkę i opuściłem dom rodzinny, zamierzając zamieszkać wśród esseńczyków. Lecz zanim tam dotarłem, napotkałem po drodze Jana, który udzielał chrztu nawrócenia nad Jordanem i nawoływał do pokuty. Był szczupłej postury, miał zapadniętą twarz i nadzwyczaj żywe, przykuwające uwagę oczy. Okrywał się wielbłądzią skórą przepasaną skórzanym pasem.

Grupa wieśniaków przyszła do Jana, chcąc go posłuchać. W skupieniu oczekiwali, żeby do nich przemówił. Ja także się zatrzymałem. Przybywały kolejne osoby, a on tymczasem chodził tam i z powrotem niczym niespokojny lew. Nagle zatrzymał się i powiedział:

– Ja jestem głosem wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu, prostujcie ścieżki dla Niego! Oto siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Każde drzewo, które nie wydaje dobrego owocu będzie wycięte i w ogień wrzucone. Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie!

Siekiera, ogień. Słowa te mogły wzbudzić lęk we wszystkich, którzy je usłyszeli. Mowa Chrzciciela była twarda, ale od samego początku podbiła moje serce. Zostałem jego uczniem. Sprzedałem tych niewiele rzeczy, jakie posiadałem i trwałem przy nim przez dłuższy czas. Jan prowadził surowy tryb życia, żywił się szarańczą i leśnym miodem. Czasami chodziłem do pobliskiej wioski, by przynieść mu chleb czy coś do picia. Nauczanie Jana stawało się coraz bardziej wymowne i kategoryczne, co budziło moją czujność i gotowość.

Tłum, który gromadził się wokół Chrzciciela, z każdym dniem gęstniał. On jednak sprawiał wrażenie, jakby nie robiło to na nim żadnego wrażenia. Nie szukał uznania wśród ludzi, każdemu uświadamiał jego błędy. Wzywał do nawrócenia także tych, którzy sądzili, że są już ocaleni, jak faryzeusze, przywiązani zarówno do Tory Mojżesza, Pięcioksięgu, jak i do Tory ustnej. Tych, którzy nie mieszają się z ludem i nie dotykają nieczystych. Tych, którzy płacą dziesięciny i składają ofiary. Tych, którzy jeśli nie umyją się do łokcia, za nic nie spożyją posiłku, tych, których zakłamanie widział. Pewnego dnia Jan nazwał ich wprost „plemię żmijowe”. Wzbudził tym samym ogólne zamieszanie, które jeszcze wielu pamięta. Ów gest poruszył jednak serca innych osób, świadków tej sceny. Zapragnęli oni porzucić grzeszne przyzwyczajenia i przyjąć chrzest z rąk Jana. Pozostali powrócili do Jerozolimy i rozpowiedzieli o całym zdarzeniu.

Było ono szokujące, ba nawet skandaliczne. Nic więc dziwnego, że jeszcze tego samego dnia przyszli do Chrzciciela wysłannicy faryzeuszy, żądając wyjaśnień. Byłem tam, kiedy go niejako przesłuchiwali. Chcieli doprowadzić do obalenia jego autorytetu na oczach tłumu. Jeden z faryzeuszy zapytał go podstępnie:

– Czemu chrzcisz, skoro utrzymujesz, że nie jesteś ani Eliaszem, ani prorokiem, ani tym bardziej Mesjaszem?

Wokół rozległy się szepty, które trwały przez dłuższą chwilę. Nieprzyjaciele Jana zaczęli z niego drwić. Taki cios zadany publicznie mógł podważyć zaufanie do niego. Ludzie, którzy właśnie zdejmowali opończe, by wejść do Jordanu, w jednej chwili znieruchomieli, nasłuchując odpowiedzi. Ci, którzy ubierali się po przyjętym chrzcie, stali w bezruchu bez tuniki i sandałów, zamieniając się w słuch. Zapadła głucha cisza, a wtedy Jan nabrał wody w dłonie, po czym rozchylił palce, pozwalając, żeby na nowo powróciła do rzeki. Uczynił tak kilka razy. Następnie wyszedł z wody i skierował się w stronę mężczyzny, który zadał mu pytanie.

– Ja chrzczę wodą, jak widzisz, lecz pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie, który po mnie idzie. Temu nie jestem godzien odzwiązać rzemyka u Jego sandała. On was ochrzci Duchem Świętym i ogniem.

Takie były słowa Jana Chrzciciela. Wielu ich nie pojęło. Inni zrozumieli jedynie to, że mówił on o kimś, kto miał wkrótce nadejść.

Wtedy wreszcie poczułem, że Mesjasz był blisko, jak gdyby już stanął pośród nas.

II

– Jak masz na imię? – spytał mnie któregoś dnia Jan. Był sam, kiedy przyniosłem mu bukłak z wodą. Wziął go ode mnie i dał znak, żebym usiadł. Siadłem tuż obok, przyjmując podobną pozycję, z ramionami wspartymi o głaz i złączonym nogami. Chwilami chamsin, wiatr wiejący ze wschodu, przynosił tyle pyłu, że trudno było złapać oddech. Wtedy szybko zakrywaliśmy nos i usta brzegiem peleryny. Słońce grzało bardzo mocno. Mimo to oczy Jana były ożywione, pełne blasku. Podążałem za nim już od jakiegoś czasu i niekiedy nawet ośmielałem się do niego zbliżyć, lecz nigdy jeszcze nie rozmawialiśmy ze sobą. Gdy przemawiał do ludzi, odnosiło się wrażenie, że wstrzymuje oddech po każdym słowie. Mówił w taki sposób, jak gdyby był przez kogoś schwytany i pozostawał w jego mocnym uścisku. Słysząc go, przychodziła mi na myśl ryba złapana na haczyk albo lepiej, ryba nabita na harpun w przejrzystej wodzie.

– Pochodzę z Jerycha, mam na imię Ariguel – odpowiedziałem szybko niezmiernie ciekawy, jak potoczy się rozmowa.

Jan oddał mi bukłak, otarł usta i wziął małą trzcinę do ręki.

– Nosisz ważne imię – odrzekł, spoglądając na mnie uważnie.

– Wybrał je mój ojciec. Ze względu na ostatnie czasy, czasy Mesjasza. Ma coś wspólnego z pleceniem, tkaniem. Wydaje mi się, jak dobrze pamiętam, że jest to imię anioła, który okazuje miłosierdzie…

– Imię, które przywołuje ład i porządek, które przywołuje powrót harmonii między zapomnianymi, ciemiężonymi… – przerwał, rysując na piasku linię końcem trzciny.

– bezdomnymi, uchodźcami. Tak, dokładnie tak mawiał mój ojciec – wszedłem mu w słowo.

– Pamiętaj, że Bóg tka nawet wówczas, gdy wątek jest niewidzialny dla naszych oczu – rzekł i kreślił kolejne cienkie i krzyżujące się ze sobą linie. Po chwili dodał:

– Ponadto splot zaciśnie się, ujawniając wkrótce każdy węzeł oraz deseń. Twój ojciec był prawym człowiekiem.

– Pragnął ujrzeć Mesjasza.

– Ty Go ujrzysz. Pamiętasz Dawida, naszego króla? Chociaż bardzo chciał wybudować Bogu dom, nie uczynił tego. Dopiero jego syn Salomon wzniósł Świątynię Jerozolimską.

Jan wstał.

– Chodź, idziemy nad rzekę, słyszę, że nadchodzą ludzie.

Ja jeszcze niczego nie słyszałem, dopiero w miarę zbliżania się do Jordanu, powoli do moich uszu docierał szmer, który stawał się coraz głośniejszy. Także tego dnia przybyli mieszkańcy bliższych i dalszych okolic, niektórzy nawet z większych miejscowości. Zbierali się nad brzegiem rzeki, oczekując na Jana. Tymczasem niebo pokryło się chmurami, a powstały cień dostarczał nieco orzeźwienia.

Nie potrzebowałem chrztu, jednak pozostałem, aby posłuchać słów Chrzciciela, co zwykle byłem czynić. Kiedy więc Jan wchodził do wody, usiadłem niedaleko wraz z innymi, którzy tak jak ja podążali za nim od jakiegoś czasu. Ludzie podchodzili do Jana, chcąc przyjąć chrzest. Wszyscy pytali go:

– Co mamy czynić?

On zaś odpowiadał:

– Kto ma dwie suknie, niech się podzieli z tym, który jej nie ma, a kto ma żywność, niechaj uczyni podobnie.

Tego samego dnia, torując sobie drogę pośród roślinności, która porastała groblę, przybyli także dwaj żołnierze. Zgromadzeni ludzie w jednej chwili zamilkli i posmutnieli. Pomimo, iż owi żołnierze należeli do miejscowej służby pomocniczej, ich obecność z pewnością nie wzbudzała miłych odczuć wśród ludu. Ponadto od pewnego czasu krążyły pogłoski, że Jan wkrótce będzie miał kłopoty, co pogłębiało atmosferę zaniepokojenia i coraz silniej odczuwanego niebezpieczeństwa wśród przyjaznych mu osób. Lecz żołnierze szybko zsunęli swoje tuniki aż do pasa i weszli do wody, kierując się w stronę Chrzciciela. Wyraz ich twarzy odzwierciedlał skupienie, a momentami zdradzał nawet pewien lęk. Kiedy stanęli przed prorokiem, on potraktował ich jak innych, nakazując im zanurzyć się w wodzie, a następnie rzekł:

– Nikogo nie uciskajcie, nie wymuszajcie na nikim pieniędzy, lecz poprzestawajcie na waszym żołdzie.

Zresztą Jan nigdy nie wspominał o wypędzeniu Rzymian czy wznieceniu powstania przeciwko nim. Na jego słowa wielu obecnych przyznało mu rację. Czekając aż żołnierze sobie pójdą, zaczęli wolno podchodzić do niego. Tworzyli mieszaninę osób różnego pochodzenia i rozmaitych dialektów. Tłum naciskał coraz mocnej. Jan wszedł wówczas na skałę i wykrzyknął:

– Bliskie jest królestwo Boże, nawracajcie się!

Wtedy właśnie zobaczyłem podchodzącego do brzegu Jordanu mężczyznę, którego nigdy wcześniej nie widziałem. Również on zdjął z siebie suknię, zsunął z nóg sandały i wszedł do wody. Dostrzegłem, że Jan się zawahał. Zszedł ze skały, żeby coś do niego powiedzieć. Chrzciciel zwykł był mówić głośno, aby wszyscy go słyszeli, lecz tym razem ściszył głos tak, że nie docierał do miejsca, w którym się znajdowałem. Także ów mężczyzna wypowiadał jakieś słowa. Zauważyłem, że Jan nagle stał się spięty. Niemniej odpowiedź nieznajomego sprawiła, że na jego twarzy pojawiło się odprężenie. Mężczyzna zanurzył się w wodzie, która zamknęła się nad jego głową. Kiedy znów pojawił się na powierzchni, Jan wyciągnął do niego dłoń i przez jakąś chwilę patrzyli na siebie.

To, co nastąpiło później jest niejasnym wspomnieniem.

Nagle podniósł się wiatr, który przeciął niebo, obłoki przemknęły po nim szybko, po czym nad rzekę znów powrócił słoneczny blask. Mimo to nadal silnie wiało, a chmury groziły powrotem, jak wtedy gdy zbiera się na burzę. Jan wyszedł z wody, pożegnał ludzi i oddalił się w pośpiechu.

Tłum zaczął rozchodzić się w małych grupkach, zakrywając twarze brzegiem opończy, gdyż wiatr sprawiał, że w powietrzu unosił się wszędobylski piach wymiatany z kamienistego podłoża.

Mężczyzna, któremu Jan udzielił chrztu, stał tam jeszcze, pogrążony w modlitwie. Przez chwilę wpatrywałem się w niego, po czym zdecydowałem się podążyć za wszystkimi. Dołączyłem do grupy ludzi, którzy pochodzili z Galilei, by wspólnie z nimi odbyć drogę powrotną.

– Czy wiecie, kim jest ten mężczyzna? – spytałem osobę, która wędrowała ze mną.

– Który? – dopytywał się starzec jadący obok na ośle.

– Ten, którego Jan ochrzcił jako ostatniego.

– Pochodzi z naszych stron, jest synem Józefa, cieśli z Nazaretu. Ma na imię Jeszua.

Odwróciłem się, żeby spojrzeć na niego raz jeszcze i zobaczyłem, że odchodzi w przeciwnym kierunku, w stronę pustyni.

Nie sądziłem, że już wkrótce Jeszua wkroczy w moje życie.

III

Minęły prawie dwa miesiące. Trudne, gdyż wokół Jana Chrzciciela narastał ferment, który nie podobał się nikomu. Władze religijne nie spoglądały przychylnie na jego nauczanie, które przyciągało tłumy w miejsca oddalone od Świątyni i od składania ofiar, a faryzeusze czuli się krytykowani. Jan nie oszczędzał nikogo.

Pewnego razu wypowiedział się także przeciwko Herodowi Antypasowi, tetrarsze zarządzającemu Galileą i Pereą. Stwierdził, że bezprawnym było zawarcie przez niego małżeństwa z Herodiadą, żoną swego brata.

„Nie przestrzega Tory Mojżesza”, podkreślał Jan, ukazując oczom wszystkich zachowanie Heroda jako postępowanie osoby kapryśnej, jako Judejczyka, który nie miał w poszanowaniu tradycji ojców, który był powodem skandalu i nie był godzien stać na czele narodu.

Od tego momentu, każdego dnia gdy podążałem za Janem, wydawało mi się, że dostrzegam jakieś obce, podejrzane twarze pośród otaczających go grup zwolenników. Należały do osób, które przybywały nie tyle słuchać Chrzciciela, co sondować jego wypowiedzi i przekazać je jego nieprzyjaciołom. Mieli oni dostarczać dowody, aby móc go o co oskarżyć. Niektórzy zaniepokojeni uczniowie Jana w obawie o życie proroka i własne zaczęli udawać się w różne miejsca w celu zdobycia informacji. Ja także chciałem dowiedzieć się czegoś więcej. Postanowiłem więc oddalić na kilka dni i wmieszać w tłum, który powracał do Galilei. W tym rejonie Herod Antypas zlecił wybudowanie nowego miasta, Tyberiady. Podczas wykopów odnaleziono tam starożytny cmentarz, zatem wedle praw Izraela było to miejsce nieczyste. Władca jednak wydawał się tym nie przejmować. Znajdowały się tam bowiem wody termalne, w których upodobanie znaleźli Rzymianie, a sam Herod zamieszkał w luksusowym pałacu ze złoconym dachem. Ponadto zapragnął też amfiteatru.

Ja zdecydowałem się dotrzeć trochę dalej, do Kafarnaum, miasta nadgranicznego położonego nad jeziorem Genezaret, na szlaku łączącym Galileę z Damaszkiem. Był to spory ośrodek handlowy, z dużą synagogą, gdzie mógłbym zasięgnąć języka w interesującej mnie kwestii.

Po pięciu dniach pieszej wędrówki, z niskich pagórków, które otaczają Kafarnaum, spoglądałem na miasto.

Przed moimi oczami malował się pas doliny z gęstą zabudową. Stojące jeden obok drugiego domy wzniesiono z ciemnego, niemal czarnego kamienia i pokryto dachami z drewnianych belek. Sznur owych domostw rozpościerał się aż do kamienistej zatoki. Tam w promieniach jasnego, odbitego od wody słonecznego blasku dostrzegłem łodzie, które właśnie dobijały do brzegu. Zamierzałem najpierw udać się do portu. Przed pójściem do synagogi chciałem pokręcić się między ludźmi, którzy szli kupić świeżo złowione ryby. Z pewnością obok miejscowych byli wśród nich również przyjezdni, pochodzący z odległych stron. Targ rybny w Kafarnaum cieszył się bowiem dużym wzięciem. Zaopatrywał nie tylko tutejszy region. Ryby suszone w mieście rozprowadzane były po całym imperium. Jeśli coś szykowano przeciwko Chrzcicielowi, wieść o tym natychmiast by tam dotarła.

Na brzegu jeziora panował niemały zamęt. Ryby z nocnego połowu leżały porozkładane w pobliżu łódek, na rozpostartych wprost na ziemi matach bądź wewnątrz rozmaitego kształtu i wielkości koszy. Rybacy siedzieli między oferowanymi przez siebie brzanami, sardynkami, karpiami i od czasu do czasu podnosili w górę dorodne sztuki, nawołując głośno kupujących. Niektórzy rozstawili namioty, zapewniając sobie odrobinę cienia. Inni znaleźli jeszcze lepsze rozwiązanie: wyłożyli ryby przed własnymi domami, pod drewnianym zadaszeniem. Ludzie tłumnie krążyli tam i z powrotem, poszukując wybranego towaru. Nie brakowało kobiet z koszami na zakupy i dziećmi uwieszonymi u ich szyi, targujących się handlarzy; ktoś wiózł na ośle zakupione właśnie ryby, ktoś inny odliczał pieniądze, by zapłacić za wybrane łobany. Między łódkami zacumowanymi na nadbrzeżnej mieliźnie krzątali się młodzi pomocnicy rybaków, czyszcząc sieci i porządkując narzędzia.

Zbliżyłem się do jednego z namiotów, udając, że chcę nabyć cały kosz smacznych musht. Zrezygnowałem, kiedy ktoś inny zaoferował cenę wyższą od mojej. Podszedłem zatem do następnej łodzi i kolejnej. Słyszałem dyskusje i plotki, zwykle były to narzekania na podatki i na Rzymian. O Janie Chrzcicielu mówiono tylko tyle, że obraził Heroda i że lepiej byłoby dla niego, gdyby zniknął. Ale to nie była żadna nowina. Już miałem odchodzić, kiedy ponownie usłyszałem tamto imię. Rozmawiali dwaj starzy rybacy. Zatrzymałem się, zamieniając się w słuch.

– Zebedeuszu, pogódź się z tym. Twoi synowie są już dorośli. Pracowali z tobą aż do tej pory. Być może wrócą, aby nadal to robić, Teraz jednak pozwól, żeby poszli za Nauczycielem.

– Ale kim jest ten Jeszua? Kim On jest? – powtarzał niepocieszony rybak, siedząc na brzegu swojej łódki. Trzymał w dłoni linę. W koszu znajdowało się kilka ryb.

– Pochodzi z Nazaretu. Mówią, że współrodacy Go wypędzili. Ale ty sam wiesz, że czyni znaki: uleczył kilkoro naszych chorych, uzdrowił trędowatego, a następnego wieczoru cała wioska stała pod drzwiami Jego domu. Nie jest możliwe, żeby czynił to wszystko bez Bożej pomocy.

– Masz rację. Niemniej, co z tym wspólnego mają moi synowie? Są rybakami jak ja.

– W porządku, lecz On ich wezwał. Wezwał także Szymona i jego brata i również oni za Nim poszli. Nie martw się, Zebedeuszu, podeślę ci swojego syna. Wie, jak być pomocnym na łodzi. Ja mogę liczyć na mojego brata.

– Dziękuję Tobiaszu, ale poczekam jeszcze kilka dni.

Jeszua z Nazaretu. Dokładnie tak powiedział. Byłem pewien, że mówił o człowieku, którego widziałem u Jana. A zatem był nauczycielem i uzdrowicielem, kimś, kto czynił cudowne znaki. Zdecydowałem, że pójdę Go odszukać.

IV

Szybkim krokiem opuściłem targ, przeszedłem na drugą stronę drogi i kierując się w górę miasta, natrafiłem na zaułek, który sprawiał wrażenie tłumnie uczęszczanego.

„Spróbuję tam czegoś się dowiedzieć”, pomyślałem. Gdy dotarłem w pobliże szeregu domów, dostrzegłem ludzi, którzy gęsto otaczali jeden z nich, próbując zajrzeć do środka przez okno. Zaintrygowany skręciłem za jego róg i wszedłem na mały dziedziniec, gdzie znajdowało się wejście do tego skromnego domostwa. Przed drzwiami było tłoczno.

– Co się dzieje? – spytałem chłopca, który wyprężał się, jakby chciał wdrapać się na plecy stojącej przed nim osoby.

– Jeszua teraz przemawia. Moja matka jest wewnątrz – odpowiedział i poszedł dalej w poszukiwaniu możliwości wślizgnięcia się do domu, by zobaczyć coś więcej. Właśnie w tym momencie przybyło czterech mężczyzn, którzy nieśli nosze wykonane z żerdzi i grubego płótna. Leżał na nich chory, przywiązany szerokimi taśmami na wysokości kolan oraz pasa.

– Odsuńcie się, pozwólcie nam przejść! Błagam, pozwólcie nam przejść! – powtarzała kobieta, która jedną dłonią ściskała dłoń chorego, a drugą dawała znak ludziom, żeby zrobili przejście.

„To chyba jego żona”, pomyślałem. Jednak tłum był zbyt gęsty, by można było wpuścić nosze. Mężczyźni położyli chorego na ziemi. Przyjrzałem mu się. Był sparaliżowany. Nie mógł się poruszać. Kiedy kobieta zwolniła uścisk, zgięła jego bezwładną rękę i położyła mu na piersi. Otarła chorego z potu i delikatnie okryła twarz woalem, żeby słońce nie raziło go w oczy. Tymczasem mężczyźni weszli po kamiennych schodach i w jednej chwili znaleźli się na dachu domu. Odsunęli kilka drewnianych belek… ktoś znajdujący się wewnątrz krzyknął, myśląc, że powała zaraz runie. Zrobiło się duże zamieszanie, lecz wkrótce wszystko było jasne. Mężczyźni chcieli spuścić nosze przez dach wprost do pomieszczenia, gdzie nauczał Jeszua. Wrócili po chorego. Opiekująca się nim kobieta pozostała na dole. Zakryła sobie oczy ze strachu, bojąc się, że wypadnie z huśtających się na schodach noszy. Kiedy już byli na górze, wzięli dwie liny, zabezpieczyli nimi tragi i wolno opuścili paralityka przed Jeszuę. Tłum zamilkł.

Nie namyślając się dłużej, wbiegłem po schodach i w mgnieniu oka znalazłem się na dachu. Mężczyźni przyjrzeli mi się uważnie. Byli poczerwieniali na twarzy z wysiłku, ale nie powiedzieli ani słowa. Spojrzałem w dół. Nie wierzyłem własnym oczom. Ludzie szczelnie wypełniali całą dostępną przestrzeń: ci znajdujący się przy ścianach stali, pozostali siedzieli jedni przy drugich na podłodze. Mężczyzna, którego zobaczyłem u Jana, przez dłuższą chwilę przyglądał się choremu, po czym rzekł:

– Odwagi synu, twoje grzechy są ci odpuszczone.

W domu podniosła się wrzawa. Nagle rozległ się głos:

– Któż może odpuszczać grzechy? Jedynie Bóg, błogosławione niech będzie Jego imię, jedynie On może odpuszczać grzechy!

Ludzie odwrócili się w stronę stojącej w rogu izby osoby, która tak ostro zaoponowała.

– To Razael, uczony w Piśmie – powiedział jeden z tych, którzy byli ze mną na dachu.

Jeszua podniósł wzrok na Razaela i spytał:

– Co jest prościej powiedzieć temu człowiekowi: Odpuszczone są ci twoje grzechy czy też powiedzieć: Wstań i chodź? Uczony w Piśmie milczał, tylko twarz mu sposępniała. W tłumie zawrzało.

Byłem zbyt podekscytowany, żeby zająć jakieś stanowisko. Lecz na słowa Jeszuy serce zbiło mi mocniej. Rozpoznałem w Nim siłę Jana. Patrzyłem na Nauczyciela i nie dostrzegłem w Jego oczach żadnego strachu, gdy wypowiadał zdanie, które uczony w Piśmie natychmiast skrytykował i które wielu uznało za obrazę.

Odpuścić, przebaczyć grzechy. Mój ojciec lubił powtarzać, że kiedy człowiek szczerze żałuje za swoje winy przed Bogiem, On, błogosławione niech będzie Jego imię, odrzuca ten grzech niczym kamień w środek morza. Pamiętam, jak pewnego razu ojciec tak właśnie mówiąc, podniósł z ziemi kamień, ścisnął go mocno w dłoni, po czym wyrzucił daleko na pole porastające wysokim zbożem.

– Wyobraź sobie, że to pole jest morzem, Ariguelu. Zobaczyłbyś jeszcze ten kamień? Mógłbyś pójść go odszukać?

– Nie, ojcze.

– Oto, jeśli ktoś żałuje za swoje winy, wówczas Bóg bierze jego grzechy i rzuca je za siebie jak kamień do morza. Naucz się Ariguelu, Bóg przebacza. Jest jedynym, który może zapomnieć, zmazać grzechy. Prorok Izajasz mówi, że nawet jeśli nasze grzechy byłyby czerwone niczym szkarłat, staną się białe niczym owcza wełna dzięki Bożemu przebaczeniu.

Po czym ojciec zrobił długą przerwę. Wydawało mi się, że oglądał swoje dłonie.

– Czy krew może zmienić kolor?

– Nie, ojcze.

– Masz rację, Ariguelu, kolor krwi się nie zmienia, lecz Bóg, błogosławione niech będzie Jego imię, wyzwoli nas od krwi.

W tym momencie jego głos się załamał. Chwycił mnie za ramię, ściskając je mocno, jak gdyby chciał się podeprzeć.

– Chodź, wracamy do domu. Orfar i twoja matka na nas czekają.

Podczas gdy oddawałem się tym wspomnieniom, Jeszua zwrócił się do paralityka i wszystkich obecnych zarazem:

– Żebyście wiedzieli, że Syn Boży ma moc odpuszczania grzechów, Ja tobie mówię: Wstań, weź swoje łoże i idź!

Wewnątrz domu ludzie zerwali się z miejsc, podniosły się głosy zgromadzonych. Niektórzy protestowali, lecz przeważali oczekujący na cud. Oni wzywali Boga.

– Syn Boży – wyjąkałem, przyciągając spojrzenia tych, którzy byli ze mną tam na górze – czyż nie takiego właśnie określenia używa prorok Daniel, aby nazwać Mesjasza?

Jeden z nich wzruszył ramionami, drugi dał mi znak, żebym był cicho.

„Janowi, muszę to powiedzieć Janowi”, pomyślałem w duchu. W tym momencie spośród stłoczonej rzeszy ktoś zawołał:

– Bądź Błogosławiony Boże nasz! Elizeusz rusza się, wstał!

Wrzawa narastała, tworzyła jaby ścianę dźwięków, ktoś krzyczał. Czterej mężczyźni zeszli pośpiesznie z dachu. Ja wstałem i dostrzegłem kobietę towarzyszącą paralitykowi. Otaczały ją inne kobiety, podtrzymując, by nie upadła. Być może zemdlała i teraz wracała do siebie.

Potem zerknąłem do wnętrza domu i ujrzałem człowieka, który wcześniej leżał na noszach. Stał on teraz na własnych nogach przed Jeszuą.

Jego twarz promieniała, chude ciało przybrało wyprostowaną postawę, a ręce czyniły gesty podziękowania. Mężczyzna zdawał się niedowierzać temu, co się stało, nie przestawał gładzić się dłońmi po ramionach i kolanach, wypowiadając krótkie i przerywane łkaniem słowa. Jeszua położył dłoń na jego głowie i pożegnał go. Mężczyzna podniósł z ziemi nosze, zwinął liny, za pomocą których został spuszczony do środka i wyszedł na zewnątrz wraz z innymi. Grupa dzieci rozproszyła się po uliczkach, wykrzykując: „Elizeusz chodzi! Elizeusz chodzi!”.

Oczekująca go u drzwi kobieta, potykając się, rzuciła mu się w objęcia. Trwając w uścisku, wydawała się być onieśmielona siłą tych ramion, które ją przytulały.

Razael, uczony w Piśmie, przeszedł szybko pomiędzy wiwatującymi ludźmi, po czym zniknął za rogiem, skąd przyszedłem.

Poczekałem jeszcze chwilę i także opuściłem to szczególne miejsce. Musiałem znaleźć coś do jedzenia oraz jakiś kąt, gdzie mógłbym przenocować. Następnego dnia planowałem wrócić do Jana, na pustynię.

Nie zdobyłem żadnych wiadomości na jego temat, ale chciałem mu opowiedzieć o tym, co zobaczyłem, o Nauczycielu z Nazaretu, który wzywa swoich uczniów spośród ludu i który być może jest prorokiem. O człowieku, który z całą pewnością dorównuje uczonym w Piśmie, stawia na nogi paralityka i przede wszystkim, jest Tym, który odpuszcza grzechy, co może czynić jedynie Bóg.